[비즈한국] Dự án trọng điểm ‘Thẻ Khí hậu Đồng hành’ (Climate Card) của Thị trưởng Seoul Oh Se-hoon được xác nhận đã gây ra khoản lỗ vận chuyển khoảng 400 tỷ won chỉ sau hơn 2 năm triển khai. Mức thâm hụt này đang có xu hướng ngày càng tăng theo từng năm. Chính quyền Seoul hiện đang dùng tiền thuế để bù đắp hơn một nửa tổng số tiền lỗ vận chuyển, với số tiền mà Seoul đã chi trả tính đến nay đã vượt quá 220 tỷ won.

Theo điều tra của BizHankook, từ tháng 2 đến tháng 12 năm ngoái, khi dự án Thẻ Khí hậu Đồng hành bắt đầu, tổng số tiền lỗ vận chuyển phát sinh là 152,7 tỷ won. Bước sang năm nay, mức thâm hụt thậm chí còn tăng cao hơn. Chỉ riêng số tiền lỗ vận chuyển được ghi nhận từ tháng 1 đến tháng 10 đã lên tới 229,5 tỷ won. Như vậy, sau 21 tháng triển khai dự án, khoản lỗ lũy kế đã ghi nhận con số 382,2 tỷ won.
Nếu xét chi tiết theo từng tháng, tình hình còn nghiêm trọng hơn. Mức lỗ trung bình hàng tháng trong năm đầu tiên triển khai là 138 tỷ won, nhưng sang năm nay đã tăng vọt hơn 65% lên mức 229 tỷ won. Nếu cộng thêm khoản lỗ trong tháng 11 và 12 còn lại, tổng quy mô lỗ lũy kế tính đến cuối năm nay dự kiến sẽ dễ dàng vượt mốc 400 tỷ won.
‘Cơ cấu thâm hụt’ này vốn đã được dự báo từ trước. Lỗ vận chuyển là phần chênh lệch giữa chi phí giao thông thực tế mà người dùng sử dụng và số tiền nạp thẻ (45.000 won đến 70.000 won). Theo Chính quyền Seoul, mức sử dụng trung bình hàng tháng của người dùng vé 30 ngày là 91.473 won. Điều này có nghĩa là mỗi người dùng tạo ra khoản lỗ khoảng 30.000 won mỗi tháng, và cơ cấu là các đơn vị vận chuyển cùng với Chính quyền Seoul sẽ bù đắp khoản chênh lệch này.
Vấn đề nằm ở chỗ ‘hóa đơn’ mà Chính quyền Seoul phải gánh vác đang quá nặng nề. Trong tổng số tiền lỗ, khoản ‘bù lỗ’ mà Seoul phải chịu là 89 tỷ won vào năm ngoái và 133,4 tỷ won trong năm nay (tính đến tháng 10), nâng tổng số tiền lên 222,4 tỷ won.
Đối với Tổng công ty Vận tải Seoul (Seoul Metro) và xe buýt nội thành (Hội đồng các công ty quản lý chung doanh thu vận tải), các bên chia đôi (50:50) khoản lỗ với Chính quyền Seoul, tuy nhiên đối với các khoản lỗ phát sinh từ KORAIL, xe buýt làng, hay đường sắt tư nhân, Chính quyền Seoul phải chịu 100% chi phí.
Ngân sách ban đầu cho Thẻ Khí hậu Đồng hành năm 2024 là 40,1 tỷ won đã tăng lên 104,7 tỷ won thông qua ngân sách bổ sung. Ngân sách năm nay cũng đã tăng từ ngân sách gốc 108,8 tỷ won lên 129,9 tỷ won sau khi cộng thêm ngân sách bổ sung. Chính quyền Seoul đã dự toán 148,8 tỷ won cho ngân sách năm 2026.
Mặc dù Chính quyền Seoul quảng bá rằng Thẻ Khí hậu Đồng hành góp phần giảm chi phí giao thông và cắt giảm khí thải nhà kính, nhưng những tiếng nói phê phán vẫn không ngớt. Nhiều ý kiến chỉ ra rằng dù đã đổ vào một nguồn ngân sách khổng lồ, hiệu quả môi trường thực tế như giảm sử dụng xe ô tô cá nhân vẫn rất mờ nhạt.
Một chuyên gia trong ngành nhận định: “Trong bối cảnh các đơn vị vận tải đang chịu khoản lỗ nặng nề do chế độ miễn phí vé cho người cao tuổi, việc phải gánh thêm khoản bù lỗ từ Thẻ Khí hậu Đồng hành đã đẩy áp lực tài chính đến giới hạn.”