[비즈한국] Đã một năm kể từ khi chính quyền thành phố Seoul lắp đặt các thùng thu hồi chuyên dụng cho hộp đựng dùng nhiều lần tại các khu vực giao nhận (delivery zone) ở công viên sông Hàn Ttukseom và Yeouido. Dù các thùng này được lắp đặt nhằm giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần, hiệu quả thực tế đang bị đặt dấu hỏi khi rất khó để tìm thấy các trường hợp sử dụng thực tế tại hiện trường.
Vào giờ ăn trưa ngày 11, công viên sông Hàn Ttukseom chật kín người dân đến vui chơi. Khu vực giao nhận đông đúc với người dân chờ lấy đồ ăn và các xe máy giao hàng ra vào không ngớt. Khác với sự nhộn nhịp đó, những người sử dụng hộp đựng dùng nhiều lần lại rất khó thấy.
Kết quả quan sát tại các khu vực giao nhận số 1 và 2 ở công viên Ttukseom từ 11 giờ sáng đến 2 giờ chiều cho thấy, ngoài phóng viên ra thì chỉ có 1 nhóm khách hàng đặt hàng bằng hộp đựng dùng nhiều lần. Khi kiểm tra thùng thu hồi chuyên dụng, ngoại trừ những hộp đựng mà chính phóng viên trả lại, không có thêm bất kỳ hộp nào khác.
Đa số người dân được hỏi trong ngày hôm đó đều không biết đến sự tồn tại của thùng thu hồi, cũng như không biết rằng có thể đặt hàng bằng hộp đựng dùng nhiều lần trên các ứng dụng giao hàng. Moon (họ của nhân vật), người gặp tại khu vực giao nhận số 1 ở Ttukseom cho biết: “Tôi đến sông Hàn thường xuyên trong vòng 1 năm qua và gọi đồ ăn giao đến nhiều lần, nhưng hôm nay mới nghe nói về thùng thu hồi hộp đựng dùng nhiều lần”.
Không phải là không có hướng dẫn. Tại các khu vực giao nhận đều treo băng rôn khuyến khích đặt hàng bằng hộp dùng nhiều lần, đồng thời lắp đặt cả bảng hướng dẫn cách đặt hàng. Tuy nhiên, dường như chúng không thu hút được sự chú ý của người dân. Thực tế, một phụ nữ khoảng 20 tuổi (A) nhận đồ ăn tại khu vực giao nhận số 2 của Ttukseom, dù nhận hàng ngay cạnh bảng hướng dẫn nhưng khi được cho xem ảnh bảng hiệu, cô cũng nói rằng “đây là lần đầu nhìn thấy”.
Phản ứng của các tài xế giao hàng cũng tương tự. Các tài xế gặp trong ngày đều đồng loạt cho biết: “Tôi chưa bao giờ thấy trường hợp nào giao hàng bằng hộp dùng nhiều lần”.
Tình hình cũng không mấy khả quan hơn tại công viên sông Hàn Yeouido khi ghé thăm vào khoảng 3 giờ chiều. Nơi này cũng đông đúc người nhận đồ ăn nhưng vẫn hiếm thấy người dùng hộp đựng dùng nhiều lần. Kết quả kiểm tra các thùng thu hồi tại khu vực giao nhận số 1, 2 và 3 của công viên Yeouido cho thấy, chỉ có duy nhất 1 trường hợp thu hồi được ghi nhận tại khu vực số 3.
Khi phóng viên trực tiếp trải nghiệm đặt hàng bằng hộp đựng dùng nhiều lần, có thể thấy quy trình đặt hàng và trả hàng khá rắc rối. Với ứng dụng ‘Baedal Minjok’ sử dụng hôm nay, người dùng phải nhập từ khóa ‘hộp đựng dùng nhiều lần’ vào thanh tìm kiếm để tìm các cửa hàng có hỗ trợ, sau đó trong bước đặt hàng, phải thiết lập riêng việc sử dụng hộp đựng dùng nhiều lần thông qua mục yêu cầu của khách hàng.
Quy trình trả hàng cũng không đơn giản. Sau khi ăn xong, người dùng phải đặt hộp vào túi trả hàng được giao kèm, đăng ký thông tin người đặt và trả hàng thông qua mã QR dán trên túi, sau đó phải mang bỏ vào thùng thu hồi chuyên dụng. Việc người dùng phải đi bộ đến tận khu vực giao nhận để trả hộp sau khi ăn xong cũng gây ra sự bất tiện.
Việc mỗi ứng dụng có cách đặt hàng hộp dùng nhiều lần khác nhau cũng trở thành rào cản cho người dùng. Baedal Minjok yêu cầu thiết lập trong phần yêu cầu của cửa hàng, còn Coupang Eats lại yêu cầu người dùng phải thêm thực đơn có ghi chữ ‘hộp đựng dùng nhiều lần’ vào giỏ hàng. Dù bảng hướng dẫn tại khu vực giao nhận có ghi cách sử dụng cho từng ứng dụng nhưng lại thiếu quy trình chi tiết, gây khó khăn cho việc sử dụng thực tế.
Hạn chế nữa là các thực đơn và cửa hàng hỗ trợ chưa phong phú. Các món hỗ trợ hộp dùng nhiều lần chủ yếu tập trung vào một số món như lẩu Malatang, gà om, canh kim chi, khiến sự lựa chọn bị hạn chế. Ngoài ra, những món phổ biến tại công viên sông Hàn như gà rán hay bánh gạo cay (tteokbokki) nhượng quyền thương mại lại không thể đặt bằng hộp dùng nhiều lần. Kang (họ của nhân vật), một người dân ở Yeouido cho biết: “Gần đây tôi thấy banner quảng cáo hộp dùng nhiều lần trên ứng dụng nên định dùng thử, nhưng không thể đặt được món mình muốn nên tôi đã bỏ cuộc”.
Ngay cả khi đặt hàng bằng hộp đựng dùng nhiều lần, không phải mọi thành phần đi kèm đều được cung cấp loại tái sử dụng. Món ăn chính được đựng trong hộp dùng nhiều lần, nhưng cơm lại đựng trong hộp nhựa và thìa, đũa vẫn là đồ dùng một lần. Trái với mục tiêu giảm thiểu nhựa dùng một lần, một số thành phần vẫn phụ thuộc vào đồ dùng một lần.
Theo Seoul, từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2025, năm đầu tiên triển khai thùng thu hồi, có 221 đơn hàng sử dụng hộp dùng nhiều lần tại công viên sông Hàn và 212 hộp đã được thu hồi. So với nhu cầu giao hàng khổng lồ tại công viên, tỷ lệ sử dụng này tương đối thấp. Đại diện chính quyền thành phố cho biết: “Vì đây vẫn là giai đoạn đầu triển khai, chúng tôi sẽ mở rộng dự án theo từng bước”.
Mục tiêu chính sách là giảm rác thải nhựa vốn rất rõ ràng, nhưng dịch vụ giao hàng bằng hộp dùng nhiều lần tại thực địa dường như vẫn chưa thể đứng vững. Đa số người dân không biết đến dịch vụ, và quy trình đặt hàng, trả hàng cũng không thể coi là đơn giản. Để các thùng thu hồi không chỉ là hình thức “làm cho có”, cần phải tăng cường nhận thức của người dân, cải thiện quy trình đặt hàng và mở rộng số lượng cửa hàng tham gia.