[비즈한국] Các khu công nghiệp (KCN), vốn là nền tảng cho sự phát triển quốc gia, đang lão hóa nhanh chóng. Các KCN đã hoạt động hơn 20 năm hiện chiếm 38% tổng số, và dự kiến sẽ vượt quá một nửa vào năm 2030. Cơ sở hạ tầng và cấu trúc công nghiệp lạc hậu có thể dẫn đến suy giảm năng suất và đình trệ kinh tế địa phương, vì vậy Chính phủ đang đẩy nhanh tốc độ các dự án tái thiết. Các chuyên gia chỉ ra rằng cần tham khảo các mô hình quốc tế về việc thổi luồng sinh khí mới thông qua thu hút các ngành công nghiệp tiên tiến và đa dạng hóa không gian.
Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông đã công bố ‘Chương trình tuyển chọn dự án tái thiết và khu vực kích hoạt KCN cũ năm 2025’ vào ngày 22 tháng 9 vừa qua. Dự án tái thiết hỗ trợ các công việc như △mở rộng và chỉnh trang cơ sở hạ tầng, △tái bố trí ngành nghề để hiện đại hóa. Các KCN được chọn sẽ nhận được ngân sách nhà nước lên tới 50 tỷ Won để chi trả cho việc chỉnh trang cơ sở hạ tầng như đường xá, bãi đỗ xe và công viên. Cùng với đó, dự án khu vực kích hoạt cũng được thực hiện song song để đa dạng hóa các chức năng trong KCN.
Trọng tâm của dự án khu vực kích hoạt là chuyển đổi mục đích sử dụng đất và cho phép phát triển phức hợp nhằm tăng cường các chức năng văn hóa, tiện ích và hỗ trợ cho KCN. Việc có thể chuyển đổi đất cơ sở công nghiệp sang △nhà ở, △văn phòng, △trung tâm công nghiệp tri thức, △cơ sở tiện ích và △cơ sở phúc lợi công nhân giúp mở đường để KCN không chỉ đơn thuần là cơ sở sản xuất mà còn trở thành không gian nơi đời sống và sự đổi mới cùng tồn tại.
Lee Sang-joo, Cục trưởng Cục Đô thị thuộc Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông nhấn mạnh: “Để phát triển cân bằng giữa các vùng, không chỉ cần xây dựng các KCN mới mà việc đảm bảo tính bền vững cho các KCN cũ hiện hữu cũng rất quan trọng. Chúng tôi sẽ hỗ trợ các dự án để cả khối công và tư nhân có thể cùng nhau tạo ra sức sống mới”.
Trên thực tế, nếu các KCN không thực hiện tốt vai trò của mình, nó sẽ gây ra tác động tiêu cực lan tỏa đến toàn bộ cộng đồng địa phương. Sự lão hóa không đáp ứng được thay đổi của cấu trúc công nghiệp không chỉ dừng lại ở sự xuống cấp vật lý mà còn dẫn đến suy yếu kinh tế, việc làm tại địa phương, và thậm chí là làn sóng di cư của giới trẻ. Điều này dẫn đến sụt giảm nguồn thu thuế của chính quyền địa phương và đình trệ phát triển vùng. Để ngăn chặn sự suy tàn của địa phương, tái thiết KCN đã trở thành nhiệm vụ không thể trì hoãn.
Các chuyên gia chỉ ra rằng chìa khóa để giải quyết vấn đề là thu hút giới trẻ và các ngành công nghiệp mới. Woo Han-sung, nhà nghiên cứu chính tại Viện Nghiên cứu Chính sách KCN thuộc Tổng công ty Khu công nghiệp Hàn Quốc giải thích: “Để vượt qua tình trạng giảm năng lực cạnh tranh và sụt giảm năng suất của KCN, cần có môi trường thân thiện với thanh niên. Chúng tôi đang tạo ra không gian để giới trẻ có thể làm việc và lưu trú thông qua việc xây dựng các trung tâm văn hóa thanh niên, cải tạo các nhà máy cũ”.
Các ví dụ quốc tế cho thấy định hướng của các dự án tái thiết. Khu Phoenix ở Dortmund, Đức là một ví dụ điển hình về hiện đại hóa. Khi khu công nghiệp vùng Ruhr, vốn là trung tâm của ngành than và thép, bị suy thoái, họ đã biến các nhà máy thép bỏ hoang thành không gian phức hợp kết hợp công nghệ cao và không gian giải trí. Phía Tây đã thu hút các doanh nghiệp công nghệ thông tin và vi hệ thống xung quanh các trung tâm vi công nghệ nano, trong khi phía Đông được quy hoạch thành các khu nhà ở cao cấp và không gian mặt nước, giải trí. Việc kết hợp thu hút công nghiệp cùng với các chức năng ở và giải trí đã giúp phục hồi năng lực cạnh tranh cho địa phương.
Dự án ‘22@BCN’ của Barcelona, Tây Ban Nha cũng rất đáng chú ý. Họ đã chuyển đổi khu công nghiệp Poblenou lạc hậu thành cụm đổi mới, bao gồm các trường đại học, văn phòng, khách sạn, cơ sở giáo dục, tái định hình thành không gian nơi công nghiệp tiên tiến và cuộc sống cùng tồn tại. Đặc biệt, để thu hút sự tham gia của tư nhân, các nhà chức trách đã đưa ra các đặc quyền như nới lỏng hạn chế chiều cao cho chủ đất, đồng thời thiết lập cơ chế buộc họ phải hoàn trả một phần đất cho nhà ở xã hội, cơ sở công cộng và không gian xanh; đây được xem là yếu tố thành công then chốt.
Những ví dụ quốc tế này mang lại bài học cho các dự án tái thiết trong nước. Kim Ryun-hee, nhà nghiên cứu tại Viện Đất đai và Nhà ở Hàn Quốc (LH) cho biết: “Mục đích sử dụng đất cần phải bắt kịp với nhu cầu xã hội. Cần thiết phải chuyển đổi sang các loại hình đất công nghiệp mới theo hướng phức hợp để phù hợp với sự thay đổi của cấu trúc công nghiệp”.
Một nhiệm vụ khác chính là quản lý môi trường. Các cơ sở xử lý rác thải cũ kỹ làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm môi trường tại địa phương. Trên thực tế, tại KCN Ulsan, các tai nạn rò rỉ chất độc hại từ hệ thống đường ống ngầm lão hóa đã xảy ra nhiều lần. Đây là bài toán phải được giải quyết song song trong quá trình tái thiết KCN.
Dự án ‘IBA Emscher Park’ của Đức đã triển khai hệ thống bổ sung các cơ sở xử lý nước thải và áp dụng phí đối với nước thải sinh hoạt cũng như các bề mặt không thấm nước để ngăn chặn sự phá hủy môi trường dọc theo sông Emscher chảy qua khu công nghiệp. Tại Hàn Quốc, thông qua dự án KCN thông minh xanh (Smart Green Industrial Complex), chúng ta cũng đang giảm phát thải chất độc hại và thiết lập các trung tâm kiểm soát tích hợp để nâng cao trình độ quản lý.