[비즈한국] Quá trình tìm kiếm chủ sở hữu mới cho Cleanopia đang bước vào giai đoạn chính thức. Quỹ đầu tư tư nhân JKL Partners đang thúc đẩy kế hoạch bán lại 100% cổ phần mà họ đã mua vào năm 2021 với giá khoảng 190 tỷ won, nay với mức giá lên tới 600 tỷ won. Mặc dù thị trường đánh giá đây là một "phi vụ thoái vốn thành công sau 4 năm", nhưng các chủ cửa hàng nhượng quyền lại nhìn nhận điều này với ánh mắt không mấy thiện cảm. Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng trong quá trình nâng cao hiệu suất sau khi JKL tiếp quản, tình trạng "vắt kiệt sức các đại lý" đã trở nên trầm trọng hơn, đồng thời dấy lên lo ngại rằng tình trạng này sẽ còn gay gắt hơn nữa khi một quỹ đầu tư khác tiếp quản.
JKL thổi phồng giá trị gấp 3 lần… Xuất hiện cáo buộc "thổi phồng doanh thu để bán"
JKL Partners đang tiến hành bán Cleanopia. Đối tượng mua lại là 100% cổ phần Cleanopia do quỹ của JKL Partners nắm giữ. Được biết, vào cuối tháng 8, Stick Investment đã được chọn làm nhà thầu ưu tiên và hiện đang trong quá trình thẩm định chi tiết.
Năm 2021, JKL đã mua 100% cổ phần của Cleanopia với giá khoảng 190 tỷ won. Mức giá bán lần này được cho là ở mức 600 tỷ won. Như vậy, giá trị doanh nghiệp đã tăng hơn gấp ba lần chỉ sau 4 năm kể từ khi mua lại. Giới chuyên môn dự đoán nếu giao dịch này thành công, đây sẽ là thương vụ thu hồi vốn lớn nhất từ trước đến nay của JKL.
Trên thực tế, hiệu suất của Cleanopia đã tăng trưởng nhanh chóng kể từ khi JKL tiếp quản. Ngay trước khi mua lại vào năm 2020, doanh thu là 84,7 tỷ won và lợi nhuận hoạt động là 9,2 tỷ won, nhưng đến năm 2024, doanh thu đã vọt lên 279,7 tỷ won và lợi nhuận hoạt động đạt 31,1 tỷ won.
Tuy nhiên, các chủ cửa hàng nhượng quyền Cleanopia cho rằng sự cải thiện hiệu suất này không phải là kết quả kinh doanh thực sự mà là "ảo ảnh" do thay đổi cấu trúc thanh toán. Một chủ cửa hàng cho biết: "Trước đây, doanh thu do các cửa hàng tạo ra được trích một khoản nhất định trả cho chi nhánh (xưởng giặt). Nhưng bây giờ, trụ sở chính đã thay đổi phương thức: lấy tổng doanh thu trừ đi lợi nhuận của cửa hàng rồi phản ánh vào doanh thu tổng, sau đó mới chia một phần cho các chi nhánh. JKL đã thay đổi cấu trúc thanh toán để tăng giá trị doanh nghiệp, và dựa vào đó để đẩy giá bán lên cao".
Nền tảng của lập luận này nằm ở thực tế ngày càng khó khăn của các cửa hàng. Nhiều chủ đại lý chỉ trích: "Trong khi trụ sở chính đẩy mạnh hiệu suất, hơn 3.000 cửa hàng nhượng quyền đã bị đẩy đến bờ vực thẳm. Đây là phương thức quản trị điển hình của các quỹ đầu tư tư nhân: vắt kiệt đại lý để chỉ làm tăng lợi nhuận cho trụ sở".
Một chủ cửa hàng tâm sự: "Trụ sở chính không quan tâm đến lợi nhuận của đại lý. Vì hạn chế mở chi nhánh lỏng lẻo nên việc các cửa hàng cùng thương hiệu mọc lên trong cùng một khu vực thương mại là chuyện thường. Để tập trung tăng doanh thu, họ bắt buộc chúng tôi mở cửa từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối, nếu không tuân thủ sẽ bị phạt. Khi bị phạt, tỷ suất lợi nhuận của đại lý giảm xuống, buộc chúng tôi phải cắn răng làm theo chỉ dẫn của trụ sở".
Một chủ cửa hàng khác cũng phàn nàn: "Ngay cả khi muốn thực hiện dịch vụ thu gom và giao hàng tận nơi để tăng doanh thu, chúng tôi cũng không thể làm vì nếu không tuân thủ giờ mở cửa do trụ sở quy định sẽ bị áp đặt các biện pháp bất lợi".
Trong cộng đồng các chủ cửa hàng, nỗi lo sợ rằng tình hình sẽ còn tệ hơn nếu doanh nghiệp được bán cho một quỹ đầu tư tư nhân khác đang lan rộng. Do đó, làn sóng đòi kiện ngăn chặn việc bán lại đang ngày càng lớn mạnh. Một chủ đại lý bức xúc: "Một công ty mua 190 tỷ mà bán lại 600 tỷ còn gây ra tình trạng như thế này, thử hỏi một đơn vị mua lại với giá 600 tỷ và muốn bán lại gấp đôi thì sẽ còn chèn ép đến mức nào nữa?"
Chuyển đổi sang trực tuyến… 'Cướp đi nồi cơm' của các cửa hàng
Gần đây, sự bất mãn của các cửa hàng nhượng quyền càng lớn hơn khi Cleanopia ra mắt dịch vụ mới cùng với Danggeun Market. Vào tháng 6 vừa qua, thông qua sự hợp tác với Danggeun, Cleanopia đã bắt đầu "Dịch vụ giặt ủi trong khu phố". Người tiêu dùng không cần đến cửa hàng mà có thể đăng ký dịch vụ giặt ủi thông qua ứng dụng Danggeun. Khi đăng ký trên ứng dụng, Cleanopia sẽ trực tiếp thu gom, xử lý và giao hàng tận nơi. Giá cả được áp dụng theo giá chính thức của Cleanopia. Hiện tại, họ còn đang cung cấp ưu đãi miễn phí giao hàng cho đơn hàng đầu tiên.
Các chủ cửa hàng Cleanopia phản đối quyết liệt, cho rằng đây là "biện pháp gạt bỏ các cửa hàng offline". Dịch vụ này do trụ sở chính trực tiếp thực hiện toàn bộ quy trình hậu cần và vận hành độc lập, không liên quan đến các cửa hàng nhượng quyền. Các chủ cửa hàng lo ngại việc đơn hàng trực tuyến kết nối trực tiếp với trụ sở sẽ khiến khách hàng tại các cửa hàng vật lý giảm dần, dẫn đến sụt giảm doanh thu.
Một chủ đại lý chỉ trích gay gắt: "Ai lại muốn tự mình mang đồ đi giặt chứ? Một khi khách hàng đã chuyển sang dịch vụ trực tuyến, họ sẽ không bao giờ quay lại. Tôi nghi ngờ rằng trụ sở chính đang có ý định từ bỏ và tiêu diệt các cửa hàng offline. Nếu có tâm với sự cùng tồn tại, họ đã không bao giờ triển khai dịch vụ này từ đầu".
Lý do khiến các chủ cửa hàng phản đối mạnh mẽ là vì dịch vụ này được thúc đẩy đơn phương mà không có sự đồng ý của họ. Một chủ cửa hàng bức xúc: "Khi nhận đồ giặt từ Danggeun, trên bao bì có ghi dòng chữ 'Hãy trải nghiệm Cleanopia thuận tiện mà không cần đến cửa hàng'. Đây là vấn đề sống còn của 3.000 đại lý trên toàn quốc, vậy mà trụ sở chính đã tung ra dịch vụ này mà không hề lắng nghe ý kiến của chúng tôi".
Cleanopia gần đây đang mở rộng dịch vụ thu gom và giao hàng thông qua ứng dụng riêng và các kênh trực tuyến khác. Do cấu trúc dịch vụ trực tuyến tiếp nhận và xử lý đơn hàng trực tiếp bởi trụ sở mà không thông qua cửa hàng nhượng quyền, lợi nhuận thu được đều chảy trực tiếp vào túi trụ sở chính.
Theo các chủ cửa hàng, thời kỳ đầu mới triển khai dịch vụ trực tuyến, trụ sở chính đã chia lại 38,5% phí giặt ủi cho các đại lý trong khu vực. Tuy nhiên, trong dịch vụ thu gom/giao hàng đêm khuya sau đó, tỷ lệ này đã giảm xuống mức 18,5%. Đặc biệt, đối với dịch vụ mới hợp tác với Danggeun Market, các chủ cửa hàng cho biết họ không được chia sẻ lợi nhuận. Một chủ cửa hàng phàn nàn: "Lợi nhuận từng được chia theo tỷ lệ nhất định giờ đây đã trở về 'con số không'. Phải chăng trụ sở chính đang muốn cướp toàn bộ nồi cơm của các chủ cửa hàng?"
Một đại diện của Cleanopia cho biết: "Việc hợp tác với Danggeun nhằm mục đích mở rộng nhận diện thương hiệu và thu hút nhu cầu mới, từ đó tăng lượng sử dụng dịch vụ và khách đến cửa hàng. Hiện tại đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm, chúng tôi đang tập trung kiểm chứng trải nghiệm khách hàng. Ở giai đoạn này, khi phạm vi và khối lượng giao dịch còn hạn chế, điều này chưa gây ra thay đổi đáng kể nào trong cấu trúc lợi nhuận của các cửa hàng".
Vị đại diện này cũng khẳng định: "Vì hầu hết doanh thu của công ty đều dựa trên cơ sở các cửa hàng nhượng quyền, chúng tôi luôn coi các đại lý là trục chính của doanh nghiệp. Chúng tôi đặt giá trị hàng đầu vào việc cải thiện trải nghiệm khách hàng và sự tăng trưởng bền vững của các cửa hàng, đồng thời đang từng bước xem xét và áp dụng các dịch vụ cũng như hình thức hợp tác mới theo biến động của thị trường".