[비즈한국] Sự bùng nổ của ngành bán dẫn đã vô tình tạo ra sự căng thẳng chưa từng có giữa ban lãnh đạo và người lao động tại Samsung Electronics005930. Khi những bất mãn bắt nguồn từ sự chênh lệch trong chế độ đãi ngộ so với đối thủ chạm đến ngưỡng giới hạn, một nghiệp đoàn đa số đã ra đời. Với tư cách đại diện người lao động hợp pháp, nghiệp đoàn này đề cao chủ nghĩa thực dụng, tuyên bố sẽ chỉ tập trung vào quyền lợi của nhân viên thay vì dựa dẫm vào các tổ chức công đoàn cấp cao. Giữa lúc đạt được lợi nhuận kỷ lục, sự hoài nghi về các nguyên tắc đãi ngộ và sự xuất hiện của một nghiệp đoàn mới đầy thực tế đang đặt ra câu hỏi: Cuộc đình công này sẽ dẫn đến đâu trên con đường chưa từng có tiền lệ của Samsung?
“And you’re standing on the edge, face up ’Cause you’re a natural.”
(Bạn đang đứng trên bờ vực, hãy ngẩng cao đầu. Bởi vì bạn sinh ra đã là một người bản lĩnh.)
Giữa trưa ngày 22, trước cổng chính số 1 của Samsung Biologics207940 tại Yeonsu-gu, Incheon. Bản hit ‘Natural’ của ban nhạc rock nổi tiếng thế giới Imagine Dragons vang dội khắp không gian. Đây là địa điểm diễn ra hội nghị quyết tâm đấu tranh của Nghiệp đoàn Sangsaeng thuộc Samsung Biologics.
Khác xa với khung cảnh thông thường của các cuộc biểu tình nghiệp đoàn, nơi mọi người thường quấn băng đỏ trên đầu, gương mặt nghiêm trọng và hát các bài ca đấu tranh, khung cảnh ở đây trông giống như một lễ hội. Nhân viên tụ tập thành từng nhóm, cười đùa và dùng điện thoại thông minh chụp ảnh selfie – đó là phong cách vận động công đoàn mới của thế hệ MZ.
Theo ước tính của nghiệp đoàn, có hơn 2.000 thành viên tham gia cuộc biểu tình lần này. Số người đăng ký trước đã lên tới hơn 2.100 người. Không chỉ riêng khối sản xuất mà nhân viên ở tất cả các bộ phận đều tham gia, chứng minh rằng sự bất mãn của nhân viên không chỉ là vấn đề của một bộ phận cụ thể. Những nhân viên không trực tiếp tham gia nhưng theo dõi từ xa cũng thường xuyên xuất hiện.
Đòi tiền thưởng? “Cốt lõi là khôi phục niềm tin đã đổ vỡ”
Park Jae-sung, Chủ tịch Nghiệp đoàn Sangsaeng, người cầm micro trong ngày hôm nay, đã làm rõ rằng mấu chốt của xung đột giữa người lao động và ban lãnh đạo không đơn thuần là tăng lương hay đòi tiền thưởng. Ông Park khẳng định: “Lý do chúng tôi tập trung ở đây không chỉ vì cải thiện tiền lương”, ông nhấn mạnh thêm: “Đây là cuộc đấu tranh để khôi phục niềm tin đã đổ vỡ và thay đổi cấu trúc ra quyết định theo chiều dọc, bất hợp lý – nơi công ty tự ý quyết định và chúng tôi chỉ biết tuân theo”.
Nghiệp đoàn nhấn mạnh mục tiêu của hành động tranh chấp lần này không phải là tiền bạc, mà là sự thiếu tôn trọng và việc khôi phục niềm tin. Ngòi nổ trực tiếp của vụ việc chính là sự kiện rò rỉ văn bản nhân sự vào tháng 11 năm ngoái. Các tài liệu bị rò rỉ tiết lộ những nội dung gây sốc như: điều chuyển bộ phận cưỡng ép (re-link), dán nhãn “hiệu suất kém”, và thậm chí là việc sử dụng dữ liệu tư vấn sức khỏe tâm lý của nhân viên để làm căn cứ kỷ luật hoặc đánh giá năng lực.
Bên cạnh đó, tranh cãi về việc phân biệt đối xử trong quà lễ tết đối với nhân viên hợp đồng cũng bị chỉ trích. Chủ tịch Park chỉ trích: “Để không phải trả quà lễ trị giá 15 triệu won cho nhân viên hợp đồng, công ty đã thuê các công ty luật lớn như Taepyeongyang và Kim & Chang, chi ra số tiền lớn hơn nhiều. Chúng ta phải chấm dứt sự ngạo mạn và phi lý của ban lãnh đạo – những người thậm chí không tuân thủ quyết định đúng đắn của Ủy ban Lao động”.
Seo Dong-min, một thành viên nghiệp đoàn phát biểu trên bục: “Liệu chúng tôi có đứng đây chỉ vì tỷ lệ tăng lương thấp? Chúng tôi đứng đây vì không muốn làm việc trong môi trường bất công, để nhận lại giá trị xứng đáng với công sức đã bỏ ra, bảo vệ gia đình và cùng tồn tại với công ty”.
Tổng đình công 5 ngày, tổn thất hơn 300 tỷ won là khó tránh khỏi do đặc thù quy trình nuôi cấy
Sau 13 vòng đàm phán và hòa giải tại Ủy ban Lao động mà không tìm được tiếng nói chung, nghiệp đoàn đã quyết định tung ra “quân bài” tổng đình công vào tháng 5. Dự kiến cuộc đình công sẽ kéo dài 5 ngày từ ngày 1 đến ngày 5 tháng 5. Chủ tịch Park giải thích rằng việc chọn thời điểm bao gồm ngày Quốc tế Lao động và ngày Thiếu nhi là để tối thiểu hóa gánh nặng cho thành viên (như sử dụng ngày phép năm hoặc mất lương do đình công không lương), đồng thời gây áp lực tối đa lên ban lãnh đạo do đặc thù của nhà máy sinh học vốn cần vận hành liên tục 24/7.
Nếu cuộc đình công trở thành hiện thực, thiệt hại tài chính mà công ty phải gánh chịu được dự báo là rất lớn. Được biết, ban lãnh đạo đã nộp đơn yêu cầu ngăn chặn hành động tranh chấp với tuyên bố rằng đình công sẽ gây ra thiệt hại khổng lồ khoảng 640 tỷ won.
Trong phần hỏi đáp với phóng viên sau cuộc biểu tình, Chủ tịch Park đã giải thích về tác động của cuộc đình công dựa trên đặc thù của quy trình nuôi cấy – trái tim của sản xuất dược phẩm sinh học. Ông cho biết: “Theo dữ liệu của công ty, thiệt hại doanh thu mỗi ngày là khoảng 12,8 tỷ won. Nếu đình công 5 ngày, các mẻ (batch) nuôi cấy vốn mất khoảng 30 ngày sẽ bị hủy toàn bộ. Như vậy, tổng thiệt hại sẽ là 35 ngày làm việc”.
Quy đổi ra số tiền, dự kiến thiệt hại rơi vào khoảng 300 tỷ đến 350 tỷ won. Nghiệp đoàn cho rằng dù có chảy máu tài chính tạm thời, việc chỉnh đốn lại cấu trúc ra quyết định của công ty là điều cần thiết để đầu tư dài hạn. Tại hiện trường, Hong Gwang-heum, Tổng chủ tịch của nghiệp đoàn siêu doanh nghiệp Tập đoàn Samsung cũng đã có bài phát biểu liên đới, ủng hộ quan điểm của chi nhánh Samsung Biologics: “Tiếng thét của chúng tôi không phải là lòng tham của những kẻ béo mẫm, mà là để khẳng định giá trị mà chúng tôi đã đổ mồ hôi công sức tạo nên một doanh nghiệp toàn cầu hàng đầu”.
40 phút biểu tình như một lễ hội, bóng giờ thuộc về phía ban lãnh đạo…
Cuộc biểu tình giống như một lễ hội kéo dài khoảng 40 phút đã kết thúc trong hòa bình mà không có bất kỳ xung đột vật lý hay ô nhiễm tiếng ồn nghiêm trọng nào. Sau khi kết thúc, các thành viên nghiệp đoàn đã dọn dẹp vệ sinh ngăn nắp rồi rời đi. Tuy nhiên, ẩn sâu trong đó là lời cảnh báo đanh thép gửi tới công ty.
Hạn chót để ngăn chặn thảm họa là ngày 30 tháng 4. Chủ tịch Park cho biết bất kể kết quả của đơn yêu cầu ngăn chặn dự kiến công bố vào ngày 24, nếu ban lãnh đạo đưa ra các đề xuất cụ thể và chân thành, nghiệp đoàn luôn sẵn sàng quay lại bàn đàm phán. Ông nhấn mạnh: “Các yêu cầu về tiền lương có thể điều chỉnh, nhưng mục tiêu hàng đầu là đạt được hệ thống nguyên tắc nhân sự để khắc phục sự cố rò rỉ tài liệu và các biện pháp xử lý trách nhiệm thỏa đáng đối với những người gây ra sự việc”.
Một số người trong ngành cũng bày tỏ lo ngại về việc nghiệp đoàn kiên quyết tổng đình công. Do đặc thù của mảng CDMO dược phẩm sinh học, niềm tin với các công ty dược toàn cầu là yếu tố then chốt; việc trì hoãn sản xuất do đình công có thể gây khó khăn trong việc thu hút khách hàng dài hạn.
Một chuyên gia trong ngành nhận định: “Trong ngành sinh học, việc chậm trễ nguồn cung không chỉ là vi phạm hợp đồng đơn thuần mà có thể dẫn đến việc mất vị thế trên thị trường. Một khi đã đánh mất đơn hàng và thị phần, rất khó để lấy lại. Vì vậy, các yêu cầu của nghiệp đoàn về cải thiện đãi ngộ có thể vô tình làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chính sự ổn định việc làm của người lao động”.