[비즈한국] Trong bối cảnh kinh tế suy thoái với dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế năm nay chỉ đạt mức quanh 1%, tỷ lệ nợ xấu vay vốn đang tăng vọt, tập trung chủ yếu ở các hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Tỷ lệ nợ xấu của nhóm đối tượng không thể trả nợ đúng hạn này đã chạm mức cao nhất trong vòng 9 năm qua.
Bên cạnh đó, mức độ phụ thuộc vào nợ vay của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn dựa dẫm vào số tiền vay từ các ngân hàng, cũng đã tăng lên mức cao nhất trong 10 năm. Do khó khăn kinh tế, số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các hộ kinh doanh đi vay ngày càng tăng, nhưng vì tình trạng doanh số liên tục sụt giảm, họ không thể thanh toán lãi vay đúng hạn.
Tổng thống Lee Jae-myung đã có bài phát biểu về dự thảo ngân sách năm 2026 với quy mô kỷ lục 728 nghìn tỷ won tại Quốc hội vào ngày 4 vừa qua. Trong ngân sách năm 2026, ngân sách dành cho việc phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ và tiểu thương là 11,6465 nghìn tỷ won, tăng 9,0% (963 tỷ won) so với mức 10,6835 nghìn tỷ won của năm nay.
Con số này cao hơn mức tăng trưởng ngân sách tổng thể của năm 2026 là 8,1%. Xét đến việc mức tăng ngân sách năm tới là mức cao nhất kể từ năm 2022 (8,9%) - thời điểm đất nước còn chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 - cho thấy chính phủ Lee Jae-myung đang trăn trở sâu sắc trong việc phục hồi những thiệt hại mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ và hộ kinh doanh phải gánh chịu do hệ quả của suy thoái kinh tế năm nay.
Trên thực tế, theo "Tình hình tỷ lệ nợ xấu vay vốn bằng đồng won tại các ngân hàng trong nước" của Cơ quan Giám sát Tài chính, tỷ lệ nợ xấu vay doanh nghiệp vào cuối tháng 8 vừa qua (dưới đây tính đến cuối tháng 8 hàng năm) là 0,73%, tăng 0,11 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái (0,62%). Tỷ lệ nợ xấu doanh nghiệp này đang ở mức cao nhất trong 7 năm kể từ khi đạt mức 0,88% vào năm 2018.
Tỷ lệ nợ xấu doanh nghiệp sau khi ghi nhận mức 0,88% vào năm 2018 đã liên tục giảm qua các năm: 0,65% vào năm 2019, 0,47% vào năm 2020, 0,36% vào năm 2021, 0,27% vào năm 2022, sau đó tăng lên 0,47% vào năm 2023, tiếp nối là 0,62% vào năm 2024 và tiếp tục tăng mạnh trong năm nay.
Vấn đề nằm ở chỗ tỷ lệ nợ xấu doanh nghiệp đang tăng mạnh chủ yếu ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ và hộ kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp lớn, tỷ lệ nợ xấu năm nay là 0,15%, tăng 0,10 điểm phần trăm so với mức 0,05% của năm ngoái, nhưng vẫn chỉ bằng khoảng một nửa so với mức cao nhất trước đó vào năm 2021 (0,30%).
Ngược lại, tỷ lệ nợ xấu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ năm nay là 0,89%, mức cao nhất trong 9 năm kể từ mức 0,93% vào năm 2016. Tỷ lệ nợ xấu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã đạt đỉnh vào năm 2016 rồi giảm dần xuống 0,73% năm 2017, 0,66% năm 2018, 0,64% năm 2019, 0,51% năm 2020, 0,37% năm 2021 và 0,30% năm 2022. Tuy nhiên, tỷ lệ này đã tăng lên 0,55% vào năm 2023 và tiếp tục đà tăng mạnh trong năm ngoái và năm nay.
Tình trạng của các hộ kinh doanh cũng tương tự. Tỷ lệ nợ xấu của hộ kinh doanh năm nay là 0,78%, ghi nhận mức cao nhất kể từ khi dữ liệu liên quan bắt đầu được thống kê vào năm 2016. Tỷ lệ nợ xấu của hộ kinh doanh lần đầu được ghi nhận là 0,48% năm 2016, sau đó giảm xuống 0,40% năm 2017 và 0,37% năm 2018. Sau đó, tỷ lệ này tăng nhẹ lên 0,40% vào năm 2019 nhưng lại giảm xuống 0,32% năm 2020 rồi chạm mức thấp 0,22% vào năm 2021. Tuy nhiên, nó đã tăng lên 0,45% năm 2022, 0,50% năm 2023 và 0,70% năm 2024, cho thấy xu hướng tăng liên tục.
Điều này cho thấy tình hình tài chính của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đang không mấy khả quan. Tình trạng tài chính xấu đi này cũng được thể hiện qua việc mức độ phụ thuộc vào nợ vay của các doanh nghiệp đã tăng lên mức cao nhất trong 10 năm. Mức độ phụ thuộc vào nợ vay là tỷ lệ tổng nợ vay (các khoản nợ phát sinh từ vay ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu doanh nghiệp) chia cho tổng tài sản, là một trong những chỉ số tiêu biểu thể hiện sự ổn định tài chính của doanh nghiệp.
Trong quý 2 năm nay, mức độ phụ thuộc vào nợ vay của các doanh nghiệp Hàn Quốc là 26,65%, mức cao nhất kể từ quý 2 năm 2015 (26,87%) - thời điểm bắt đầu các cuộc khảo sát liên quan. Đối với các doanh nghiệp lớn, mức độ phụ thuộc vào nợ vay là 25,11%, thấp hơn 1,54 điểm phần trăm so với mức trung bình chung, trong khi mức độ phụ thuộc vào nợ vay của các doanh nghiệp vừa và nhỏ lên tới 32,80%.
Mức độ phụ thuộc vào nợ vay càng cao nghĩa là chi phí tài chính như lãi vay mà doanh nghiệp phải trả càng lớn, dẫn đến lợi nhuận bị suy giảm. Sự phụ thuộc vào nợ vay cao hơn so với các doanh nghiệp lớn này xuất hiện ở cả ngành sản xuất và phi sản xuất. Trong ngành sản xuất, mức độ phụ thuộc vào nợ vay của doanh nghiệp lớn là 20,31% trong khi các doanh nghiệp vừa và nhỏ là 30,23%, cao hơn gần 10 điểm phần trăm. Trong ngành phi sản xuất, mặc dù các doanh nghiệp lớn có mức cao là 31,20%, nhưng các doanh nghiệp vừa và nhỏ còn đạt mức cao hơn nữa với 35,23%.