[비즈한국] Cuộc ‘Diễn tập Hỏa lực Liên quân 2026’ được tổ chức tại trường bắn Seungjin, Pocheon vào ngày 28 tháng 5 vừa qua không chỉ là cuộc diễn tập hỏa lực liên quân quy mô lớn nhất trong nước sau thời gian dài vắng bóng, mà còn là một loại hình sự kiện quảng bá hình ảnh tương lai của quân đội Hàn Quốc, được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm giới thiệu rộng rãi sự ưu việt của công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc (K-Defense).
Với sự tham gia của 27 đơn vị, 1.400 nhân lực từ Lục quân, Hải quân, Không quân, Thủy quân lục chiến và huy động tới 457 thiết bị, cuộc trình diễn hỏa lực này không chỉ dừng lại ở các bài tập bắn đạn thật đơn thuần. Nó chứa đựng quyết tâm của chính phủ về việc xây dựng nền quốc phòng tự chủ, thông điệp về một quân đội ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, và trên hết là kế hoạch đầy tham vọng nhằm quảng bá sự ưu việt trong tác chiến thực tế của các hệ thống vũ khí K-Defense ra toàn thế giới.
Trên thực tế, những video được chia sẻ tại hiện trường và trên mạng xã hội quả thực rất 'ngoạn mục'. Những cảnh tượng oanh tạc, pháo kích và bắn đạn thật rung chuyển cả đất trời đã thể hiện rõ uy lực của quân đội Hàn Quốc cũng như những thành tựu của ngành công nghiệp quốc phòng nước nhà.
Tuy nhiên, thật khó để đánh giá cuộc diễn tập lần này là một sự kiện hoàn toàn thành công. Trước hết, tính thực tiễn và hiệu quả trong việc thể hiện diện mạo tương lai của quân đội theo định hướng khoa học công nghệ AI còn khá hạn chế.
Trong kịch bản phản công sau khi phòng thủ giống như các lần diễn tập trước, dù hình ảnh hỗ trợ thu thập mục tiêu thông qua quyết định chỉ huy và trinh sát dựa trên AI đã được trình diễn, nhưng việc chỉ chiếu màn hình từ các thiết bị trinh sát lên bảng điện tử mà không giải thích được sự khác biệt trong việc triển khai quân hay sử dụng hỏa lực so với hệ thống quyết định chỉ huy truyền thống là một điểm trừ khó thuyết phục. Việc dùng AI để gọi xe taxi theo lộ trình tối ưu không khác biệt lớn về mặt vật lý so với việc tôi tự vẫy xe, và rất khó để diễn đạt AI giúp đẩy nhanh quyết định chỉ huy như thế nào. Thực tế, quân đội Hàn Quốc hiện nay cũng chỉ mới nắm bắt được những nội dung rời rạc về cách thức AI làm thay đổi quy trình chỉ huy.
Lẽ ra, ban tổ chức nên trình chiếu những hình ảnh thuyết phục hơn trên bảng điện tử về việc tại sao AI giúp cắt giảm quân số, ứng phó nhanh với đe dọa của kẻ thù hay phát hiện ngụy trang, nghi binh của đối phương. Tuy nhiên, tại hiện trường, tất cả chỉ dừng lại ở lời dẫn của phát thanh viên trong một kịch bản chiến tranh giả định.
Vấn đề về máy bay không người lái (drone) còn trầm trọng hơn. Dù rất nhiều thiết bị trinh sát không người lái như drone lượng tử, drone cấp tiểu đoàn, drone trinh sát nhỏ, drone tự sát, drone cấp quân đoàn xuất hiện, nhưng vì lý do sợ không thấy rõ drone nên chúng chỉ được điều động và thực hiện các thao tác thiếu thực tế. Cách làm này khiến người xem khó hiểu được khả năng tìm kiếm mục tiêu hay bảo vệ đồng đội của chúng.
Kết quả là, cuộc diễn tập không tạo được sự khác biệt lớn so với trước đây, ngoại trừ việc có thêm nhiều drone xuất hiện quanh khu vực diễn tập. Ngoài ra, ở khía cạnh thiết bị hàng không, ngoại trừ FA-50, sự vắng mặt của trực thăng vũ trang hạng nhẹ LAH hoặc KF-21 trong phần trình diễn hỏa lực thực tế, chỉ dừng lại ở trưng bày tĩnh hoặc bay biểu diễn đơn thuần, đã để lại nhiều tiếc nuối.
Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng cũng cho thấy sự thiếu sót trong việc định hình sự kiện. Dù đây là một sự kiện quảng bá công nghiệp quốc phòng, nhưng ngoài các tùy viên quân sự của các đại sứ quán và truyền thông trong nước, phía Hàn Quốc đã không mời được các cơ quan truyền thông nước ngoài cũng như các nhiếp ảnh gia quân sự quốc tế, làm giảm đáng kể hiệu quả tuyên truyền. Tất nhiên, việc tổ chức cho người dân tham quan để thấy sự ưu việt của quân đội là quan trọng, nhưng việc thiếu vắng sự quan tâm hoặc lời mời dành cho truyền thông nước ngoài liên quan đến xuất khẩu là một thiếu sót đáng tiếc.
Vấn đề nằm ở chỗ, trong khi chúng ta chưa tìm ra lời giải phù hợp cho tầm nhìn tác chiến tương lai bằng AI, drone và quảng bá quốc tế về K-Defense, thì các đối thủ trên thị trường quốc phòng thế giới đã thực hiện những sự kiện có mức độ hoàn thiện đáng kinh ngạc.
Điển hình là cuộc diễn tập 'EFES-2026' do Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức từ ngày 20 tháng 4 đến ngày 21 tháng 5 vừa qua. EFES có nhiều điểm tương đồng với chúng ta: Lục quân, Hải quân và Không quân cùng diễn tập liên quân, trình diễn vũ khí mới do nước mình sản xuất, bắn đạn thật và đặc biệt là thúc đẩy bán hàng cho công nghiệp quốc phòng.
Điểm khác biệt nằm ở cách vận hành, quy mô và thời gian. Khác với diễn tập của chúng ta chỉ có vài buổi tổng duyệt và một ngày chính thức, EFES diễn ra liên tục trong một tháng, trong đó các chuyên gia được mời đến vào những ngày cụ thể. Nhờ có vị trí ven biển, họ thực hiện diễn tập 3D như phóng drone từ tàu hải quân, đổ bộ, và tổ chức bắn đạn thật vào ban đêm. Nói cách khác, đó không phải là sự kiện chỉ để trình diễn cho khách xem, mà là một cuộc diễn tập thực tế được mở cửa cho khách quan sát trong vài ngày.
Nhờ đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã thể hiện thành công các hệ thống vũ khí AI và drone. Họ trình diễn hệ thống phòng thủ tên lửa tích hợp 'Steel Dome' và thực hiện bắn đạn thật với 20 chiếc drone KARGU sử dụng tính năng bầy đàn AI. Họ không dồn mọi thứ vào một ngày có VIP, mà phân bổ chương trình trình diễn phù hợp với từng mục đích quảng bá.
Về mặt kinh doanh quốc phòng, EFES cũng đáng để học hỏi. Trong hai ngày cuối cùng, Thổ Nhĩ Kỳ đã mời các đối tác quốc phòng và tùy viên quân sự nước ngoài, đồng thời tổ chức triển lãm quốc phòng ngay tại hiện trường để hơn 50 doanh nghiệp nước này tư vấn trực tiếp cho các quan chức mua sắm vũ khí của các nước.
Tất nhiên, Hàn Quốc cũng có những bất lợi so với Thổ Nhĩ Kỳ. EFES kéo dài hơn, huy động 10.000 người, và là cuộc diễn tập quốc tế với hơn 1.000 binh sĩ từ 50 quốc gia. Chúng ta cũng khó tìm được trường bắn đáp ứng cả đổ bộ lẫn pháo kích. Tuy nhiên, về lâu dài, cách thức kết hợp cơ hội quảng bá công nghiệp quốc phòng vào thời gian huấn luyện thực tế và liên kết chặt chẽ với các chương trình bán hàng quốc phòng như EFES của Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn là điều chúng ta cần học hỏi.