Độc quyền
Chia nhỏ thẩm định, gộp chung hợp đồng… Tranh cãi về lối hành chính 'như dây thun' của dự án Đảo Nodeul tại Seoul

[비즈한국] Khi triển khai dự án trị giá 440 tỷ won mang tên 'Đảo Nghệ thuật Toàn cầu Nodeul', chính quyền thành phố Seoul đã chia nhỏ thẩm định đầu tư làm hai phần, nhưng lại gộp chung thành một hợp đồng thiết kế duy nhất. Trước đó, phía Seoul giải thích rằng họ tách biệt thẩm định do quy trình cấp phép khác nhau, tuy nhiên trên thực tế, hợp đồng được ký kết dưới dạng một gói 'Dịch vụ thiết kế xây dựng Đảo Nghệ thuật Toàn cầu Nodeul'. Đặc biệt, việc Seoul ký hợp đồng thiết kế trước cả khi dự án trung hạn được thông qua thẩm định đầu tư đang gây ra nhiều chỉ trích về việc thiếu tính nhất quán trong công tác hành chính.

Công khai 'tổng thể', thẩm định 'tách biệt', hợp đồng 'hợp nhất'

Vào tháng 2 năm 2024, chính quyền thành phố Seoul đã tổ chức cuộc thi thiết kế quốc tế cho dự án 'Xây dựng Đảo Nghệ thuật Toàn cầu Nodeul', đặt phạm vi dự án là toàn bộ Đảo Nodeul (119.854㎡) ngoại trừ khu vực cơ sở quân sự. Theo tóm tắt cuộc thi, phạm vi thiết kế bao gồm không chỉ phần đế và phần ven sông (không gian văn hóa ven sông) mà còn cả phần trên không và phần mặt đất (lối đi bộ trên không, v.v.). Ngay từ đầu, dự án đã được giả định là thiết kế tích hợp và chi phí dịch vụ thiết kế dự kiến là khoảng 13,9 tỷ won.

Tuy nhiên, ở giai đoạn thẩm định đầu tư, Seoul đã chia tách dự án thành hai phần. Họ thực hiện thẩm định riêng cho 'Không gian văn hóa ven sông (ngắn hạn)' trị giá 36,1 tỷ won và 'Vườn nghệ thuật trên không (trung hạn)' trị giá 404,2 tỷ won. Điều này dẫn đến những cáo buộc về 'thẩm định kiểu chia nhỏ' từ Hội đồng thành phố Seoul và các bên liên quan. Seoul giải thích: “Chúng tôi vẫn duy trì khái niệm tổng thể nhưng tách biệt các dự án để triển khai. Vì quy hoạch tổng thể đã được lập, đồng thời phương thức thúc đẩy và các giai đoạn thực hiện dự án khác nhau, chúng tôi tách ra nhằm mục đích giúp người dân có thể sớm sử dụng tiện ích”.

Đến giai đoạn ký kết, mọi thứ lại quay về thành một dự án thống nhất. Khi ký hợp đồng với đơn vị đoạt giải cuộc thi là Thomas Heatherwick và công ty kiến trúc trong nước liên doanh, Seoul đã gộp các dự án ngắn hạn và trung hạn vốn được thẩm định riêng biệt thành một hợp đồng duy nhất. Có thể thấy, sau khi lập luận rằng phương thức thúc đẩy dự án khác nhau để thẩm định tách biệt, họ lại tiến hành hợp đồng như một 'dự án đơn lẻ'.

Một quan chức của Bộ Hành chính và An ninh cho biết: “Vì Bộ không trực tiếp tiếp nhận hồ sơ thẩm định đầu tư này nên khó có thể đánh giá từng trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, nếu cùng một khu đất nhưng mục đích khác nhau thì có thể chia tách thẩm định. Nhưng về nguyên tắc, nếu các dự án được thực hiện với cùng một mục đích thì phải được thẩm định cùng nhau”.

Chính quyền thành phố Seoul khẳng định không có vấn đề gì trong thủ tục hành chính. Một quan chức của Seoul giải thích: “Đối với thẩm định đầu tư, đây là quy trình xác định mức trần chi phí đầu tư cho từng phần. Dù ký kết một hợp đồng nhưng chi phí cho dự án được quản lý tách biệt giữa ngắn hạn và trung hạn. Trong ngân sách, nó được ghi nhận là một dự án”.

“Dự án riêng lẻ, hợp đồng riêng lẻ là nguyên tắc”

Vấn đề lớn hơn nằm ở thời điểm ký kết. Theo hợp đồng dịch vụ thiết kế Đảo Nghệ thuật Toàn cầu Nodeul mà Seoul đệ trình cho Ủy viên Hội đồng Park Soo-bin (Đảng Dân chủ), Seoul đã ký 'Hợp đồng dài hạn liên tục' cho dịch vụ thiết kế vào ngày 2 tháng 9 năm 2024. Hợp đồng dài hạn liên tục là phương thức xác định tổng số tiền rồi ký kết theo từng năm trong phạm vi ngân sách của từng năm tài chính. Seoul đã đặt tổng giá trị dịch vụ là khoảng 13,9 tỷ won, bao gồm tất cả chi phí thiết kế cho cả dự án ngắn hạn và trung hạn.

Tại thời điểm ký hợp đồng ngày 2 tháng 9, dự án trung hạn 'Vườn nghệ thuật trên không Đảo Nodeul' vẫn chưa vượt qua thẩm định đầu tư. Dự án này chỉ vượt qua Ủy ban Thẩm định Đầu tư vào ngày 12 tháng 9, mười ngày sau khi hợp đồng được ký. Trong khi thủ tục thẩm định đầu tư cho dự án trung hạn chưa hoàn tất, họ đã sử dụng phương thức 'hợp đồng dài hạn liên tục' để thực hiện ký kết thiết kế cho toàn bộ dự án trên thực tế.

Kim Sang-chul, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đời sống Quốc gia, chỉ trích: “Việc thẩm định đầu tư tách biệt có nghĩa là đây là các dự án riêng biệt. Theo luật hợp đồng, các dự án riêng biệt phải đi kèm hợp đồng riêng biệt. Về cơ bản, hành vi chi tiêu phải tuân thủ nguyên tắc chỉ được thực hiện khi có nguyên nhân chi tiêu. Việc thẩm định tách riêng nhưng hợp đồng lại ký chung là một điểm gây tranh cãi lớn”.