[비즈한국] Do giá dầu tăng cao, nhu cầu về xe điện đang bùng nổ trở lại. Đi kèm với đó, nỗi sợ hãi về cháy nổ pin lithium-ion cũng trỗi dậy mạnh mẽ. Điểm yếu lớn nhất của các vụ cháy pin lithium là hiện tượng "thoát nhiệt" (thermal runaway), khiến nhiệt độ bên trong tăng vọt lên trên 1000℃ chỉ trong tích tắc, làm cho các phương pháp chữa cháy truyền thống gần như trở nên vô dụng. Nguy cơ dẫn đến thảm họa lớn là rất cao. Trên thực tế, vụ cháy trung tâm dữ liệu Pangyo gây ra sự cố "gián đoạn KakaoTalk" vào tháng 10 năm 2022 và vụ cháy xe điện tại bãi đỗ xe dưới hầm chung cư Cheongna, Incheon vào tháng 8 năm 2024 đã cho thấy rõ cách thức mà một vụ cháy pin có thể biến thành thảm họa quốc gia và xã hội.
Hiện tại, hướng dẫn chữa cháy xe điện của cơ quan phòng cháy chữa cháy chỉ dừng lại ở các phương pháp vật lý như phủ bạt chống cháy và lắp đặt bể chứa di động để ngâm toàn bộ pin vào nước. Chính vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng cần có những biện pháp cơ bản để đảm bảo "thời gian vàng" trong giai đoạn đầu. Mặc dù các loại bình chữa cháy dán nhãn "chuyên dụng cho xe điện" đang xuất hiện tràn lan trên thị trường, phần lớn trong số đó chỉ tập trung vào tiếp thị mà thiếu sự kiểm chứng hiệu năng rõ ràng.
Viện Công nghệ Phòng cháy chữa cháy Hàn Quốc (KFI) đã thiết lập "Tiêu chuẩn chứng nhận hiệu năng chữa cháy cho pin lithium-ion cỡ nhỏ" vào tháng 12 năm 2024. Tuy nhiên, tiêu chuẩn này chỉ giới hạn ở các loại pin nhỏ dưới 1000Wh và chỉ là "chứng nhận tự nguyện" không có tính bắt buộc về pháp lý. Điều này đồng nghĩa với việc vẫn tồn tại một lỗ hổng quy định, khi các nhà sản xuất không bắt buộc phải đạt chứng nhận này vẫn có thể bán sản phẩm ra thị trường.
Khoảng trống quy định này không chỉ là vấn đề riêng của Hàn Quốc. Ngay cả các quốc gia phát triển dẫn đầu về phổ cập xe điện như Mỹ và châu Âu vẫn chưa thiết lập được tiêu chuẩn quốc tế đơn nhất cho bình chữa cháy nhắm vào các vụ cháy pin lithium-ion dung lượng lớn. Tuy nhiên, tại Mỹ và châu Âu, việc quản lý sản phẩm được thực hiện thông qua các thử nghiệm hiệu suất và tiêu chuẩn an toàn dựa trên các phân loại cháy truyền thống như loại A (thông thường), B (dầu mỏ), C (điện) và D (kim loại). Đặc biệt, đối với độ an toàn của chính pin xe điện hoặc ngăn chặn sự lan rộng của thoát nhiệt, các tiêu chuẩn thử nghiệm riêng biệt như UL 2580 (tiêu chuẩn an toàn pin xe điện) và UL 9540A (đánh giá chuyển dịch cháy thoát nhiệt ESS) đang được áp dụng, tạo ra một hệ thống các tiêu chuẩn đa tầng và phân tán.
Ông Kim Seong-ho, CEO của EGS Plus – doanh nghiệp chuyên về giải pháp an toàn cháy nổ cho xe điện và pin ESS – đang đưa ra hướng đi để khắc phục sự hỗn loạn này trên thị trường. Năm 2021, ông Kim đã chứng minh được khả năng làm chậm quá trình thoát nhiệt và dập tắt hoàn toàn đám cháy pin xe điện thông qua các bài kiểm tra của Viện Nghiên cứu Phòng cháy chữa cháy (FILK) thuộc Hiệp hội Bảo hiểm Cháy nổ Hàn Quốc, nhận được kết quả thử nghiệm chính thức đầu tiên tại quốc gia này.
Lợi thế cạnh tranh cốt lõi của EGS Plus nằm ở công nghệ làm mát vượt xa giới hạn của phương pháp chữa cháy bằng cách làm ngạt thông thường. Nếu bình chữa cháy bột hoặc bạt chống cháy chỉ dừng lại ở việc ngăn cách oxy, thì chất chữa cháy của EGS Plus chủ động giảm nhiệt độ tại điểm cháy của pin, cắt đứt chuỗi phản ứng nhiệt. Ông Kim giải thích: "Khi pin lithium thoát nhiệt, nhiệt độ bên trong có thể tăng tới 1350℃, nhưng chỉ cần kiểm soát xuống dưới 200℃ là có thể ngăn chặn sự tái cháy. Chất chữa cháy của chúng tôi thẩm thấu vào bên trong khối pin, giảm nhiệt độ xuống dưới 200℃ ngay lập tức và cuối cùng làm nguội xuống dưới 80℃ để dập tắt hoàn toàn đám cháy, điều này đã được Viện Nghiên cứu Phòng cháy chữa cháy Hàn Quốc chứng nhận.".
Điểm mạnh đặc biệt nằm ở khả năng ứng phó trong giai đoạn đầu của đám cháy, ngay tại bước phát thải khí (Off-gas) trước khi pin phát nổ. Chất chữa cháy dạng lỏng có khả năng thẩm thấu tinh vi vào giữa các cell pin nơi bột khô không thể chạm tới, qua đó ức chế hiện tượng bắt lửa bùng phát sau khi thoát khí. Ngay cả khi xịt lên pin vẫn còn nguyên vẹn, người dùng chỉ cần lau sạch chất chữa cháy là có thể tái sử dụng, cho thấy tính thân thiện với môi trường và phương pháp không phá hủy, tạo nên sự khác biệt so với các loại bình chữa cháy hiện có.
Công nghệ của EGS Plus cũng đang thu hút sự chú ý trên thị trường toàn cầu. Điển hình là việc cung cấp 1 tấn chất chữa cháy dùng thử cho TSMC, doanh nghiệp sản xuất chất bán dẫn theo hợp đồng (foundry) số 1 thế giới tại Đài Loan vào năm ngoái. Ông Kim cho biết: "Đối tác phụ trách phòng cháy chữa cháy của TSMC đã tìm kiếm khắp thế giới và phát hiện ra sản phẩm của chúng tôi. Hiện tại, họ đang tiến hành đánh giá nội bộ để đưa sản phẩm vào sử dụng tại các hệ thống điều hòa không khí của các nhà máy sản xuất bán dẫn mới".
Đặc biệt, việc đối tác chọn sản phẩm này cho TSMC gần đây đã được mua lại bởi một tập đoàn phòng cháy chữa cháy toàn cầu lớn của Mỹ, dự kiến sẽ mở ra cơ hội thuận lợi cho EGS Plus tiến vào thị trường Bắc Mỹ. Bởi vì một khi vượt qua được sự kiểm tra khắt khe của TSMC, công ty sẽ nắm giữ "đòn bẩy" mạnh mẽ để vươn ra thị trường toàn cầu thông qua mạng lưới của các tập đoàn phòng cháy chữa cháy quốc tế. Trong lĩnh vực ô tô hoàn thiện, công ty cũng đã bắt đầu thảo luận chiến lược cụ thể về việc áp dụng giải pháp phòng cháy cho xe cộ với BYD của Trung Quốc và các đơn vị nhập khẩu trong nước.
Tầm nhìn của EGS Plus không dừng lại ở các khu công nghiệp. Gần đây, họ đang mở rộng sang các giải pháp phòng cháy gần gũi với đời sống, nhắm vào các vụ cháy pin lithium nhỏ thường xuyên xảy ra trong sinh hoạt. Bình chữa cháy dạng xịt dung tích 500ml hiện đã hoàn thiện sản xuất mẫu và đang trong quá trình phát triển quy mô lớn. Sản phẩm này được thiết kế để bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng xử lý khi xảy ra hỏa hoạn từ xe điện cá nhân, máy tính xách tay hoặc pin dự phòng trong nhà. Khác với các phương pháp truyền thống phải dùng áp lực nitơ lớn để phun từ xa, đặc điểm của sản phẩm này là cho phép bất kỳ ai cũng có thể phun chất chữa cháy từ khoảng cách gần một cách trực quan và đơn giản, giúp dập tắt đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.
Đặc biệt, loại bình chữa cháy dạng xịt này còn được kỳ vọng là giải pháp thay thế cho các vụ cháy pin dự phòng trên máy bay - một "cơn đau đầu" của ngành hàng không. Ông Kim giải thích: "Trong không gian kín của máy bay chở khách, nếu pin dự phòng của hành khách bị thoát nhiệt, hiện nay các tiếp viên chỉ có thể chữa cháy tạm thời bằng cách đổ nước từ chai nhựa. Nếu trang bị bình chữa cháy dạng xịt cầm tay nhỏ gọn, các vụ cháy trên máy bay có thể được xử lý an toàn và tức thì". Ông nhấn mạnh thêm: "Bất cứ nơi nào có xe điện và pin, nguy cơ cháy nổ luôn tiềm ẩn. Chúng tôi sẽ vượt ra khỏi danh xưng 'đầu tiên tại Hàn Quốc' để trở thành doanh nghiệp giải pháp phòng cháy tổng thể, tạo nên một chuẩn mực toàn cầu mới trong việc dập tắt cháy nổ xe điện và ESS trên toàn thế giới."