[비즈한국] Đối với các công ty khởi nghiệp, CES (Triển lãm Điện tử Tiêu dùng Quốc tế) là cánh cửa để kiểm chứng công nghệ, sản phẩm trước các nhà mua hàng và nhà đầu tư toàn cầu, đồng thời khám phá các kênh tiêu thụ. Năm nay cũng không ngoại lệ, làn sóng tham gia của các công ty khởi nghiệp Hàn Quốc rất sôi nổi, tập trung vào các khu vực như Gian hàng Hàn Quốc tích hợp và gian hàng của các chính quyền địa phương. Số lượng doanh nghiệp Hàn Quốc tham dự CES 2026 đạt khoảng 1.000, tiếp nối vị thế là 'ông lớn' của CES chỉ sau Mỹ và Trung Quốc. Đặc biệt, khi AI đã trở thành yếu tố cốt lõi trong hầu hết mọi lĩnh vực công nghiệp như chăm sóc sức khỏe, nhà thông minh, di chuyển, robot, thì gần như không thể tìm thấy gian hàng nào của doanh nghiệp Hàn Quốc mà không áp dụng AI. Xét về khía cạnh bắt kịp xu hướng công nghệ, họ chắc chắn đã khẳng định được sự hiện diện của mình.
Trong bối cảnh CES đã khép lại, câu hỏi đặt ra cho các doanh nghiệp tham dự là làm thế nào để thu hẹp khoảng cách giữa công nghệ được trình diễn và kết quả kinh doanh thực tế trên thị trường. Mỗi năm, Hàn Quốc đều thu hút sự chú ý nhờ quy mô tham dự kỷ lục và tin tức giành giải thưởng đổi mới, nhưng mặt khác, cũng có những đánh giá tỉnh táo về tính hiệu quả thực chất của việc tham gia triển lãm. Các chuyên gia chỉ ra rằng, ngay cả khi công nghệ đã được công nhận trên sân khấu toàn cầu, tỷ lệ tạo ra kết quả kinh doanh hữu hình như doanh thu hoặc hợp đồng thực tế vẫn không đáp ứng được kỳ vọng.
Dù giành giải thưởng đổi mới hàng năm, đầu tư tiếp nối vẫn còn 'hạn chế'
Tại CES lần này, các doanh nghiệp Hàn Quốc đã giành được 206 trên tổng số 347 giải thưởng đổi mới. Trong đó, 150 sản phẩm (chiếm 72%) thuộc về các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong 30 giải thưởng Đổi mới Sáng tạo xuất sắc nhất (Best of Innovation), có 15 giải thuộc về doanh nghiệp Hàn Quốc, và Hàn Quốc cũng đã mang về toàn bộ 3 giải thưởng xuất sắc nhất trong lĩnh vực AI.
Thành tích này cho thấy năng lực công nghệ và khả năng lập kế hoạch của các công ty khởi nghiệp Hàn Quốc. Tuy nhiên, việc những con số ấn tượng này có dẫn đến các khoản đầu tư toàn cầu hoặc hợp đồng xuất khẩu thực tế hay không lại là một vấn đề khác. Nhiều doanh nghiệp đạt giải thưởng đổi mới vẫn đang ở giai đoạn đầu và không ít trường hợp thiếu năng lực về phân phối, kinh doanh và vận hành sau bán hàng để tiến ra thị trường nước ngoài.
Theo báo cáo do Startup Alliance công bố năm ngoái, trong số 116 công ty khởi nghiệp Hàn Quốc giành giải thưởng đổi mới tại CES 2024, chỉ có 18,1% (21 công ty) gọi vốn thành công sau 1 năm kể từ khi nhận giải. Trong số đó, chỉ có một trường hợp thu hút được đầu tư nước ngoài.
Dù vượt qua vòng 'demo' nhưng ngưỡng cửa 'thương mại hóa' vẫn rất cao
CES là điểm khởi đầu để gặp gỡ các khách hàng tiềm năng, nhưng doanh thu thực tế chỉ phát sinh sau đó. Một trong những rào cản chính mà các startup gặp phải là sự khác biệt giữa bản demo và môi trường vận hành thực tế. Những người mua hàng toàn cầu đã quan tâm tại triển lãm sẽ đặt ra những câu hỏi rõ ràng trong các cuộc họp tiếp theo, không chỉ về sự bóng bẩy của công nghệ mà còn về 'liệu có thể tự động hóa ổn định trong môi trường thực tế hay không' và 'liệu hệ thống sản xuất hàng loạt đã được đảm bảo độ tin cậy chưa'.
Chỉ khi có đủ năng lực thiết lập mạng lưới phân phối địa phương, ký kết quan hệ đối tác, cũng như năng lực cung ứng, lắp đặt và vận hành thì mới có thể dẫn đến hợp đồng và doanh thu. Doanh nghiệp Hàn Quốc có thế mạnh về khả năng tạo mẫu nhanh và trình diễn công nghệ dùng cho triển lãm, nhưng thường bộc lộ hạn chế ở các năng lực đòi hỏi trong giai đoạn thương mại hóa.
Tính đến năm ngoái, 85% các doanh nghiệp tham gia CES đã nhận được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương, trường học hoặc các tập đoàn lớn. Lee Ji-young, chuyên viên của Startup Alliance, nhận định: 'Nếu coi mục đích chính của việc tham gia triển lãm quốc tế là thu hút khách hàng tiềm năng, thì đối với hầu hết các startup giai đoạn đầu, có thể đây là thời điểm còn quá sớm. Tuy nhiên, việc các startup tham gia CES quá nhiều là do thực tế các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp của cơ quan công quyền đang tập trung vào giai đoạn này'.
Mặc dù có cái nhìn coi việc tham gia và đạt giải tại các triển lãm quốc tế là thành tích, nhưng cũng có những ý kiến cảnh báo việc chỉ dừng lại ở công cụ tiếp thị trong nước. Do đó, cần nhấn mạnh việc doanh nghiệp cũng như chính phủ và các tổ chức cần tập trung vào việc tăng cường năng lực và hỗ trợ để đẩy mạnh thương mại hóa thay vì chỉ mải mê với quy mô tham gia hay danh hiệu giải thưởng.
Một đại diện startup tham gia CES với sản phẩm chăm sóc sức khỏe chia sẻ: 'Trong quá trình chuyển sang bộ phận mua hàng để thảo luận về việc thử nghiệm hoặc áp dụng sau triển lãm, tỷ lệ bị loại rất cao do không vượt qua được các rào cản về đấu thầu, kiểm định pháp lý và bảo mật'. Người này tâm sự: 'Phần lớn các hợp đồng đều dừng lại giữa chừng. Đây là vấn đề mà các startup đơn lẻ khó có thể giải quyết chỉ bằng năng lực công nghệ'.
Kết quả kinh doanh thực tế và tăng trưởng chất lượng là chìa khóa
Có những lo ngại rằng khi AI trở thành yếu tố cốt lõi trong sản phẩm và dịch vụ, ngưỡng cửa thương mại hóa càng trở nên cao hơn. Đối với các sản phẩm AI kết hợp với phần cứng vật lý như công nghệ tự động hóa, robot, hay lĩnh vực y tế/chăm sóc sức khỏe, thì chứng nhận an toàn và xác định trách nhiệm pháp lý là điều kiện tiên quyết cho việc kinh doanh. Dù có thể vượt qua phần trình diễn công nghệ nhưng cũng không ít trường hợp thất bại do không vượt qua được các quy định và kiểm định.
Vấn đề dữ liệu cũng là một yếu tố nghẽn cổ chai điển hình. Đại diện một công ty cho biết đang thảo luận quan hệ đối tác liên quan đến giải pháp Internet vạn vật (IoT) với các trường đại học Mỹ tại CES lần này chia sẻ: 'Càng tiến vào thị trường B2B hoặc công cộng, các yêu cầu như hạn chế xuất dữ liệu, xây dựng trên hạ tầng nội bộ (on-premise), và tách biệt mạng lưới càng khiến việc chuyển đổi thành hợp đồng trở nên khó khăn hơn'. Người này cho biết thêm: 'Các vấn đề về thu thập, lưu trữ và sử dụng thông tin cá nhân hoặc thông tin nhạy cảm là điểm gây ra nhiều khó khăn nhất trong quá trình chuyển đổi từ PoC (chứng minh khái niệm) sang hợp đồng thương mại'.
Tuy nhiên, những con số thực tế tại hiện trường cũng đã được ghi nhận. Theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng cùng KOTRA, tại Gian hàng tích hợp Hàn Quốc (có 470 công ty tham gia), đã có 2.480 cuộc tư vấn tại chỗ được tiến hành, 23 biên bản ghi nhớ (MOU) về xuất khẩu và hợp tác công nghệ được ký kết, với giá trị hợp đồng đạt khoảng 240 triệu đô la (350 tỷ won).
Gian hàng tích hợp K-Startup của Viện Xúc tiến Khởi nghiệp (81 công ty) cũng đạt được 1.446 cuộc tư vấn và 2,6 tỷ won giá trị hợp đồng. Thành phố Busan cũng dự đoán sẽ đạt được hợp đồng trị giá 28,67 triệu đô la (40 tỷ won) thông qua 443 cuộc tư vấn. Thành phố Daegu cũng cho biết Gian hàng chung Daegu (14 công ty) đã ghi nhận kết quả hợp đồng tại chỗ đạt 428.800 đô la (632 triệu won).
Chính phủ và các tổ chức đang quyết tâm tập trung năng lực vào việc quản lý sát sao sau triển lãm thay vì chỉ hỗ trợ trưng bày đơn thuần. Chủ tịch KOTRA Kang Kyung-sung cho biết: 'Chúng tôi đã xác nhận được sự quan tâm của thế giới đối với các doanh nghiệp đổi mới của chúng ta như AI, vì vậy chúng tôi sẽ làm hết sức mình để hỗ trợ tiếp nối'. Chủ tịch Viện Xúc tiến Khởi nghiệp Yoo Jong-pil nhấn mạnh: 'Chúng tôi sẽ tập trung năng lực chính sách để các kết quả tư vấn có thể chuyển hóa thực tế thành hợp đồng xuất khẩu và doanh thu'.
Một quan chức thuộc Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ và Khởi nghiệp cho biết: 'Chúng tôi đang vận hành các dự án hỗ trợ như cộng điểm hoặc miễn đánh giá hồ sơ cho các doanh nghiệp có mục tiêu vươn ra toàn cầu khi tham gia các chương trình hỗ trợ thương mại hóa và vươn ra thế giới'.
Một quan chức của Viện Xúc tiến Khởi nghiệp cho biết: 'Chúng tôi đã dồn nhiều tâm huyết để đạt được kết quả kinh doanh thực chất, như tạo cơ hội kết nối với các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tại chỗ và tổ chức đào tạo thuyết trình IR trước đó', đồng thời cho biết thêm: 'Chúng tôi dự định sẽ tiếp tục hỗ trợ bằng cách chia sẻ bí quyết thông qua các hội thảo đánh giá sau triển lãm'.