[비즈한국] Quy trình phục hồi của Homeplus đang đứng trước ngã rẽ giữa 'gia hạn' và 'bãi bỏ' xung quanh ngày 4 tháng 3 năm 2026. Do thời hạn phê duyệt kế hoạch phục hồi đang đến gần, tòa án đã bước vào giai đoạn thực chất yêu cầu các bên liên quan xem xét lại việc có tiếp tục quy trình hay không và đưa ra phương án huy động vốn. Điều mà thị trường chú ý không phải là tốc độ bình thường hóa kinh doanh, mà là câu hỏi liệu họ có thể chứng minh "ý chí để tồn tại" bằng "tiền để tồn tại" hay không.
Trong bối cảnh này, lá bài mà cổ đông lớn MBK Partners tung ra là việc thực hiện trước 100 tỷ won DIP (vốn vận hành khẩn cấp cung cấp cho doanh nghiệp đang trong quy trình phục hồi). Tuy nhiên, điều kiện đã được đặt ra. Việc họ được cho là đã truyền đạt ý định hợp tác thay thế 'người quản lý' theo yêu cầu của công đoàn và các bên khác đang khiến giả thuyết cho rằng việc huy động vốn đã vượt ra ngoài giai đoạn đàm phán tài chính đơn thuần để chuyển sang vấn đề quản trị "ai là người nắm giữ chìa khóa phục hồi" trở nên thuyết phục hơn.
Đối với các bên liên quan, việc 'thay thế người quản lý' ảnh hưởng đến độ tin cậy của kế hoạch phục hồi
Trọng tâm của kịch bản phục hồi theo mô hình đổi mới cấu trúc mà Homeplus đưa ra là việc huy động 300 tỷ won DIP. Tuy nhiên, trên thị trường xuất hiện quan sát cho rằng thái độ của các bên liên quan chính như Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB) và Meritz khá thụ động, làm dấy lên sự hoài nghi về việc liệu dòng vốn được thiết kế ban đầu có thể được khơi thông đúng kế hoạch hay không. Cuối cùng, dự báo rằng "nếu DIP bị tắc nghẽn thì việc gia hạn cũng khó khăn" đã lan rộng, và tòa án cũng đang trong tâm thế tái thẩm định tính hiệu quả của kế hoạch phục hồi dựa trên "tính thực tế của việc huy động vốn".
Ở đây, đề xuất thực hiện trước 100 tỷ won của MBK không đơn thuần là cung cấp thanh khoản mà trở thành thiết bị làm thay đổi trục đàm phán. Điều tòa án mong muốn không phải là lời nói "sẽ rót tiền" mà là "cấu trúc làm cho tiền được rót vào", và có thể hiểu rằng bước đầu tiên của cấu trúc đó chính là 'người quản lý'. Vì trong quy trình phục hồi, người quản lý là người ở tuyến chỉ huy thực tế trong việc vận hành công ty, nên đối với các bên liên quan, việc thay thế người quản lý gắn liền với 'độ tin cậy' của kế hoạch phục hồi. Việc MBK thể hiện ý định hợp tác thay thế người quản lý và liên kết với việc rót vốn đã xác nhận một cách nghịch lý rằng vấn đề cốt lõi của việc phục hồi không phải là kinh doanh mà là quản trị.
Vấn đề nằm ở chỗ mọi chuyện không kết thúc ở con số 100 tỷ won. Câu hỏi đặt ra là ai và với điều kiện nào sẽ bù đắp vào 200 tỷ won còn thiếu trong kế hoạch DIP 300 tỷ won. Một số bản tin cũng đề cập đến việc sau khi thay thế người quản lý và gia hạn quy trình phục hồi, MBK và Meritz mỗi bên đã đề xuất rót thêm 100 tỷ won DIP. Trong trường hợp này, bên cạnh "quy mô" vốn, các vấn đề như "điều kiện ưu tiên, lãi suất, tài sản đảm bảo, và các điều kiện kích hoạt (trigger) thực thi bổ sung" sẽ trở thành tâm điểm. Điều này là do hướng đi của sự phục hồi sẽ thay đổi tùy thuộc vào tính chất của dòng tiền là vốn vận hành, thực chất là tài chính cầu nối (bridge financing), hay là cấu trúc hướng tới M&A trong tương lai.
Việc bán Homeplus Express và kịch bản 'gia hạn vs. bãi bỏ'… Số phận dòng tiền của các đối tác ra sao?
Việc bán Homeplus Express là một bước ngoặt khác trong giai đoạn phục hồi. Cùng với việc huy động DIP, công ty đã đưa ra gói đổi mới cấu trúc bao gồm bán Express, thanh lý các cửa hàng thua lỗ và tối ưu hóa nhân sự. Tuy nhiên, cách giải thích liệu việc bán hàng là để "chuyển đổi tiền mặt" hay "trốn tránh trách nhiệm" lại khác nhau tùy theo từng bên liên quan. Nếu số tiền bán được dùng làm nguồn tài chính cốt lõi cho sự phục hồi, các mảnh ghép về "tiền để tồn tại" có thể được hoàn thiện, nhưng nếu điều kiện về người mua, giá cả và chuyển giao việc làm không thuận lợi, chi phí xã hội cho việc phục hồi có thể tăng vọt.
Xung quanh ngày 4 tháng 3, các kịch bản chủ yếu chia làm hai hướng. Nếu đi theo hướng gia hạn, khả năng cao tòa án sẽ yêu cầu phương án quản trị là "hệ thống người quản lý mới" cùng với "phương án huy động vốn", và đây sẽ là cấu trúc kết nối việc thực thi DIP với việc bán tài sản. Trong trường hợp này, áp lực về nợ đối tác, tiền thuê nhà và thanh khoản ngắn hạn có thể được kiểm soát ở mức "ngăn chặn nợ quá hạn thêm", nhưng quy mô thu hồi thực tế chắc chắn sẽ phụ thuộc vào nội dung và tốc độ của kế hoạch phục hồi.
Ngược lại, nếu quy trình nghiêng về hướng bị bãi bỏ, việc phục hồi có thể nhanh chóng chuyển sang giai đoạn thanh lý/phá sản. Trong trường hợp này, cuộc đua thu hồi nợ đối tác, các khoản nợ ngắn hạn như trái phiếu thương mại, tiền thuê nhà và các khoản chưa thanh toán khác sẽ trở nên khốc liệt hơn, và các động thái của từng chủ nợ như kê biên tài sản hoặc cưỡng chế thi hành án có nhiều khả năng sẽ được đẩy mạnh. Dù là 'gia hạn' hay 'bãi bỏ', có một điều rõ ràng là bản chất của vụ việc Homeplus không chỉ nằm ở sự suy yếu mang tính cấu trúc của ngành bán lẻ, mà đang hội tụ vào câu hỏi "ai là người rót tiền và thiết kế sự phục hồi dưới sự chịu trách nhiệm và kiểm soát nào".
Cuối cùng, ngày 4 tháng 3 không chỉ là lịch trình riêng của Homeplus. Đây có khả năng trở thành ngày đánh giá xem tòa án coi điều gì là "điều kiện sinh tồn" trong quy trình phục hồi mà các quỹ đầu tư tư nhân (cổ đông lớn), chủ nợ và công đoàn đang xung đột, cũng như dòng chảy yêu cầu cải tổ quản trị trước thay vì chỉ tập trung vào tiền sẽ trở thành tiêu chuẩn như thế nào cho các cuộc tái cơ cấu quy mô lớn khác.