[BizHanKook] Tập đoàn Hoban đã vươn lên trở thành cổ đông lớn nhất của Hanjin Kal. Vào ngày 2 tháng 11, thông qua các công ty con, Hoban đã mua thêm cổ phiếu Hanjin Kal, nâng tỷ lệ sở hữu lên 20,69%. Trong khi đó, tỷ lệ sở hữu tổng cộng của Chủ tịch Tập đoàn Hanjin Cho Won-tae và những người có liên quan – những cổ đông lớn nhất trước đây – là 20,58%. Hanjin Kal là công ty mẹ của Tập đoàn Hanjin. Với việc vị thế cổ đông lớn nhất thay đổi, khả năng thay đổi quyền quản trị tại Tập đoàn Hanjin đang được đặt ra.
Tuy nhiên, việc thay đổi cổ đông lớn nhất không đồng nghĩa với việc chuyển giao quyền quản trị ngay lập tức. Điều này là do các cổ đông lớn của Hanjin Kal như Delta Air Lines (Mỹ) và Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB) đang ủng hộ Chủ tịch Cho. Tập đoàn Hoban cũng duy trì quan điểm rằng việc mua cổ phiếu hiện tại chỉ là để đầu tư đơn thuần, nên vẫn chưa rõ liệu điều này có dẫn đến một cuộc tranh chấp quyền quản trị thực sự hay không.
Hoban nói "đầu tư đơn thuần" nhưng... liệu có "ý đồ khác"?
Tập đoàn Hoban bắt đầu đầu tư vào Hanjin Kal từ năm 2022. Khi đó, họ đã mua lại 13,97% cổ phần Hanjin Kal do quỹ đầu tư mạo hiểm chủ động KCGI nắm giữ với giá khoảng 564 tỷ Won. Sau đó, Hoban tiếp tục mua thêm cổ phiếu Hanjin Kal thông qua các công ty con. Điều này cho thấy khoản đầu tư vào Hanjin Kal không chỉ là một sự kiện nhất thời.
Từ trước đến nay, Hoban luôn công bố mục đích mua cổ phần là "đầu tư đơn thuần". Tuy nhiên, khi Hoban vượt qua Chủ tịch Cho Won-tae để trở thành cổ đông lớn nhất, giới tài chính bắt đầu suy đoán liệu họ có ý định khác như giành quyền quản trị hay không. Trong bối cảnh này, Chủ tịch Cho Won-tae cũng đã bắt đầu tăng cường sở hữu cổ phần tại Hanjin Kal. Ngày 2 tháng 11, ông Cho công bố mua 325.000 cổ phiếu phổ thông của Hanjin Kal (tương đương 0,49% cổ phần) với giá 114.000 Won/cổ phiếu.
Nếu giao dịch hoàn tất theo dự kiến, tỷ lệ sở hữu tổng cộng của Chủ tịch Cho Won-tae và những người có liên quan sẽ tăng từ 20,58% hiện tại lên khoảng 21,07%. Nếu Hoban không mua thêm cổ phiếu, phía ông Cho sẽ giành lại vị thế cổ đông lớn nhất. Trong bản công bố, ông Cho cho biết lý do mua thêm cổ phần Hanjin Kal là để "tăng cường trách nhiệm quản lý".
Tuy nhiên, do khoảng cách về tỷ lệ sở hữu không lớn, nếu Hoban tiếp tục mua thêm cổ phiếu, họ hoàn toàn có thể giành lại vị thế cổ đông lớn nhất. Với việc giá cổ phiếu Hanjin Kal gần đây tăng vọt, gánh nặng tài chính để mua thêm cổ phần cũng đã tăng lên đáng kể.
Thời gian đứng về phía Hoban?
Mặc dù cổ đông lớn nhất của Hanjin Kal đã thay đổi, nhưng giới phân tích cho rằng khả năng xảy ra thay đổi quyền quản trị tại Tập đoàn Hanjin ngay lập tức là thấp. Delta Air Lines sở hữu 14,90% cổ phần Hanjin Kal và KDB sở hữu 10,58%, cả hai đều được coi là những cổ đông thân thiện với Chủ tịch Cho Won-tae. Chừng nào họ còn ủng hộ ông Cho, trên thực tế, Hoban rất khó có thể giành được quyền quản trị Hanjin.
Delta Air Lines là đối tác chiến lược đã duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài với Korean Air. Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB) đã rót vốn vào Hanjin Kal trong quá trình hỗ trợ Korean Air mua lại Asiana Airlines. Xét đến những mối quan hệ này, giới chuyên gia cho rằng khả năng Delta Air Lines và KDB rút lại sự ủng hộ đối với Chủ tịch Cho trong ngắn hạn là không cao.
Park Se-yeon, chuyên gia phân tích tại Hanwha Investment & Securities, giải thích: "Việc thay đổi cổ đông lớn nhất và thay đổi cục diện bỏ phiếu tại Đại hội cổ đông là hai chuyện khác nhau. Cổ đông lớn nhất chỉ đơn thuần là người nắm giữ nhiều cổ phiếu nhất (tính cả cổ đông liên quan), còn kết quả bầu cử hội đồng quản trị còn phụ thuộc vào phiếu bầu của các cổ đông khác như Delta Air Lines hay KDB. Khả năng phòng thủ của ban lãnh đạo hiện tại (Chủ tịch Cho Won-tae) chỉ yếu đi khi họ vi phạm hợp đồng với KDB hoặc mất đi sự ủng hộ tại Đại hội cổ đông".
Tuy nhiên, tình hình của ông Cho Won-tae không hoàn toàn lạc quan. Không có gì đảm bảo rằng Delta Air Lines sẽ ủng hộ ông mãi mãi. Với việc giá cổ phiếu Hanjin Kal tăng mạnh gần đây, khả năng Delta thoái vốn cũng được nhắc đến. Chuyên gia Park Se-yeon cho biết: "Delta báo cáo mục đích nắm giữ cổ phần là đầu tư đơn thuần và không phải là bên sở hữu chung với ông Cho. Nếu Delta chuyển sang trạng thái trung lập, Hoban chỉ cần mua lại cổ phần của KDB là có thể vượt lên (ông Cho), còn nếu Delta bán lại cho Hoban, họ thậm chí có thể vượt lên mà không cần đến số cổ phần của KDB".
Hơn nữa, vì Hoban là một tập đoàn còn ông Cho Won-tae là cá nhân, nên năng lực tài chính huy động cũng có sự khác biệt. Trong quá trình thừa kế cổ phần Hanjin Kal, ông Cho đã vay một khoản tiền lớn bằng cách thế chấp cổ phiếu đang nắm giữ. Do đó, việc duy trì tỷ lệ sở hữu cũng đòi hỏi chi phí không hề nhỏ. Kim Soo-hyun, nhà nghiên cứu tại DS Investment & Securities, phân tích: "Trên thị trường có không ít ý kiến cho rằng càng về lâu dài, Hoban càng chiếm ưu thế. Thị trường đánh giá rằng theo thời gian, chỉ cần duy trì tỷ lệ cổ phần hiện tại, Hoban cũng có thể gia tăng đáng kể sức mạnh thương thuyết".
Cổ đông nhỏ lẻ có được hưởng lợi?
Tập đoàn Hoban chưa bao giờ công khai ý định tham gia quản lý Tập đoàn Hanjin. Trong các bản công bố, họ cũng ghi mục đích mua cổ phần là "đầu tư đơn thuần". Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là họ đã cam kết không tham gia quản lý trong tương lai. Trong giới kinh doanh, việc Hoban trở thành cổ đông lớn nhất khiến nhiều người đặt nghi vấn về khả năng họ sẽ tham gia quản lý sau này.
Nếu Hoban và ông Cho Won-tae nảy sinh tranh chấp quyền quản trị, việc thực thi quyền biểu quyết của các cổ đông khác sẽ đóng vai trò quan trọng. Đặc biệt, sự chú ý đang đổ dồn vào động thái của Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB). Với 10,58% cổ phần, tỷ lệ sở hữu của KDB tại Hanjin Kal là không hề nhỏ. KDB đã tham gia với tư cách cổ đông lớn của Hanjin Kal để hỗ trợ tái cơ cấu trong quá trình Korean Air mua lại Asiana Airlines và hiện vẫn được xếp vào nhóm cổ đông thân thiện với ông Cho. Tuy nhiên, vì là ngân hàng quốc doanh, KDB được dự đoán sẽ thoái vốn khỏi Hanjin Kal trong dài hạn.
Nếu Hoban mua lại cổ phần của KDB, Chủ tịch Cho Won-tae sẽ đối mặt với gánh nặng lớn trong việc bảo vệ quyền quản trị. Ngược lại, việc ông Cho tự mua lại cổ phần từ KDB cũng không phải chuyện dễ dàng. Tính theo giá thị trường hiện tại, cổ phần KDB nắm giữ có giá trị hơn 1,3 nghìn tỷ Won.
KDB cho biết: "Chưa có kế hoạch thoái vốn cho đến khi việc tái cơ cấu ngành hàng không kết thúc". Do đó, hướng xử lý cổ phần của KDB sau khi quá trình tái cơ cấu hoàn tất sẽ trở thành biến số quan trọng. Nếu không thể tự mình mua lại, ông Cho Won-tae chỉ có thể hy vọng rằng một bên thứ ba trung lập sẽ là người mua lại số cổ phần đó.
Vì sự chênh lệch tỷ lệ cổ phần giữa Hoban và ông Cho không lớn, phiếu bầu của các cổ đông nhỏ lẻ cũng sẽ đóng vai trò quan trọng. Chính vì vậy, các cổ đông nhỏ lẻ của Hanjin Kal đang kỳ vọng vào việc tăng cường quyền lợi cổ đông. Yang Seung-yoon, chuyên gia tại Eugene Investment & Securities, cho biết: "Cuộc cạnh tranh giành quyền sở hữu có thể tiếp tục cho đến ngày 31 tháng 12 – ngày chốt danh sách cổ đông có quyền biểu quyết tại Đại hội thường niên. Khi động lực nâng cao giá trị cổ đông tăng lên trong quá trình ổn định vị thế cổ đông lớn nhất, cần đặc biệt chú ý đến khả năng Korean Air sẽ tăng cường các chính sách vì cổ đông".