[비즈한국] Giá vé chợ đen của bộ phim “Odyssey” do đạo diễn Christopher Nolan thực hiện đã lên tới 300.000 won. Điều này xuất phát chủ yếu từ yếu tố bộ phim dài 3 tiếng đồng hồ này được quay hoàn toàn bằng phim IMAX. Lý do là bởi tồn tại một tâm lý ám ảnh văn hóa cho rằng, dù giá vé có hơi đắt thì phim IMAX nhất định phải được xem tại các rạp chuyên dụng IMAX. Ngay cả khi đạo diễn Nolan đã tuyên bố rằng xem ở rạp thường là đủ. Thực tế, nếu không xem ở rạp thường mà xem ở rạp IMAX, khó có thể phân biệt được sự khác biệt của bộ phim. Nếu xem ở rạp thường mà thực sự thích bộ phim, thì lúc đó tìm đến rạp IMAX cũng chưa muộn. Bởi lẽ, cảm xúc của bộ phim chắc chắn không chỉ đến từ rạp IMAX.
Mặc dù vậy, việc ưu tiên tìm đến IMAX dường như chịu ảnh hưởng bởi tâm lý văn hóa đặc thù của người Hàn Quốc. Đó là tâm lý cho rằng những tác phẩm lớn của các đạo diễn bậc thầy phải được thưởng thức với chất lượng cao nhất. Hệ thống âm thanh chuyên dụng của rạp IMAX dường như cũng đóng góp một phần vào điều này. Giá trị của sự khan hiếm cũng tác động không nhỏ. Mọi người cảm thấy thành tựu hơn và thích phô trương khi trải nghiệm những điều mà người khác khó có cơ hội tiếp cận. Có thể coi đây là góc nhìn tiêu dùng giá trị, nơi người ta không ngần ngại bỏ thêm chi phí và thời gian nếu thấy cần thiết. Ngoài ra, dưới ảnh hưởng của mạng xã hội, văn hóa chụp ảnh xác nhận (check-in) càng sâu sắc hơn, khiến hành vi này càng được đẩy mạnh.
Mặt khác, cũng có những khán giả tìm đến rạp IMAX để cảm nhận sự nhập tâm mà điện thoại thông minh hay các nền tảng OTT không thể mang lại. Họ có lẽ sẽ hy vọng rằng những bộ phim như Odyssey không sớm chuyển sang các nền tảng video trực tuyến. Bởi vì trên OTT, không thể cảm nhận được chất lượng từ các thước phim quay bằng định dạng IMAX. Những bộ phim như thế này không cần phải áp dụng quy định về số ngày chiếu bắt buộc theo chế độ Holdback.
Suy cho cùng, những bộ phim trụ lại lâu tại rạp là nhờ sự mong muốn từ phía nhà sản xuất, nhà phát hành, rạp chiếu và khán giả, nên chúng mới có thể tiếp tục được trình chiếu trên màn ảnh. Việc vai trò và chức năng của rạp chiếu bị mất đi chính là vì những bộ phim như vậy ngày càng ít đi. Tâm lý phải xem phim khi nó còn đang công chiếu là yếu tố cốt lõi đẩy nhanh số lượng khán giả đến rạp. Điều này cũng đúng với “Spider-Man: Brand New Day”. Vì là bộ phim đáng xem tại rạp nên lượng khán giả đã tăng vọt. Mức độ này đã vượt xa việc chỉ vì tò mò về phần phim tiếp theo của loạt phim trước đó.
Tuy nhiên, “Spider-Man: Brand New Day” là một bộ phim mang lại hiệu quả về chi phí (giá rẻ), còn “Odyssey” là bộ phim mang lại sự thỏa mãn về cảm xúc. Phim giá rẻ chú trọng nhiều hơn vào tính hữu dụng tức thời. Người ta có thể đánh giá phim đó thú vị hay sảng khoái. Phim thỏa mãn cảm xúc lại luôn mang đến dư âm hoặc những rung động sâu sắc. Điều này dẫn đến việc tiêu thụ các nội dung phái sinh khác. Doanh số bán sách liên quan là một ví dụ. Với bộ phim “Odyssey”, doanh số bán các cuốn sách liên quan đến tác phẩm gốc “Odyssey” của Homer cũng tăng vọt.
Việc cho rằng giá vé phim đắt đỏ trước hết là do hiệu quả về chi phí thấp. Phản ứng kiểu “thà dùng nội dung trên các nền tảng video trực tuyến còn hơn là trả số tiền đó” thuộc về trường hợp này. Ngay cả với những bộ phim có hiệu quả chi phí tốt, việc làm thỏa mãn cả cảm xúc cũng không hề dễ dàng. Để ngành điện ảnh Hàn Quốc phục hồi, cần phải sản xuất nhiều phim mang lại sự thỏa mãn về cảm xúc hơn là chỉ tập trung vào hiệu quả chi phí. Tuy nhiên, “Hope” và “Colony” đã cho thấy rằng phương pháp đó không chỉ giới hạn ở những tác phẩm lớn như “Spider-Man: Brand New Day” hay “Odyssey”. Cũng không thể không nhắc lại “Người đàn ông sống cùng nhà vua”, bộ phim từng tạo nên cơn sốt tìm kiếm. Tất nhiên, tình trạng một bộ phim thao túng toàn bộ rạp chiếu phim là điều không đáng khuyến khích.
Càng có nhiều bộ phim vượt qua điểm hòa vốn, hệ sinh thái điện ảnh càng có khả năng phục hồi. Nghĩa là cần có nhiều phim hiệu quả về chi phí, và nếu đồng thời theo đuổi được sự thỏa mãn cảm xúc thì sẽ tốt hơn nữa. Trong số các phim nội địa ra mắt năm nay, chỉ có ba tác phẩm vượt qua điểm hòa vốn là “Người đàn ông sống cùng nhà vua” (điểm hòa vốn khoảng 2,6 triệu người, tổng khán giả khoảng 16,91 triệu người), “Salmokji” (điểm hòa vốn khoảng 800.000 người, tổng khán giả cuối cùng khoảng 3,24 triệu người), và “Colony” (điểm hòa vốn khoảng 3 triệu người, tổng khán giả khoảng 5,95 triệu người), trong đó “Salmokji” và “Colony” lại cách khá xa yếu tố thỏa mãn cảm xúc.
Mặt khác, người ta kỳ vọng vào những bộ phim khiến khán giả sẵn sàng mở ví dù giá đắt, nhưng phim AI thì không thể xếp vào loại này. Hầu như không có người tiêu dùng nào chịu bỏ tiền túi ra xem nội dung AI. “Odyssey” đã đạt đến đẳng cấp thỏa mãn cảm xúc vì nó được xây dựng tỉ mỉ thông qua các thao tác thủ công IMAX và quay ngoại cảnh thực tế. Dù có thể chưa đạt đến “hào quang (Aura)” của tác phẩm gốc trong thời đại sao chép kỹ thuật như Walter Benjamin từng đề cập, nhưng chắc chắn rằng khán giả vẫn sẽ sẵn sàng mở ví cho những giá trị không thể thay thế.
Tác giả Kim Heon-sik từ những năm 20 tuổi đã dạo chơi và khám phá khu rừng của các hiện tượng văn hóa đại chúng với niềm hy vọng rằng có một con đường để làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn thông qua văn hóa. Ngay cả trong thế kỷ 21, khi trí tuệ nhân tạo và máy tính lượng tử đang lên ngôi, ông vẫn tiếp tục đi trên con đường đó với cùng một niềm tin.