[비즈한국] Ngày 1/12, 21 quốc gia thành viên tham dự Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đã thông qua ‘Tuyên bố Gyeongju’, bao hàm các vấn đề cốt lõi của APEC như thương mại, đầu tư, kỹ thuật số, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bao trùm. Sau khi kết thúc lịch trình hội nghị, Tổng thống Lee Jae-myung khẳng định sự ổn định của bán đảo Triều Tiên có liên hệ trực tiếp với hòa bình của khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng như toàn thế giới, đồng thời kêu gọi sự hợp tác từ hai cường quốc Mỹ - Trung cùng các quốc gia lân cận.
Bế mạc Hội nghị thượng đỉnh APEC, nhấn mạnh ‘ngoại giao đối thoại và cùng tồn tại’
Ngay sau khi bế mạc Hội nghị thượng đỉnh APEC Gyeongju, Tổng thống Lee đã thông báo về việc thông qua ‘Tuyên bố Gyeongju’ thông qua một cuộc họp báo với báo giới trong và ngoài nước. Tuyên bố Gyeongju bao gồm tổng cộng 25 mục chi tiết. Với khuôn khổ cơ bản là 3 nhiệm vụ trọng tâm của APEC gồm ‘Kết nối, Đổi mới, Thịnh vượng’, tuyên bố đã bao quát các thảo luận chính về những vấn đề cốt lõi của APEC như thương mại, đầu tư, kỹ thuật số, đổi mới và tăng trưởng bao trùm. Ngoài ra, văn kiện còn chứa đựng nhận thức chung và ý chí hợp tác của các thành viên về vấn đề hợp tác trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng phó với sự thay đổi cơ cấu dân số mà chính phủ Hàn Quốc đã đề xuất.
Tổng thống Lee phát biểu: “Hàn Quốc sẽ tiếp tục đồng hành trên hành trình phát triển của APEC và thịnh vượng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tôi hy vọng tất cả các thành viên APEC, bao gồm cả Trung Quốc – nước chủ nhà tiếp theo, sẽ tiếp nối ý chí này tại Gyeongju”.
Tại đây, Tổng thống Lee cũng giới thiệu một phần tầm nhìn ngoại giao Đông Bắc Á, nhấn mạnh vai trò tích cực của Mỹ và Trung Quốc đối với hòa bình bán đảo Triều Tiên. Ông bày tỏ ý chí mạnh mẽ trong việc cải thiện quan hệ Hàn - Trung, đồng thời cho biết sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác và duy trì ngoại giao con thoi trong quan hệ Hàn - Nhật. Tổng thống Lee nhấn mạnh: “Hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên không chỉ quan trọng đối với Đông Bắc Á mà còn đối với hòa bình thế giới. Mặc dù hòa bình và ổn định cần có sự răn đe mạnh mẽ làm tiền đề, nhưng ở giai đoạn cuối cùng, luôn cần có đối thoại, thỏa hiệp và ý chí cùng tồn tại, cùng phát triển”.
Ông giải thích thêm: “Phía Triều Tiên đang nghi ngờ, tức giận và hành xử thù địch với chính phủ Hàn Quốc, nhưng cần rất nhiều nỗ lực để thay đổi những nghi kỵ, tư duy đối đầu và cách đánh giá tình hình này. Chúng ta đang thực hiện các biện pháp tiên phong trong phạm vi có thể để phía Triều Tiên cảm thấy an tâm và tin tưởng Hàn Quốc hơn dù chỉ một chút. Những nỗ lực đó sẽ tiếp tục trong tương lai”.
Hướng về phía Mỹ, ông nói: “Ngay cả khi cố gắng giải quyết vấn đề bán đảo Triều Tiên chỉ bằng đối thoại giữa hai miền, thì cũng có những giới hạn rõ ràng, vì vậy vai trò của Mỹ (bên ký kết Hiệp định đình chiến) là rất quan trọng”. Ông nói thêm: “Việc giúp Tổng thống Trump thực hiện tốt vai trò là người kiến tạo hòa bình trên bán đảo Triều Tiên đúng như ý muốn của ông ấy, cũng chính là con đường đảm bảo an ninh và hòa bình cho Hàn Quốc. Tôi đã nói tại hội nghị lần này rằng chúng ta sẽ tiếp tục nỗ lực hết mình. Tôi tin rằng điều đó sẽ thành hiện thực”.
Về quan hệ Hàn - Trung, ông cho biết: “Nhìn bề ngoài thì có vẻ không có vấn đề gì đặc biệt, nhưng thực tế thì khó có thể coi quan hệ đã hoàn toàn bình thường hóa hoặc phục hồi. Tôi nghĩ rằng việc phục hồi quan hệ thực chất và tăng cường hợp tác thực chất là rất cần thiết, và tôi dự định sẽ tập trung vào đó trong các thảo luận sắp tới”.
Nhấn mạnh rằng dù Mỹ và Trung Quốc có vẻ đối đầu nhưng bên trong vẫn song hành hợp tác và hỗ trợ, ông cũng đề cập đến việc mối quan hệ giữa Hàn Quốc và Trung Quốc cũng tồn tại cả sự hợp tác và đối đầu. Tổng thống Lee cho biết: “Tôi dự định sẽ tạo ra và nâng cao nhiều cơ hội hợp tác, giao lưu để mang lại lợi ích cho cả hai nước, đặc biệt là trong giao lưu kinh tế dân sự cũng như vai trò vì hòa bình và ổn định của Đông Bắc Á”.
‘Tuyên bố Gyeongju’ bao trùm cả AI và cơ cấu dân số… Cột mốc mới cho hợp tác châu Á - Thái Bình Dương
Trong ngày, ngoài Tuyên bố Gyeongju, tổng cộng ba tài liệu kết quả chính đã được thông qua bao gồm: △‘Sáng kiến AI APEC’, △‘Khung chung ứng phó với sự thay đổi cơ cấu dân số’. Sáng kiến AI APEC là tầm nhìn chung về AI bằng văn bản đầu tiên của APEC, đồng thời là văn bản thỏa thuận cấp thượng đỉnh đầu tiên về AI mà cả Mỹ và Trung Quốc đều tham gia. Các chính sách cơ bản về AI của chính phủ Hàn Quốc và phương án hợp tác AI thiết thực như hiện thực hóa xã hội cơ bản về AI và thành lập Trung tâm AI châu Á - Thái Bình Dương đã được phản ánh trong văn kiện này.
Khung chung ứng phó với sự thay đổi cơ cấu dân số APEC là sáng kiến hợp tác dân số toàn diện đầu tiên của APEC. Nó được xây dựng dựa trên nhận thức rằng các thay đổi cơ cấu dân số như tỷ lệ sinh thấp và già hóa dân số là thách thức chung của khu vực. Đây cũng là lần đầu tiên ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo được ghi rõ trong văn kiện của Hội nghị thượng đỉnh APEC. Các nhà lãnh đạo đã công nhận ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo là động lực tăng trưởng mới của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và ghi nhận rõ ràng sự cần thiết của việc hợp tác.
Tổng thống Lee đánh giá cao kết quả đạt được qua 3 bản tuyên bố và khẳng định: “Hàn Quốc sẽ tiếp tục đồng hành trên hành trình phát triển của APEC và thịnh vượng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương”.
Văn phòng Tổng thống cho biết: “Tuyên bố Gyeongju có ý nghĩa to lớn trong bối cảnh bất ổn kinh tế quốc tế ngày càng gia tăng, khi 21 thành viên đưa ra hướng hợp tác toàn diện về các vấn đề kinh tế toàn cầu trọng yếu bao gồm cả thương mại”.