[비즈한국] Nhân ngày Quốc tế Lao động sau 63 năm giành lại tên gọi nguyên bản, giới lao động đã thể hiện sự hiện diện mạnh mẽ thông qua các cuộc biểu tình quy mô lớn. Vào ngày 1, hai liên đoàn lao động lớn nhất Hàn Quốc đã tổ chức các cuộc mít tinh trên khắp cả nước, gây áp lực lên chính phủ và giới doanh nghiệp khi yêu cầu "đảm bảo quyền lao động cơ bản" và "bồi thường công bằng" tương xứng với thành tích. Đặc biệt, tình trạng xung đột xoay quanh tiền lương và tiền thưởng đang lan rộng, điển hình là cuộc tổng đình công đầu tiên kể từ khi thành lập của Samsung Biologics207940 và yêu cầu thương lượng trực tiếp với nhà thầu chính của các lao động thầu phụ tại SK Hynix000660.
Ngày Quốc tế Lao động năm nay có ý nghĩa biểu tượng lớn vì đây là năm đầu tiên tên gọi này được khôi phục sau 63 năm kể từ khi bị đổi thành "Ngày Công nhân" vào năm 1963. Liên đoàn Lao động Hàn Quốc (FKTU) đã tổ chức Đại hội Người lao động toàn quốc tại khu vực Yeoui-daero, Yeouido, Seoul vào lúc 2 giờ chiều cùng ngày với sự tham gia của khoảng 30.000 người theo ước tính của ban tổ chức. Liên đoàn Lao động Dân chủ Hàn Quốc (KCTU) cũng tổ chức "Đại hội Ngày Lao động Thế giới 2026" tại Sejong-daero, Gwanghwamun vào lúc 3 giờ chiều với sự tham gia của khoảng 10.000 người. Hai liên đoàn đã đồng thanh kêu gọi "đảm bảo quyền lao động cơ bản và xóa bỏ bất bình đẳng", đồng thời yêu cầu chuyển đổi chính sách lao động.
Vấn đề tai nạn lao động cũng được đặt lên hàng đầu. Trụ sở Gyeongnam của KCTU đã tổ chức đại hội tại Trung tâm Logistics CU ở Jinju, Gyeongnam để lên án vụ tai nạn tử vong xảy ra gần đây. Trước đó, vào ngày 20 tháng trước, một đoàn viên đã tử vong và 2 người khác bị thương khi đang chặn xe tải trong một cuộc biểu tình yêu cầu thương lượng trước kho hàng này. Tại buổi họp báo trước Sở Cảnh sát Gyeongnam ở Changwon, Liên đoàn Vận tải hàng hóa đã yêu cầu cảnh sát xin lỗi đồng thời tổ chức lễ tưởng niệm nạn nhân. Sau nhiều lần thương lượng, Liên đoàn Vận tải hàng hóa và BGF Logistics đã ký kết thỏa ước lao động tập thể tại Văn phòng Jinju thuộc Bộ Việc làm và Lao động vào ngày 30 tháng trước.
Một khía cạnh khác của Ngày Quốc tế Lao động năm nay là xung đột lao động xoay quanh "bồi thường công bằng". Đặc biệt, xung đột đang lộ rõ trong các ngành công nghiệp chủ lực xuất khẩu như bán dẫn và sinh học, có xu hướng lan rộng ra toàn ngành.
Công đoàn Samsung Biologics đã tiến hành tổng đình công lần đầu tiên kể từ khi thành lập vào năm 2011. Theo ban tổ chức, cuộc đình công này diễn ra bằng hình thức sử dụng phép năm và từ chối làm việc vào ngày nghỉ, với sự tham gia của khoảng 2.800 trong tổng số 4.000 đoàn viên. Công đoàn yêu cầu tăng lương bình quân 14% và cấp tiền thưởng khích lệ ở mức 30 triệu won/người, nhưng phía công ty cho biết không thể chấp nhận do năng lực tài chính và kế hoạch đầu tư.
Hai bên đã tiến hành 13 vòng thương lượng kể từ cuối năm ngoái nhưng chưa tìm được tiếng nói chung. Do đặc thù của ngành dược phẩm sinh học là nguy cơ tiêu hủy toàn bộ sản lượng nếu dừng sản xuất, lo ngại về quy mô thiệt hại đang ngày càng lớn. Công ty ước tính thiệt hại từ cuộc tổng đình công ít nhất là 640 tỷ won. Hai bên dự kiến sẽ tái đàm phán dưới sự hòa giải của Sở Việc làm và Lao động vào ngày 4 tới, nhưng khả năng đạt được thỏa thuận vẫn còn bỏ ngỏ.
Xu hướng tương tự cũng đang lan rộng trong ngành bán dẫn. Công đoàn P&S Logistics, đơn vị thầu phụ chịu trách nhiệm về logistics cho SK Hynix, đã tổ chức họp báo trước Nhà máy số 3 của SK Hynix ở Cheongju vào ngày 30 tháng trước để yêu cầu thương lượng trực tiếp với chủ thầu chính. Họ cho biết: "Dù đạt thành tích kỷ lục, tiền thưởng vẫn bị phân biệt đối xử gay gắt", đồng thời kêu gọi cải thiện cơ cấu phân chia thành tích.
Họ cho rằng trong khi nhân viên của SK Hynix dự kiến nhận được khoản tiền thưởng lớn trong năm tới, thì tiêu chuẩn phân chia thành tích áp dụng cho lao động thầu phụ lại không công bằng. SK Hynix ghi nhận lợi nhuận hoạt động 37 nghìn tỷ won và biên lợi nhuận hoạt động 72% trong quý 1 năm nay. Nhân viên dự kiến sẽ nhận được khoản bồi thường hàng trăm triệu won/người thông qua chế độ PS (chia sẻ siêu lợi nhuận) phân phối 10% lợi nhuận hoạt động.
Công đoàn chỉ ra khoảng cách với mức tiền hỗ trợ cùng phát triển chỉ từ 5-6 triệu won và cho rằng: "Dù cùng tạo ra thành tích rực rỡ, nhưng phía nhà thầu lại coi lao động thầu phụ như vật tiêu hao". Nếu SK Hynix không chấp nhận thương lượng, công đoàn dự định sẽ có các hành động pháp lý như đệ đơn khiếu nại lên Ủy ban Lao động địa phương.
Chính phủ đã đưa ra "An toàn lao động, Bồi thường công bằng, Bảo vệ phổ quát" làm định hướng chính sách. Bộ trưởng Việc làm và Lao động Kim Young-hoon phát biểu tại "Lễ hội đường phố Ngày Lao động của mọi người" tổ chức ở Quảng trường Cheonggye vào ngày 1: "Chúng ta sẽ tạo ra một quốc gia nơi người lao động không bị thương tích khi làm việc và nhận được sự đền đáp xứng đáng cho công sức bỏ ra. Chúng ta sẽ bảo vệ phẩm giá của tất cả những người làm việc bất kể hình thức tuyển dụng nào, từ nhân viên chính thức, phi chính thức đến lao động tự do".
Yêu cầu của giới lao động không dừng lại ở tăng lương mà còn đa tầng hóa các vấn đề tranh chấp như phân chia thành tích, mối quan hệ giữa nhà thầu chính - thầu phụ và trách nhiệm đối với tai nạn lao động. Các thảo luận xoay quanh phạm vi thương lượng tập thể và chủ thể chịu trách nhiệm sau khi "Đạo luật Bong-tu vàng" (Yellow Envelope Act) có hiệu lực cũng đang trở nên thực chất hơn.
Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động năm nay lần đầu tiên được tổ chức tại Nhà Xanh. Tổng thống Lee Jae-myung, người tham dự buổi lễ ngày 1, cho biết: "Tôi sẽ hiện thực hóa sự tăng trưởng thực sự, nơi lao động và doanh nghiệp, công bằng và đổi mới, tăng trưởng và phân phối tạo thành một vòng tuần hoàn tích cực. Khi chúng ta phá bỏ tư duy nhị nguyên lỗi thời rằng thân lao động là phản doanh nghiệp, và thân doanh nghiệp là phản lao động, chúng ta mới có thể tiến tới một tương lai tốt đẹp hơn".
Tham dự lễ kỷ niệm hôm nay có lãnh đạo FKTU và KCTU từ phía giới lao động, và Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc đại diện cho giới chủ.