Tỷ lệ giảm phát thải tương đối cao trong các lĩnh vực điện lực, giao thông và tòa nhà
Trong cuộc họp nội các diễn ra vào ngày 11, Chính phủ đã chính thức thảo luận và thông qua △NDC 2035 △Kế hoạch phân bổ hạn ngạch phát thải quốc gia cho giai đoạn kế hoạch lần thứ 4 (2026~2030) △Dự thảo sửa đổi kế hoạch phân bổ hạn ngạch phát thải quốc gia cho giai đoạn kế hoạch lần thứ 3 (2021~2025).
Chính phủ đã xác định mục tiêu NDC 2035 là giảm 53~61% so với lượng phát thải ròng năm 2018 (khoảng 742,3 triệu tấn CO2eq). NDC là mục tiêu mà mỗi quốc gia định ra 5 năm một lần theo Hiệp định Paris để đệ trình lên Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC). Chính phủ dự kiến sẽ chính thức công bố NDC 2035 đã được thông qua tại Hội nghị COP30 diễn ra ở Belém, Brazil cho đến ngày 21 tới và đệ trình lên Ban thư ký UNFCCC trong năm nay.
Ngày 8 tháng 9, Chính phủ đã đề xuất 4 kịch bản cắt giảm và bắt đầu thảo luận về việc chốt mục tiêu NDC 2035. Các kịch bản giảm phát thải khi đó bao gồm: △48% (phương án của giới công nghiệp) △53% (phương án giảm tuyến tính ổn định cho đến năm 2050 - năm mục tiêu trung hòa carbon) △61% (phương án của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu - IPCC) △65% (phương án của xã hội dân sự).
Tại phiên điều trần công khai cuối cùng tổ chức ngày 6, Chính phủ đã đưa ra hai phương án: △50~60% và △53~61%. Cuối cùng, tại hội nghị cấp cao đảng-chính phủ ngày 9, các bên đã thống nhất mức cắt giảm 53~61%, sau đó trình qua Ủy ban Tăng trưởng xanh và Trung hòa Carbon trước khi được thông qua tại cuộc họp nội các.
Trong bài phát biểu khai mạc cuộc họp nội các, Tổng thống Lee Jae-myung cho biết: "Việc chuyển đổi sang xã hội trung hòa carbon là con đường tất yếu để tăng trưởng bền vững và vươn lên thành một cường quốc kinh tế toàn cầu, dù có phải đối mặt với khó khăn". Ông cũng nhấn mạnh: "Chính phủ mong muốn xem xét toàn diện những khó khăn mà người dân và doanh nghiệp có thể gặp phải trong quá trình chuyển đổi năng lượng tái tạo và cắt giảm khí nhà kính".
Xem xét mục tiêu giảm chi tiết, các lĩnh vực có tỷ lệ cắt giảm tương đối cao bao gồm: △Điện lực (68,8~75,3%) △Giao thông (60,2~62,8%) △Tòa nhà (53,6~56,2%). Trong lĩnh vực điện lực, việc chuyển đổi năng lượng sang năng lượng tái tạo sẽ được đẩy mạnh; ở lĩnh vực tòa nhà là phổ cập kiến trúc không năng lượng, cải tạo xanh và điện hóa cung cấp nhiệt; còn ở lĩnh vực giao thông là mở rộng cung cấp xe điện và xe hydro.
Đối với lĩnh vực công nghiệp, nơi phát thải nhiều khí nhà kính chỉ sau ngành điện (khoảng 283 triệu tấn CO2eq) với lượng phát thải ròng khoảng 276,3 triệu tấn CO2eq vào năm 2018, mục tiêu cắt giảm đã được đặt ở mức 24,3~31,0%. Chính phủ tuyên bố các phương thức cắt giảm chính là khử carbon trong nhiên liệu và nguyên liệu, đồng thời mở rộng sản xuất các sản phẩm ít carbon dựa trên hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Giới công nghiệp: "Chuyển sang phương thức khuyến khích"; Xã hội dân sự: "Chỉ bằng một nửa so với Đức và Nhật Bản"
Giới công nghiệp lo ngại rằng NDC 2035 sẽ trở thành một gánh nặng đáng kể. Ngày 10, 14 tổ chức bao gồm 6 hiệp hội kinh tế và 8 hiệp hội theo ngành nghề đã đưa ra 'Tuyên bố lập trường chung của giới công nghiệp về NDC 2035'.
Trong tuyên bố, giới công nghiệp cho rằng việc đặt mục tiêu cắt giảm 53~61% vào năm 2035 trong bối cảnh công nghệ giảm carbon chưa được thương mại hóa đầy đủ là một gánh nặng lớn. Jung Eun-mi, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Công nghiệp, chỉ ra rằng: "80% ngành công nghiệp của chúng ta bao gồm các ngành khó cắt giảm như thép, hóa dầu. Chỉ với ý chí hay tuyên bố công nghệ đơn thuần thì không thể thực hiện quá trình chuyển đổi thực tế".
Họ cũng yêu cầu củng cố nền tảng thể chế tập trung vào các ưu đãi thay vì quy định. Kim Nok-young, Giám đốc Trung tâm Chứng nhận cắt giảm carbon thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc (KCCI), cho biết: "Không nên chỉ tập trung vào các quy định cắt giảm khí thải mà cần phải tăng trưởng và nuôi dưỡng bằng phương thức ưu đãi. Nhật Bản đang tích cực hỗ trợ phát triển công nghệ sản xuất thép bằng hydro ở cấp chính phủ". Họ cũng lập luận rằng cần xem xét thời điểm phát triển công nghệ cắt giảm carbon, khi mà việc thương mại hóa sản xuất thép bằng hydro dự kiến đến tận năm 2037.
Giới công nghiệp cũng nhấn mạnh việc cần có các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, tài chính cho các ngành chịu áp lực cắt giảm lớn và mở rộng cơ sở hạ tầng cung cấp năng lượng không carbon. Vì mục tiêu cắt giảm trong ngành điện lực rất cao, họ cũng yêu cầu kiềm chế tăng giá điện trong quá trình chuyển đổi năng lượng.
Ngược lại, xã hội dân sự chỉ trích rằng con số 53% (giới hạn dưới có hiệu lực pháp lý) rất có khả năng trở thành mục tiêu cắt giảm thực tế, và con số này phi khoa học, vi phạm tinh thần phán quyết của Tòa án Hiến pháp.
Tháng 8 năm ngoái, trong vụ kiện Hiến pháp về khủng hoảng khí hậu do nhóm "Hành động Khí hậu Thanh thiếu niên" đệ trình, Tòa án Hiến pháp đã đưa ra phán quyết vi hiến một số điều khoản của Luật Cơ bản về Trung hòa Carbon, với lập luận rằng: "Khi thiết lập mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia, việc cân nhắc trách nhiệm đối với các điều kiện môi trường tương lai là yêu cầu theo Hiến pháp".
IPCC đã khuyến nghị thế giới cần giảm trung bình 60% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2035 so với năm 2019. Xã hội dân sự lập luận rằng, xét đến trách nhiệm phát thải lớn và năng lực của Hàn Quốc như một quốc gia phát triển, mục tiêu cần phải được đặt cao hơn. Từ năm 2018 đến 2024, Hàn Quốc chỉ cắt giảm được 12,3%, do đó nếu xét đến mục tiêu NDC 2035, tốc độ cắt giảm cần phải tăng gấp đôi.
Tổ chức môi trường Plan 1.5 đã đưa ra bình luận rằng, các quốc gia phát triển có tỷ trọng sản xuất công nghiệp cao tương tự Hàn Quốc như Nhật Bản có mục tiêu cắt giảm ngành công nghiệp là 40~43%, còn Đức là 60%. Do đó, lập luận của giới công nghiệp rằng mục tiêu hiện tại chỉ bằng 1/2 đến 1/3 so với các đối thủ cạnh tranh có điều kiện công nghiệp tương tự là "không thể thực hiện được" là rất khó thuyết phục.
Yoon Won-seop, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chuyển đổi Xanh, nhận định: "Mục tiêu NDC càng cao thì dòng vốn như đầu tư của doanh nghiệp, tài chính và ngân sách chính phủ càng chảy vào các lĩnh vực liên quan. Các kế hoạch thực thi chi tiết trong kế hoạch cơ bản về trung hòa carbon và lộ trình công nghệ cắt giảm sắp tới sẽ là yếu tố quan trọng".
Sự tranh cãi giữa giới công nghiệp và Bộ Khí hậu về phân bổ hạn ngạch phát thải miễn phí
Giới công nghiệp đặc biệt lo ngại về sự gia tăng gánh nặng hạn ngạch phát thải do kế hoạch phân bổ lần thứ 4 liên kết với NDC 2035. Họ cho rằng việc tính toán hạn ngạch áp dụng tỷ lệ cắt giảm của NDC 2035 có thể vượt quá năng lực cắt giảm thực tế của doanh nghiệp. Kế hoạch phân bổ hạn ngạch là quy định của Chính phủ về giới hạn phát thải khí nhà kính, tiêu chuẩn và phương pháp phân bổ cho từng doanh nghiệp theo hệ thống giao dịch phát thải. Nếu vượt quá hạn mức, doanh nghiệp phải mua thêm hạn ngạch.
Ngày 4, KCCI và 8 hiệp hội ngành nghề đã gửi 'Kiến nghị chung của giới công nghiệp về NDC 2035 và Kế hoạch phân bổ hạn ngạch giai đoạn 4' lên Chính phủ. Trong kiến nghị, họ lập luận rằng nếu giả định giá hạn ngạch phát thải tăng lên 50.000 won, tổng chi phí mua hạn ngạch trong giai đoạn kế hoạch lần thứ 4 sẽ lên tới 5 nghìn tỷ won.
Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường đã bác bỏ, cho rằng con số thiếu hụt hạn ngạch mà giới công nghiệp đưa ra đã bị phóng đại. Bộ Khí hậu tuyên bố rằng trong kế hoạch phân bổ lần thứ 4, các ngành rò rỉ carbon như thép, hóa dầu, xi măng, lọc dầu sẽ vẫn được duy trì mức phân bổ miễn phí 100% để đảm bảo năng lực cạnh tranh quốc tế. Ngoài ra, Bộ cũng khẳng định ước tính của giới công nghiệp đã giả định kịch bản phát thải tăng do phục hồi sản xuất, trong khi xu hướng giảm phát thải ở giai đoạn 3 cho thấy sẽ không thiếu hụt hạn ngạch trong giai đoạn 4.
Đáp lại, giới công nghiệp phản bác rằng các ngành như hóa dầu và thép gần đây đang có khả năng phục hồi, và việc mua hạn ngạch phát thải có thể trở thành quy định làm chậm đà phục hồi đó.
Kim Nok-young, Giám đốc Trung tâm Chứng nhận cắt giảm carbon thuộc KCCI, cho biết: "Việc Bộ Khí hậu lắng nghe nhiều ý kiến của giới công nghiệp trong hệ thống giao dịch phát thải là sự thật", nhưng cũng nói thêm rằng: "Tuy nhiên, ngay cả khi duy trì phân bổ miễn phí, vẫn cần phải tính đến gánh nặng tăng giá điện do mở rộng phân bổ có thu phí trong ngành điện lực".
Mặt khác, Kwon Kyung-rak, nhà hoạt động chính sách của Plan 1.5, chỉ ra rằng: "Việc duy trì phân bổ miễn phí vi phạm nguyên tắc 'người gây ô nhiễm phải trả tiền' và không đáng khích lệ vì có thể làm giảm nỗ lực cắt giảm của doanh nghiệp. Ngay cả ở Châu Âu, họ cũng đang chuyển sang phân bổ có thu phí".
Đối với các kịch bản thiếu hụt hạn ngạch của giới công nghiệp, ông nhấn mạnh: "Không ai có thể dự đoán được giá hạn ngạch phát thải phụ thuộc vào thị trường hay lượng phát thải vào năm 2030. Rất có khả năng họ đã chọn lọc những gì có lợi cho mình để tính toán chi phí, dẫn đến con số bị thổi phồng quá mức".