[비즈한국] Béo phì không còn là vấn đề về ý chí cá nhân. Đó là một 'thảm họa cấu trúc' gây ra tổn thất kinh tế xã hội lên tới 15 nghìn tỷ won mỗi năm. Bizhankook đã bắt tay vào tìm kiếm giải pháp căn bản cho hóa đơn béo phì khổng lồ mà xã hội chúng ta đang phải đối mặt. Chúng tôi xem xét môi trường ăn uống bị phá vỡ của trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời khảo sát những tình thế tiến thoái lưỡng nan về chính sách xung quanh việc chi trả bảo hiểm cho thuốc giảm cân và việc áp dụng thuế đường. Hơn nữa, vượt qua giới hạn của chủ nghĩa vạn năng thuốc, chúng tôi làm sáng tỏ hiện trường đổi mới của K-Bio, lĩnh vực sẽ thay đổi cục diện thị trường 100 nghìn tỷ won toàn cầu.
Thực tế về khoảng cách giàu nghèo cũng đang được bộc lộ rõ rệt ngay cả trong việc giảm cân. Điều này là do cần từ 300.000 đến 600.000 won mỗi tháng để sử dụng Wegovy và Mounjaro đã ra mắt tại Hàn Quốc. Những loại thuốc giảm cân này, giúp giảm khoảng 15% trọng lượng cơ thể bằng cách tiêm mỗi tuần một lần, được kê đơn ngoài danh mục bảo hiểm, buộc người bệnh phải tự chi trả toàn bộ chi phí thuốc men đắt đỏ. Trước tình hình này, ngày càng có nhiều ý kiến, đặc biệt là từ bệnh nhân và một bộ phận giới y tế, yêu cầu áp dụng bảo hiểm y tế cho thuốc giảm cân.
Tuy nhiên, trong bối cảnh quỹ bảo hiểm y tế vốn đã bị suy kiệt, chúng ta lại vấp phải câu hỏi liệu có hợp lý hay không khi ưu tiên chi ngân sách bảo hiểm y tế cho thuốc giảm cân trong khi bỏ qua những bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo đang đối mặt với lằn ranh sinh tử.
“Thuốc ung thư và thuốc hiếm còn đang xếp hàng…” Tranh cãi về sự công bằng
Vấn đề đầu tiên mà những người thận trọng trong việc chi trả bảo hiểm cho thuốc béo phì nêu ra là 'sự công bằng trong phân bổ nguồn lực y tế'. Hiện tại, quỹ bảo hiểm y tế quốc gia đang đối mặt với nguy cơ bên bờ vực thẳm do những thay đổi chóng mặt về cơ cấu dân số như tỷ lệ sinh thấp, già hóa dân số và sự gia tăng nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế. Theo phân tích của Văn phòng Ngân sách Quốc hội và các cơ quan y tế, quỹ bảo hiểm y tế thực tế sẽ chuyển sang thâm hụt từ năm nay và khoản tích lũy trị giá 30 nghìn tỷ won dự kiến sẽ cạn kiệt hoàn toàn sớm nhất là vào năm 2028 hoặc muộn nhất là năm 2030. Điều này xảy ra do đèn báo đỏ đã bật lên về tính bền vững của quỹ bảo hiểm trong bối cảnh nguy cơ vách đá dân số, nơi tầng lớp thanh trung niên đóng bảo hiểm ngày càng giảm trong khi nhóm người cao tuổi sử dụng chi phí y tế lại tăng vọt.
Vì lý do này, việc lựa chọn và tập trung theo thứ tự ưu tiên là không thể tránh khỏi. Hiện nay, trong danh sách xét duyệt bảo hiểm y tế của cơ quan chức năng đang tồn đọng nhiều loại thuốc điều trị ung thư giai đoạn cuối hoặc các bệnh hiếm gặp đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Cho dù hiệu quả thuốc có tốt đến đâu, việc không vượt qua được ngưỡng đánh giá kinh tế của Cơ quan Đánh giá và Thẩm định Bảo hiểm Y tế khiến nhiều bệnh nhân và gia đình rơi vào cảnh nợ nần hoặc phải bỏ điều trị.
Chính vì vậy, sự phản đối việc ưu tiên phân bổ ngân sách bảo hiểm y tế hàng nghìn tỷ won cho thuốc giảm cân là rất mạnh mẽ. Đặc biệt, khác với bệnh hiếm gặp có số lượng bệnh nhân cực ít, đối tượng có tiềm năng kê đơn thuốc béo phì lên tới hàng triệu người. Chỉ riêng việc chi trả cho loại thuốc có giá hàng trăm nghìn won mỗi liều có thể giáng một đòn chí mạng vào quỹ bảo hiểm y tế. Đó là lý do tại sao có ý kiến cho rằng rất khó để đạt được đồng thuận xã hội về việc sử dụng tiền thuế của người dân cho thuốc giảm cân trong khi gác lại những bệnh nhân nặng đang giành giật sự sống.
Chi phí kinh tế xã hội của béo phì là 15 nghìn tỷ won “Cần đầu tư đón đầu”
Ngược lại, góc nhìn từ các cơ sở lâm sàng chuyên điều trị béo phì lại hoàn toàn trái ngược. Họ cho rằng cần nhìn nhận béo phì không đơn thuần là tình trạng thừa cân mà là nguyên nhân gốc rễ của các bệnh mãn tính gây ra vô số biến chứng.
Theo Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc và Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia, chi phí kinh tế xã hội do béo phì ước tính vượt quá 15 nghìn tỷ won mỗi năm. Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia cho rằng nếu để mặc tình trạng béo phì, nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 tăng 5-13 lần, cao huyết áp tăng 2,5-4 lần và bệnh tim mạch tăng 1,5-2 lần. Béo phì được coi là yếu tố gây bệnh chính của ung thư đại trực tràng, ung thư gan, ung thư tụy, ung thư đường mật, ung thư vú... Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nguy cơ tử vong do ung thư tuyến giáp ở người béo phì độ nặng tăng tới 3,2 lần và nguy cơ tử vong do tắc mạch phổi tăng tới 2,7 lần.
Vì vậy, xét đến nguồn quỹ bảo hiểm y tế phải chi trả cho việc điều trị các biến chứng mà bệnh nhân béo phì gặp phải sau này, việc chi trả bảo hiểm cho thuốc giảm cân ngay từ đầu để giúp họ giảm cân thực tế lại có lợi cho quốc gia hơn. Chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu Béo phì Hàn Quốc Kim Min-sun (Giáo sư Khoa Nội tiết, Bệnh viện Asan Seoul) đã nhấn mạnh tại Hội nghị chuyên đề mùa xuân của Hiệp hội vào ngày 13 tháng trước rằng: “Số lượng trẻ em và thanh thiếu niên béo phì tại Hàn Quốc đang tăng nhanh. 10, 20 năm nữa khi những đứa trẻ này trưởng thành và bước vào độ tuổi trung niên, chúng sẽ phải chịu đựng nhiều bệnh chuyển hóa, lúc đó bảo hiểm y tế sẽ phải chi trả, cuối cùng trở thành vấn đề của tất cả chúng ta.”
‘Chi trả mục tiêu’ cho bệnh béo phì, hãy nhìn sang Nhật Bản
Một lập luận cho rằng chìa khóa để giải quyết vấn đề tài chính bảo hiểm y tế thực tế là 'chi trả mục tiêu' (pinpoint coverage), phân biệt rõ ràng giữa béo phì thông thường và bệnh béo phì cần điều trị khẩn cấp. Lập luận cho rằng không nên đánh đồng bệnh nhân muốn giảm cân vì mục đích thẩm mỹ và quản lý vóc dáng với những bệnh nhân béo phì độ nặng kèm theo tiểu đường, cao huyết áp đang đe dọa đến sự sống.
Y học hiện đại coi cả những người béo phì khỏe mạnh chưa có biến chứng ngay lập tức là những 'quả bom nổ chậm' gây ra các bệnh chuyển hóa về lâu dài. Mặc dù việc điều trị đón đầu cho tất cả bệnh nhân béo phì là lý tưởng, nhưng cần thiết phải xác định thứ tự ưu tiên của bệnh nhân trong bối cảnh quỹ bảo hiểm y tế đối mặt với nguy cơ cạn kiệt vào năm 2030.
Một tài liệu tham khảo tuyệt vời cho kiểu hỗ trợ mục tiêu này chính là nước láng giềng Nhật Bản. Nhật Bản đã đưa Wegovy vào danh mục chi trả của bảo hiểm y tế nhưng đặt ra ngưỡng rất khắt khe. Đối tượng được chi trả bị giới hạn nghiêm ngặt: bệnh nhân béo phì độ nặng có chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 35 trở lên kèm theo ít nhất một trong các bệnh cao huyết áp, rối loạn lipid máu, tiểu đường tuýp 2, hoặc những bệnh nhân có BMI từ 27 trở lên kèm theo ít nhất hai biến chứng liên quan đến béo phì.
Giới y tế trong nước cũng đang bắt đầu công việc lựa chọn thứ tự ưu tiên. Hiệp hội Nghiên cứu Béo phì Hàn Quốc đang tích cực dẫn dắt các cuộc thảo luận để tách biệt giữa tăng cân đơn thuần và béo phì như một loại bệnh, đồng thời xác lập rõ ràng các tiêu chuẩn y tế cho bệnh béo phì cần được ưu tiên số 1 hưởng lợi từ bảo hiểm y tế. Giám đốc điều hành Hiệp hội Nghiên cứu Béo phì Hàn Quốc Lee Jae-hyuk (Giáo sư Khoa Nội tiết, Bệnh viện Myongji) cho biết: “Dù khó để việc áp dụng bảo hiểm cho thuốc giảm cân trở nên phổ biến, nhưng chúng tôi đang thảo luận với chính phủ theo hướng bắt đầu từng phần từ năm nay. Chúng tôi sẽ cố gắng thông báo chính thức các tiêu chuẩn phân biệt giữa béo phì và bệnh béo phì trong nửa đầu năm nay sau khi qua các buổi công khai và sự đồng thuận của các cơ quan hữu quan.”
Tài chính quốc gia không phải là vô hạn. Vì có hạn nên việc điều chỉnh thứ tự ưu tiên là không thể tránh khỏi. Chúng ta không thể mặc nhiên đổ trách nhiệm của hóa đơn béo phì đã tăng lên mức 15 nghìn tỷ won cho cá nhân, nhưng cũng không thể tùy tiện mở két sắt bảo hiểm y tế vốn đang trống rỗng. Cuối cùng, đã đến lúc phải đẩy nhanh các cuộc thảo luận hướng tới sự đồng thuận xã hội về việc nhà nước nên vạch ra ranh giới ở đâu, như thế nào giữa béo phì và bệnh béo phì, và nên đưa tay ra giúp đỡ ai trước.