[비즈한국] Ngày 16, Tổng thống Lee Jae-myung đã bổ nhiệm luật sư Ahn Kwon-seop thuộc công ty luật Daeryun làm công tố viên đặc biệt (đặc nhiệm) thường trực để điều tra nghi vấn gây áp lực không khởi tố vụ án nợ lương hưu tại Coupang. Đặc nhiệm Ahn là khóa 25 của Viện nghiên cứu và đào tạo tư pháp, từng làm công tố viên từ năm 1996 đến năm 2020. Theo Luật Công tố viên đặc biệt thường trực, ông Ahn sẽ có 20 ngày chuẩn bị và tiến hành điều tra các nghi vấn liên quan trong tối đa 90 ngày.
Vào tháng 4 năm nay, có nghi vấn cho rằng các cấp lãnh đạo viện kiểm sát đã ép buộc ra quyết định không khởi tố liên quan đến vụ án nợ lương hưu của Coupang Fulfillment Service (CFS). Vào tháng 5 năm 2023, CFS đã sửa đổi quy tắc làm việc, thêm nội dung "khi tính thời gian làm việc liên tục, thời gian làm việc trung bình dưới 15 giờ mỗi tuần trong 4 tuần sẽ bị loại trừ". Nghĩa là, dù một nhân viên thời vụ đã làm việc được 1 năm, nhưng nếu có giai đoạn làm việc dưới 14 giờ mỗi tuần thì họ sẽ không nhận được trợ cấp thôi việc. Chi nhánh Bucheon của Bộ Việc làm và Lao động đã chuyển hồ sơ sang viện kiểm sát với cáo buộc vi phạm Luật Đảm bảo quyền lợi hưu trí của người lao động, nhưng viện kiểm sát đã quyết định không khởi tố.
Khi tranh cãi nổ ra, ông Jung Jong-chul, đại diện của CFS, đã phát biểu tại phiên điều trần quốc hội của Ủy ban Môi trường, Lao động, Khí hậu và Năng lượng vào tháng 10 rằng: "Chúng tôi đã quyết định khôi phục lại quy định cũ để cải thiện đãi ngộ cho người lao động thời vụ", đồng thời nói thêm: "Tôi xin lỗi vì đã gây ra nhiều hiểu lầm và xáo trộn trái với ý định ban đầu".
Tuy nhiên, tranh cãi về việc viện kiểm sát "bao che cho Coupang" vẫn đang tiếp diễn. Công tố viên Moon Ji-seok, người phụ trách điều tra, khẳng định tại phiên điều trần quốc hội tháng 10 rằng: "Đã có hướng dẫn điều tra theo hướng không buộc tội. Theo hướng dẫn đó, kết quả khám xét quan trọng đã bị lược bỏ khi báo cáo lên Viện Kiểm sát Tối cao, dẫn đến quyết định không khởi tố cuối cùng". Vào thời điểm đó, công tố viên Moon là công tố viên trưởng của Văn phòng công tố quận Bucheon (thuộc Văn phòng công tố quận Incheon), và cấp trên của ông là công tố viên Eom Hee-jun.
Công tố viên Moon Ji-seok đã xuất hiện tại phiên điều trần của Ủy ban Pháp chế và Tư pháp Quốc hội ngày 23 tháng 10 và vạch trần rằng: "Vào ngày 7 tháng 3 năm nay, ông Eom Hee-jun, lúc đó là Trưởng chi nhánh, đã chửi bới và lăng mạ tôi trong khoảng 9 phút, đồng thời ra lệnh kiểm tra từ Viện Kiểm sát Tối cao và nói sẽ phân công lại vụ án". Đáp lại, công tố viên Eom Hee-jun phản bác: "Tôi chưa từng chỉ đạo không buộc tội hay đưa ra bất kỳ hướng dẫn nào".
Lời tố cáo của công tố viên Moon Ji-seok đã trở thành tâm điểm trên chính trường. Ông Jung Chung-rae, đại diện Đảng Dân chủ, viết trên mạng xã hội (SNS): "Cần phải điều tra nghiêm ngặt và trừng trị thích đáng những công tố viên cấp trên đã gây áp lực. Tôi hoan nghênh sự dũng cảm của công tố viên Moon Ji-seok khi nói lên sự thật". Ủy viên tối cao của Đảng Dân chủ, bà Jeon Hyun-hee, cũng bày tỏ: "Tôi đã rơi nước mắt khi chứng kiến sự đau đớn của một công tố viên chính trực. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến sự dũng cảm của công tố viên Moon Ji-seok, người đã chấp nhận thiệt thòi để tố giác sự chỉ đạo bất chính trong nội bộ viện kiểm sát liên quan đến vụ án nợ lương hưu của người lao động thời vụ tại Coupang".
Tổng thống Lee Jae-myung đã kích hoạt đặc nhiệm để điều tra các nghi vấn liên quan. Tại cuộc họp trợ lý cấp cao vào tháng 10, Tổng thống Lee cho biết: "Có những kẻ đang lạm dụng quyền lực công được giao để duy trì trật tự và kỷ cương xã hội nhằm bao che cho những hành vi bất hợp pháp rõ ràng, hoặc dàn dựng các vụ án không có thật để gây rối loạn trật tự quốc gia nhằm trục lợi cá nhân". Dù không nêu đích danh vụ án nào, nhưng chính giới cho rằng ông đang nhắm vào Coupang và công tố viên Eom Hee-jun.
Nếu đặc nhiệm chính thức bắt đầu điều tra, "ngọn lửa" có thể lan đến Coupang. Trong và ngoài Coupang, tin đồn về việc công ty này thường xuyên liên lạc với viện kiểm sát đang lan rộng. Chi hội Coupang thuộc Liên đoàn Lao động Logistics toàn quốc (KPTU - liên đoàn thuộc KCTU) tuyên bố: "Trong quá trình điều tra vấn đề lương hưu, sự thật đã phơi bày rằng Coupang không chỉ là một doanh nghiệp tàn ác, mà còn là tâm điểm của mạng lưới lợi ích (cartel) giữa viện kiểm sát, bộ lao động và Kim & Chang – những thế lực đang thao túng cả viện kiểm sát và Bộ Lao động. Cần phải làm rõ ngay lập tức mạng lưới lợi ích khổng lồ liên quan đến Coupang, Kim & Chang, viện kiểm sát và cả Bộ Việc làm và Lao động". Công ty luật Kim & Chang từng là đại diện pháp lý cho CFS.
Từ cuối những năm 2010, Coupang đã tuyển dụng hàng chục nhân sự từng là quan chức cấp cao, chuyên gia pháp lý và trợ lý nghị sĩ. Giới phân tích cho rằng đây là cách để họ tận dụng làm kênh liên lạc với chính giới và các cơ quan tư pháp. Thậm chí còn có nghi ngờ rằng đó không chỉ là liên lạc mà còn là kênh vận động hành lang. Vào tháng 5 năm nay, Coupang thậm chí còn tuyển dụng cả nhân sự từ giới lao động, ví dụ như việc bổ nhiệm ông Lee Sang-jin, cựu Trưởng ban Mở rộng tổ chức của Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc (FKTU), làm Phó chủ tịch Coupang Logistics Service.
Ông Kwon Young-guk, đại diện Đảng Công lý, đã chỉ trích vào ngày 20 tháng 10: "Việc Coupang tuyển dụng ồ ạt các nhân sự cũ từng giữ chức vụ để vận động hành lang đã không còn là chuyện lạ. Có đầy đủ các nhân vật xuất thân từ trợ lý quốc hội, Phủ Tổng thống, Ủy ban Thương mại Công bằng, Cơ quan Cảnh sát, Cơ quan Hải quan, truyền thông, viện kiểm sát, thẩm phán, luật sư, và cả những người từng làm thanh tra lao động tại Bộ Việc làm và Lao động".
Do vụ án này đang được giới chính trị và các tổ chức dân sự đặc biệt quan tâm, cộng với việc đặc nhiệm đã vào cuộc, dự báo cuộc điều tra sẽ không kết thúc một cách chóng vánh. Đặc biệt, vì công tố viên Eom Hee-jun từng điều tra vụ án của ông Cho Kuk (đại diện Đảng Đổi mới Cho Kuk) và các nghi vấn tham nhũng dự án Daejang-dong, nên phe cầm quyền không mấy thiện cảm với ông này.
Đảng đối lập Quyền lực Quốc dân (PPP) phản đối đặc nhiệm nhưng không có nghĩa là họ bảo vệ Coupang. Phát ngôn viên cấp cao của đảng, Park Sung-hoon, chỉ trích: "Nếu không tin tưởng kết quả điều tra và kiểm tra nội bộ của viện kiểm sát, thì đã có Cơ quan Điều tra Quan chức cấp cao (CIO). Việc khăng khăng thành lập đặc nhiệm cho thấy rõ ý đồ của chính quyền Lee Jae-myung và Đảng Dân chủ. Họ muốn biến đặc nhiệm thành một 'nhà máy' sản xuất các vấn đề chính trị để tạo dư luận có lợi cho cuộc bầu cử địa phương năm sau".
Trong khi đó, Coupang - đương sự trong vụ việc - vẫn đang giữ thái độ im lặng. Bizhankook đã gửi câu hỏi về lập trường của Coupang đối với cuộc điều tra đặc nhiệm này nhưng không nhận được phản hồi.