[비즈한국] Trong bối cảnh chính quyền Lee Jae-myung duy trì lập trường cứng rắn đối với các vụ tai nạn lao động, khả năng thông tin về các doanh nghiệp xảy ra tai nạn công nghiệp nghiêm trọng sẽ được công khai đang ngày càng tăng cao. Tại phiên điều trần quốc hội gần đây, Bộ trưởng Bộ Việc làm và Lao động Kim Young-hoon cho biết Bộ sẽ không kháng cáo phán quyết của tòa án yêu cầu công khai thông tin các doanh nghiệp xảy ra tai nạn nghiêm trọng. Ngoài ra, Bộ Lao động cũng đang thúc đẩy trở lại việc công khai các bản báo cáo điều tra tai nạn. Trước áp lực này, một bộ phận giới doanh nghiệp đang bày tỏ sự lo ngại.
Vào ngày 15, tại phiên điều trần của Ủy ban Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Lao động Quốc hội, Nghị sĩ Lee Yong-woo thuộc Đảng Dân chủ đã đặt câu hỏi với Bộ trưởng Kim Young-hoon về việc liệu Bộ có kháng cáo phán quyết của tòa án cấp hai yêu cầu công khai tên các doanh nghiệp xảy ra tai nạn nghiêm trọng hay không. Đáp lại, Bộ trưởng Kim cho biết: "Mặc dù Bộ Tư pháp mới là cơ quan chủ quản, nhưng về phía Bộ Lao động, tôi nghĩ không cần thiết phải kháng cáo". Một quan chức Bộ Lao động cho biết: "Vì vẫn còn thời hạn kháng cáo nên chưa có quyết định cụ thể nào, và các vụ kiện hành chính cần phải thảo luận với Bộ Tư pháp", tuy nhiên khả năng từ bỏ kháng cáo là rất cao.
Vụ kiện này do Trung tâm Công khai thông tin vì một xã hội minh bạch (Center for Freedom of Information and Transparent Society) khởi kiện Bộ Lao động, yêu cầu hủy bỏ quyết định từ chối công khai thông tin về "Hiện trạng tai nạn công nghiệp nghiêm trọng năm 2022". Mục đích là để công khai các thông tin như: △Tên doanh nghiệp chính và nhà thầu phụ △Giám sát viên phụ trách △Nội dung biện pháp hành chính △Ý kiến chuyển hồ sơ khởi tố trong các vụ tai nạn nghiêm trọng (Bài viết liên quan: "Công khai thông tin doanh nghiệp xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng" - Thắng kiện ở tòa cấp 2).
Với việc Bộ Lao động thể hiện ý định từ bỏ kháng cáo, các yêu cầu công khai thông tin về các doanh nghiệp xảy ra tai nạn nghiêm trọng dự kiến sẽ gia tăng mạnh mẽ. Kim Ye-chan, nhà hoạt động tại Trung tâm Công khai thông tin, hoan nghênh động thái này: "Tôi nghĩ (Bộ Lao động) đương nhiên phải từ bỏ kháng cáo. Nếu dữ liệu được tích lũy, nó có thể trở thành nguồn tài nguyên để phòng ngừa tai nạn lao động".
Việc công khai thông tin doanh nghiệp xảy ra tai nạn nghiêm trọng được dự báo sẽ tạo áp lực lên ngành công nghiệp. Một quan chức trong ngành đóng tàu chia sẻ: "Việc cảm thấy áp lực là có thật, nhưng vì đó là định hướng của chính phủ nên chúng tôi vẫn đang tăng ngân sách quản lý an toàn phòng ngừa mỗi năm".
Trong giới doanh nghiệp, một số nơi đang lo ngại về tình trạng bị "gán nhãn" tiêu cực. Một quan chức trong ngành xây dựng lập luận: "Việc tên doanh nghiệp bị công khai khi chưa có phán quyết cuối cùng có thể gây tác động xấu đến giá cổ phiếu. Vì có kết quả nghiên cứu cho thấy tai nạn lao động thực tế lại tăng sau khi Luật trừng phạt tai nạn nghiêm trọng được thực thi, cần cải thiện chính sách theo hướng không chỉ trừng phạt mà còn cung cấp các ưu đãi".
Việc công khai các bản báo cáo điều tra tai nạn cũng đang được thúc đẩy. Báo cáo điều tra tai nạn là tài liệu do Cơ quan An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp Hàn Quốc soạn thảo khi xảy ra tai nạn nghiêm trọng, đóng vai trò là căn cứ quan trọng để làm rõ nguyên nhân và xác định trách nhiệm. Trước đây, Bộ Lao động không công khai báo cáo này ngay cả với gia đình nạn nhân vì lý do đây là tài liệu điều tra. Dù đã tuyên bố sẽ thúc đẩy công khai từ năm 2023, nhưng đến nay vẫn chưa có trường hợp nào được công bố.
Vào ngày 6 tháng 3, Nghị sĩ Lee Yong-woo đã đề xuất dự luật sửa đổi một phần Luật An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp nhằm bắt buộc công khai các báo cáo điều tra tai nạn. Dự luật bao gồm nội dung công khai báo cáo điều tra tai nạn trong vòng 6 tháng kể từ khi tai nạn nghiêm trọng xảy ra để đảm bảo quyền được biết và quyền cứu trợ thực tế của nạn nhân và gia đình. Dự luật quy định bắt buộc công khai trong vòng 3 tháng nếu có yêu cầu từ gia đình, và có thể công khai cả báo cáo kết quả điều tra tai nạn nghiêm trọng sau khi phía công tố khởi tố. Nghị sĩ Lee cho biết: "Việc công khai ý kiến điều tra nhằm mục đích chứng minh mối liên hệ với tai nạn nghề nghiệp và rút ra bài học phòng ngừa cho các đơn vị kinh doanh tương tự".
Bộ Lao động cũng đang thúc đẩy trở lại việc công khai các bản báo cáo này. Một quan chức Bộ Lao động cho biết: "Vì chúng tôi đã đưa nội dung liên quan vào các biện pháp tổng thể về an toàn lao động công bố ngày 15 tháng 9, chúng tôi sẽ chú trọng hơn vào việc công khai báo cáo điều tra tai nạn".
Xã hội dân sự chỉ ra rằng nếu không công khai báo cáo điều tra tai nạn, rất khó để đảm bảo tính minh bạch của các cuộc điều tra và các vụ việc khó trở thành kiến thức xã hội để rút kinh nghiệm phòng ngừa. Park Han-sol, Tổng thư ký Liên đoàn Sức khỏe Lao động, dự đoán: "Báo cáo điều tra tai nạn có ý nghĩa là văn bản chính thức đầu tiên được lập ra khi xảy ra tai nạn. Nếu được công khai, chính phủ cũng có thể tăng cường nhân lực chuyên trách, từ đó cho thấy ý chí mạnh mẽ hơn trong việc ngăn ngừa tử vong do tai nạn lao động".