[비즈한국] Sự hỗn loạn xung quanh vấn đề cải cách Nonghyup (Hiệp hội Hợp tác xã Nông nghiệp) đang ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh Chính phủ và Đảng cầm quyền đang thúc đẩy dự luật sửa đổi Luật Hợp tác xã Nông nghiệp trước thềm cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6, nội bộ Nonghyup, đứng đầu là Chủ tịch Kang Ho-dong, đã phản đối mạnh mẽ với lý do việc thành lập ủy ban kiểm toán độc lập bên ngoài và mở rộng quyền giám sát sẽ dẫn đến tình trạng "quản lý hành chính hóa". Đồng thời, ngay trong nội bộ tổ chức cũng chia rẽ về vấn đề cải cách hay cải lùi, khiến dư luận chú ý liệu Đảng và Chính phủ có thể duy trì được tốc độ thúc đẩy cải cách hay không.
Bộ Nông nghiệp, Lương thực và Nông thôn cùng Đảng cầm quyền đã công bố phương án cải cách Nonghyup sau các cuộc họp giữa Đảng và Chính phủ vào ngày 11/3 và 1/4. Chính phủ đang thúc đẩy sửa đổi Luật Nonghyup dựa trên phương án cải cách này. Nội dung cốt lõi của cải cách bao gồm: thành lập pháp nhân riêng cho Ủy ban Kiểm toán Nonghyup, cải tổ phương thức bầu Chủ tịch Liên đoàn Hợp tác xã Nông nghiệp theo hình thức trực tiếp bởi toàn thể thành viên, và tái cấu trúc Nonghyup Economic Holdings.
Nếu Ủy ban Kiểm toán Nonghyup được thành lập như một pháp nhân riêng biệt, các cơ quan bên ngoài sẽ đảm nhận việc kiểm toán Liên đoàn, các hợp tác xã và các đơn vị trực thuộc, vốn trước đây do nội bộ Liên đoàn thực hiện. Nội dung này cũng bao gồm việc mở rộng quyền hướng dẫn và giám sát của Bộ Nông nghiệp từ Liên đoàn và các hợp tác xã sang các công ty con và đơn vị nắm giữ (holding). Về việc bầu cử trực tiếp bởi thành viên, đây là giải pháp nhằm giảm thiểu tiêu cực và hối lộ trong các kỳ bầu cử Chủ tịch Liên đoàn, dự kiến sẽ áp dụng từ kỳ bầu cử tháng 3/2028. Hiện nay, Chủ tịch Nonghyup được bầu thông qua hình thức bầu cử gián tiếp bởi 1.110 chủ nhiệm hợp tác xã.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Lương thực và Nông thôn Song Mi-ryeong trong buổi họp báo với các phóng viên vào ngày 27/4 đã khẳng định: "Nếu đẩy mạnh lập pháp sau bầu cử địa phương, vấn đề sẽ bị cuốn vào tranh chấp chính trị. Chúng tôi sẽ đẩy nhanh tiến độ lập pháp ngay trong tháng 5". Bà cũng cho biết thêm: "Vào tháng 6 tới, chúng tôi sẽ chuẩn bị phương án cải cách giai đoạn 2 bao gồm việc kích hoạt các hoạt động kinh tế và mở rộng quy mô hợp tác xã".
Khi tiến độ lập pháp của Chính phủ được đẩy nhanh, Nonghyup liên tục bày tỏ sự phản đối. Vào lúc 9 giờ sáng ngày 28/4, Ủy ban Khẩn cấp Bảo vệ Quyền tự chủ Nonghyup đã tổ chức "Lễ tuyên bố chung của nông dân bảo vệ quyền tự chủ Nonghyup" tại Quốc hội với sự tham gia của khoảng 500 người, bao gồm các chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp trên toàn quốc và các đoàn thể nông dân. Họ yêu cầu Quốc hội thực hiện 5 điểm: chấm dứt sự quản lý hành chính, bãi bỏ các điều khoản độc hại, duy trì quyền hướng dẫn và giám sát các công ty con, rút lại đề xuất thành lập cơ quan kiểm toán mới và dừng việc thay đổi sang hình thức bầu trực tiếp Chủ tịch Liên đoàn.
Cùng ngày, vào lúc 2 giờ chiều, một cuộc biểu tình của phía công đoàn đã diễn ra trước Quốc hội, cho rằng kế hoạch cải cách của Chính phủ là "cải lùi vội vã". Chi nhánh NH Nonghyup thuộc Liên đoàn Công đoàn Ngành Tài chính Quốc gia phản đối việc thành lập ủy ban vì cho rằng ủy ban kiểm toán do Chính phủ đề cử sẽ nắm quyền giám sát vượt mức, gây ra tình trạng quản lý hành chính cứng nhắc. Họ cũng kêu gọi bãi miễn Chủ tịch Nonghyup Kang Ho-dong do nghi vấn sai phạm trong đợt kiểm toán đặc biệt. Ngày 28/4 là ngày Ủy ban Nông nghiệp, Lương thực, Nông thôn và Thủy sản của Quốc hội tổ chức tiểu ban thẩm định dự luật, nhưng không đạt được thỏa thuận nào.
Một đại diện của Công đoàn Tài chính chi nhánh NH Nonghyup cho biết: "Chúng tôi không phản đối bản thân kế hoạch cải cách, mà là phản đối việc thành lập Ủy ban Kiểm toán. Đối với các tập đoàn tài chính, họ đã chịu sự giám sát của cơ quan chức năng. Nếu thành lập thêm cơ quan bên ngoài và cử người của Chính phủ vào kiểm toán quanh năm, các đơn vị này sẽ bị hạn chế đến mức khó có thể vận hành kinh doanh".
Chính phủ và Nonghyup cũng đưa ra các kết quả khảo sát trái ngược nhau về việc thúc đẩy cải cách. Điểm đáng chú ý là Chính phủ khảo sát các thành viên (nông dân), trong khi Nonghyup khảo sát các chủ nhiệm hợp tác xã. Ngày 27/4, Bộ Nông nghiệp công bố kết quả khảo sát đối với thành viên Nonghyup và người dân cho thấy 94,5% thành viên và 95,1% người dân ủng hộ cải cách Nonghyup. Về việc thành lập Ủy ban Kiểm toán Nonghyup, 85,8% thành viên và 93,3% người dân ủng hộ. Đối với việc Chính phủ thiết lập quyền giám sát các công ty con và đơn vị nắm giữ của Nonghyup, 68,9% thành viên và 79,7% người dân tán thành. Đây là kết quả khảo sát nhận thức do Viện Kinh tế Nông thôn Hàn Quốc (KREI) thực hiện từ ngày 21-24/4 với 1.079 thành viên và 1.000 người dân.
Cuộc khảo sát do Nonghyup thực hiện lại cho kết quả hoàn toàn trái ngược. Theo Liên đoàn, trong cuộc khảo sát 1.108 chủ nhiệm hợp tác xã vào ngày 9-10/4, có 871 người trả lời thì 96,4% phản đối việc thành lập cơ quan kiểm toán bên ngoài. 96,8% phản đối việc mở rộng quyền giám sát trực tiếp của Bộ Nông nghiệp và 96,1% phản đối việc áp dụng bầu cử trực tiếp bởi toàn thể thành viên cho chức danh Chủ tịch Liên đoàn.
Không chỉ Chính phủ, trong nội bộ các hợp tác xã cũng xuất hiện những luồng ý kiến cho rằng "đây là thời điểm thích hợp để cải cách" và muốn đẩy nhanh tiến độ lập pháp. Trụ sở Hợp tác xã Quốc gia thuộc Liên đoàn Công đoàn Văn phòng Tài chính, nơi tập hợp người lao động các hợp tác xã nông nghiệp địa phương, tuyên bố: "Cải cách Nonghyup là nhiệm vụ không thể trì hoãn thêm. Cần nhanh chóng xử lý luật cải cách và điều tra nghiêm minh Chủ tịch Kang Ho-dong".
Một đại diện của trụ sở Hợp tác xã khẳng định về lập luận "quản lý hành chính" khi thành lập cơ quan kiểm toán: "Dù có cơ quan kiểm toán nội bộ nhưng các bê bối của Chủ tịch và tổ chức lại đang tăng lên. Việc nói rằng có khả năng tự chấn chỉnh là vô lý. Để cải cách, cần có cơ quan kiểm toán độc lập bên ngoài. Việc áp dụng bầu trực tiếp hay thành lập cơ quan kiểm toán ngoài đã được thảo luận từ năm 2018, không phải là luật vội vàng".
Mâu thuẫn trong nội bộ đang ngày càng sâu sắc sau cuộc biểu tình ngày 21/4, do tranh cãi về việc ép buộc các thành viên tham gia biểu tình phản đối cải cách trước Quốc hội. Trụ sở Hợp tác xã thuộc Liên đoàn Công đoàn Văn phòng Tài chính đã ra tuyên bố: "Liên đoàn đã gửi công văn huy động đến các hợp tác xã địa phương, ép buộc phải đủ số lượng người", đồng thời công khai tài liệu có nội dung "mỗi hợp tác xã phải huy động ít nhất 1 xe buýt". Đáng chú ý, Chủ tịch Kang Ho-dong - người đang vướng nghi vấn sai phạm - đã đích thân tham gia cuộc biểu tình này, gây nên nhiều chỉ trích.