Độc quyền
Pizza Hut trong quá trình 'tái cấu trúc doanh nghiệp' phải bán cả xe máy giao hàng để thắt lưng buộc bụng

[비즈한국] Pizza Hut Hàn Quốc, biểu tượng của chuỗi nhượng quyền pizza thế hệ thứ nhất tại Hàn Quốc, đang bước vào cuộc chiến sinh tồn bằng việc bán cả xe máy giao hàng. Dù đã nộp đơn xin thủ tục tái cấu trúc vào cuối năm 2024, nhưng quá trình M&A gặp khó khăn khiến nỗi lo về khủng hoảng thanh khoản ngày càng gia tăng, buộc hãng phải xử lý cả những tài sản nhàn rỗi để cầm cự. Phía Pizza Hut Hàn Quốc khẳng định quá trình bình thường hóa hoạt động kinh doanh vẫn đang diễn ra thuận lợi, tuy nhiên, với việc Tòa án Tối cao vừa phán quyết mức bồi thường 21,5 tỷ won, giới chuyên môn vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng phục hồi của hãng.

Sau xe máy, hãng tiếp tục xin phép tiêu hủy nguyên liệu và vật dụng

Pizza Hut Hàn Quốc đang thực hiện chính sách “thắt lưng buộc bụng” để tồn tại. Theo điều tra của Biz Hankook, Pizza Hut Hàn Quốc, đơn vị đang thực hiện thủ tục tái cấu trúc doanh nghiệp, gần đây đã nộp đơn lên Tòa án Tái cấu trúc Seoul xin “xóa đăng ký các biện pháp bảo toàn đối với xe hai bánh”. Đây là yêu cầu cho phép hủy bỏ hồ sơ hành chính của số xe máy thuộc sở hữu của trụ sở chính vốn đang bị phong tỏa bởi thủ tục tái cấu trúc, để có thể bán hoặc tiêu hủy chúng. Đây được xem là biện pháp đường cùng nhằm thu gom từng chút chi phí vận hành từ số xe nhàn rỗi không còn hiệu quả trong kinh doanh, đồng thời giảm thiểu các khoản chi phí cố định như bảo hiểm và thuế.

Ngoài ra, Pizza Hut Hàn Quốc cũng liên tục nộp đơn xin phép “tiêu hủy tài sản vô dụng và hàng tồn kho”. Với mục đích thanh lý các nguyên liệu không thể bán được nữa hoặc các vật dụng chất đống trong kho, giới trong ngành cho rằng động thái này nhằm cắt giảm chi phí thuê kho bãi. Điều này cho thấy trụ sở chính đang đối mặt với khó khăn lớn trong việc chi trả các chi phí cố định như tiền thuê kho và phí quản lý do thiếu hụt thanh khoản ngắn hạn.

Bối cảnh khiến Pizza Hut Hàn Quốc phải đi đến bước bán cả xe máy không thể không kể đến ảnh hưởng từ sự đóng cửa hàng loạt của các cửa hàng nhượng quyền. Theo báo cáo thông tin nhượng quyền của Ủy ban Thương mại Công bằng, số lượng cửa hàng Pizza Hut, vốn từng có lúc đạt hơn 400 cửa hàng trên toàn quốc, đã giảm mạnh xuống còn 324 vào năm 2024. Đáng chú ý, trong cả năm 2024, chỉ có 3 cửa hàng nhượng quyền mới được mở, trong khi có tới 40 cửa hàng đã đóng cửa do chấm dứt hoặc hủy hợp đồng.

Giới trong ngành nhận định rằng số lượng cửa hàng đóng cửa năm ngoái có khả năng cao hơn năm trước đó. Trong bối cảnh lạm phát cao và tiêu dùng đình trệ, việc Pizza Hut Hàn Quốc nộp đơn xin tái cấu trúc doanh nghiệp đã khiến lòng tin vào thương hiệu sụt giảm nghiêm trọng. Khi ngày càng có nhiều cửa hàng đóng cửa, những chiếc xe máy giao hàng nằm bất động trở thành gánh nặng khó xử lý đối với trụ sở chính, và cuối cùng, đây được xem là động thái nhằm nhanh chóng thanh lý chúng để có chi phí vận hành.

Sự suy tàn của Pizza Hut, vốn được coi là thương hiệu nhượng quyền đại diện thế hệ thứ nhất tại Hàn Quốc, đã bắt đầu rõ rệt từ những năm 2010. Sau khi mở cửa hàng đầu tiên tại Itaewon năm 1985, Pizza Hut đã duy trì thị phần vượt trội cho đến đầu những năm 2000. Doanh thu hàng năm từng đạt 400 tỷ won và được xem là biểu tượng của văn hóa ăn uống gia đình.

Tuy nhiên, bước sang những năm 2010, khi số hộ gia đình đơn thân tăng lên và các thương hiệu giá rẻ chuyên giao hàng xuất hiện ngày càng nhiều, Pizza Hut – vốn tập trung vào mô hình cửa hàng lớn – bắt đầu mất dần sức sống. Vị thế trên thị trường cũng thu hẹp dần do sự tấn công marketing mạnh mẽ từ các đối thủ như Mr. Pizza và Domino's Pizza. Năm 2017, tập đoàn Yum Brands (Mỹ) đã bán 100% cổ phần của Pizza Hut Hàn Quốc cho công ty đầu tư trong nước Orchard One.

Sau khi được Orchard One mua lại, nhờ tập trung vào mảng giao hàng, Pizza Hut Hàn Quốc đã có sự phục hồi tạm thời với doanh thu năm 2020 đạt 119,7 tỷ won. Tuy nhiên, doanh thu quanh mức 100 tỷ won cũng bắt đầu sụt giảm từ năm 2022, xuống còn 86,9 tỷ won vào năm 2023 và 83,1 tỷ won vào năm 2024. Lợi nhuận kinh doanh cũng chuyển sang thua lỗ từ năm 2022, và lỗ ròng năm 2024 lên tới khoảng 27,3 tỷ won.

'Bom nợ bồi thường 21,5 tỷ won', liệu có trở thành rào cản M&A?

Cuối cùng, Pizza Hut Hàn Quốc đã nộp đơn xin thủ tục tái cấu trúc doanh nghiệp lên Tòa án Tái cấu trúc Seoul vào tháng 11 năm 2024. Hiện tại, hãng đã chọn Samil PwC làm đơn vị tư vấn bán hàng và đang thúc đẩy M&A trước khi được cấp phép, nhưng dư luận cho rằng việc bình thường hóa kinh doanh thông qua bán công ty sẽ không dễ dàng. Hơn hết, phán quyết về việc hoàn trả khoản chênh lệch phí nhượng quyền trị giá 21,5 tỷ won vừa được xác nhận dự kiến sẽ là gánh nặng lớn trong quá trình bán công ty sắp tới.

Ngày 15 vừa qua, Tòa án Tối cao đã giữ nguyên phán quyết sơ thẩm có lợi cho một phần các nguyên đơn trong vụ kiện đòi hoàn trả khoản lợi bất chính do 94 chủ cửa hàng nhượng quyền Pizza Hut Hàn Quốc khởi kiện trụ sở chính. Trước đó, vào tháng 9 năm 2024, Tòa án Cấp cao Seoul đã phán quyết Pizza Hut Hàn Quốc phải hoàn trả toàn bộ 21,5 tỷ won phí nhênh lệch mà họ đã thu từ các chủ cửa hàng, và Tòa án Tối cao đã đưa ra phán quyết cuối cùng ủng hộ các chủ cửa hàng.

Trách nhiệm bồi thường 21,5 tỷ won được xác nhận bởi phán quyết của Tòa án Tối cao trước hết sẽ thuộc về pháp nhân Pizza Hut Hàn Quốc. Đối với người mua tiềm năng muốn sở hữu Pizza Hut Hàn Quốc đang được rao bán trên thị trường M&A, điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải gánh thêm rủi ro nợ nần ngoài giá mua. Đây là lý do tại sao khoản bồi thường này được phân tích sẽ là rào cản lớn nhất trong các cuộc đàm phán bán hàng.

Những lo ngại này đang dẫn đến sự trì trệ trong lịch trình bán hàng thực tế. Ngày 14 vừa qua, Pizza Hut Hàn Quốc đã nộp đơn xin gia hạn thời hạn nộp kế hoạch tái cấu trúc lên Tòa án Tái cấu trúc Seoul. Theo đó, ngày 15, tòa án đã công bố gia hạn thời hạn nộp từ ngày 16 tháng này sang ngày 13 tháng 2 năm sau.

Dù có thêm khoảng một tháng thời gian, nhưng các chuyên gia nhận định việc tìm người mua sẽ không hề dễ dàng. Kim Dae-jong, Giáo sư khoa Quản trị Kinh doanh tại Đại học Sejong, chỉ ra rằng: “Với việc Pizza Hut Hàn Quốc phải chịu phán quyết bồi thường 21,5 tỷ won, gánh nặng tài chính càng trở nên lớn hơn. Đối với người mua tiềm năng, rủi ro nợ tiềm tàng đã trở nên rõ ràng, khiến họ khó có thể quyết định đầu tư ngay.”

Trong khi đó, Pizza Hut Hàn Quốc tuyên bố rằng các thủ tục tái cấu trúc và bán hàng sẽ diễn ra bình thường. Ngày 15, thông qua thông cáo chính thức, Pizza Hut Hàn Quốc cho biết: “Các thủ tục liên quan đến tái cấu trúc và bán hàng đang diễn ra đúng kế hoạch dưới sự giám sát của tòa án. Công ty sẽ ưu tiên bảo vệ các chủ nợ, vận hành ổn định hoạt động kinh doanh nhượng quyền và duy trì lòng tin của người tiêu dùng, đồng thời thực hiện các biện pháp để thúc đẩy quá trình tái cấu trúc ổn định và bình thường hóa hoạt động kinh doanh mà không gặp trở ngại nào.”