[비즈한국] Cho đến cuối năm ngoái, câu hỏi của thị trường vẫn là “khi nào lãi suất sẽ giảm thêm”. Thế nhưng, bước sang năm nay, câu hỏi đó đã bị đảo ngược. Khi giá dầu và lạm phát tăng trở lại, những lo ngại về việc “liệu có cần phải tăng lại mức lãi suất đã giảm hay không” đã bắt đầu xuất hiện. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sau khi hạ lãi suất ba lần trong nửa cuối năm ngoái, đã tạm dừng ở mức 3,50~3,75%/năm, trong khi Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) tháng trước lại bất ngờ nâng lãi suất cơ bản lên 2,75%.
Đây chính là lý do vì sao thị trường đang đổ dồn sự chú ý vào Hội nghị chuyên đề Jackson Hole khai mạc từ ngày 27 tới đây. Tại hội nghị Jackson Hole đầu tiên dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh, vấn đề then chốt là Fed sẽ để ngỏ khả năng tăng thêm lãi suất đến mức nào, hay sẽ gửi đi tín hiệu muốn theo dõi thêm tình trạng giảm tốc của lạm phát với mức lãi suất hiện tại. Trùng hợp thay, Ủy ban Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng sẽ họp vào cùng ngày.
Nhìn vào lạm phát, ta có thể hiểu tại sao nỗi lo về việc phải tăng lãi suất trở lại lại xuất hiện. Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 của Mỹ là 3,4%, dù đã chậm lại so với tháng 6 (3,5%), nhưng chỉ số lạm phát PCE tháng 6 mà Fed chọn làm mục tiêu lại ở mức 3,7%, và PCE cốt lõi là 3,3%, vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%. Thêm vào đó, giá dầu quốc tế đang tăng trở lại vẫn là mồi lửa đe dọa lạm phát. Theo CME FedWatch, xác suất tăng lãi suất thêm vào tháng 9 – vốn ở mức thấp hơn 40% ngay sau khi công bố lạm phát ngày 12/8 – đã giảm xuống mức thấp hơn 30% vào ngày 14, nhưng thị trường vẫn chưa loại bỏ hoàn toàn khả năng này. Hàn Quốc cũng có tình trạng tương tự. Dù CPI tháng 7 đã giảm xuống 2,8%, nhưng Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc Yoo Sang-dae, người sẽ không tham gia phiên họp Ủy ban Chính sách Tiền tệ ngày 27 tới do sắp nghỉ hưu, gần đây cũng đề cập đến phản ứng chủ động với lạm phát rằng: “Nếu không có cú sốc đặc biệt nào, khả năng tăng lãi suất thêm là rất cao”.
Vậy nhà đầu tư cá nhân nên làm gì? Đừng cố đoán hướng lãi suất mà hãy căn chỉnh theo thời gian sử dụng số vốn của mình. Ngay cả các ngân hàng trung ương cũng không thể khẳng định chắc chắn lãi suất sẽ tăng thêm hay giảm đi khi nào. Thay vì bám víu vào những điều khó đoán, việc điều chỉnh tài khoản theo “thời gian biểu của dòng tiền” mà bản thân có thể kiểm soát sẽ tốt hơn nhiều.
Hãy bắt đầu với tiền gửi. Chúng ta chưa thể biết lãi suất hiện tại đã là đỉnh của chu kỳ này hay chưa, vì khả năng tăng thêm vẫn còn. Do đó, thay vì dồn hết vốn vào một sản phẩm với suy nghĩ “đây là chuyến tàu cuối”, hãy chia nhỏ kỳ hạn theo thời điểm cần sử dụng tiền. Việc phân tách số tiền cần dùng trong 1 năm và số tiền dùng sau 2~3 năm để gửi với các kỳ hạn tương ứng sẽ giúp giảm bớt sự hối tiếc bất kể lãi suất tăng hay giảm.
Trái phiếu vừa có sự cám dỗ, vừa có cạm bẫy. Đúng là nếu biên độ tăng thêm của lãi suất chính sách bị hạn chế thì áp lực giá lên trái phiếu cũng giảm bớt so với trước đây. Tuy nhiên, vì lãi suất dài hạn phụ thuộc không chỉ vào lãi suất chính sách mà còn vào kỳ vọng lạm phát và cung cầu trái phiếu chính phủ, nên đỉnh lãi suất chính sách không nhất thiết đồng nghĩa với đáy của giá trái phiếu. Nguyên tắc trong giai đoạn này là thay vì đặt cược vào trái phiếu dài hạn để đón đầu thời điểm cắt giảm, hãy chọn kỳ hạn mà bạn có thể nắm giữ đến cùng nếu là trái phiếu cá nhân, hoặc kiểm tra độ nhạy cảm với thay đổi lãi suất nếu là ETF trái phiếu.
Nếu có khoản vay, điều cần xem xét không phải là “khi nào lãi suất giảm” mà là “khi nào lãi suất của mình được tính toán lại”. Đối với các khoản vay lãi suất biến đổi, lãi suất sẽ được tính lại theo chu kỳ định sẵn. Khi khả năng tăng lãi suất vẫn còn, cần tính toán trước mức độ gánh nặng tài chính có thể tăng thêm vào thời điểm tái định giá lãi suất tiếp theo. Việc gia tăng nợ với kỳ vọng lãi suất sẽ giảm là lựa chọn nguy hiểm nhất trong giai đoạn đảo chiều này.
Đô la cũng vậy. Tỷ giá Won/Đô la đã giảm từ mức 1.500 Won xuống đầu mức 1.400 Won. Việc lãi suất Mỹ cao hơn Hàn Quốc là một trong những áp lực khiến đồng Won suy yếu, nhưng tỷ giá không chỉ phụ thuộc vào chênh lệch lãi suất mà còn bị chi phối bởi giá dầu, tâm lý tránh rủi ro và dòng vốn nước ngoài. Vì vậy, thay vì đặt cược bằng cách dự đoán hướng đi của tỷ giá, việc tích lũy mua dần theo thời điểm thực sự cần Đô la như chi phí du học hay du lịch sẽ an toàn hơn.
Điều cần thiết cho các nhà đầu tư cá nhân lúc này không phải là đoán chính xác lãi suất sẽ tăng hay giảm. Trong giai đoạn mà khả năng đảo chiều sau đợt giảm năm ngoái vẫn còn bỏ ngỏ này, cần phải tái cơ cấu tài khoản: tiền gửi theo thời điểm sử dụng, trái phiếu theo kỳ hạn có thể gánh vác, khoản vay theo thời điểm tái định giá lãi suất, và Đô la theo thời điểm cần thiết. Đừng cố đoán hướng lãi suất, hãy căn chỉnh theo thời gian của dòng tiền cá nhân. Tại các điểm chuyển đổi, điều quan trọng không phải là đoán đúng hướng, mà là xây dựng một tài khoản có thể chống chọi dù thị trường có biến động theo bất kỳ hướng nào.