[비즈한국] Kakao sẽ thực hiện tách công ty (spin-off) thành hai thực thể là Kakao X và Kakao AI. Kakao X dự kiến sẽ phát triển các mảng kinh doanh cốt lõi hiện tại như tài chính, nội dung và di động, đồng thời tích cực tìm kiếm các dự án kinh doanh mới. Trong khi đó, Kakao AI sẽ tập trung vào phát triển kinh doanh dựa trên KakaoTalk và trí tuệ nhân tạo (AI). Vấn đề nằm ở chỗ có sự phản đối từ chính nội bộ Kakao.
Công đoàn Kakao thuộc Liên đoàn Công đoàn Công nghiệp Thực phẩm Hóa học (Crew Union) đang phản đối kế hoạch chia tách này. Thậm chí, họ còn tuyên bố sẽ thuyết phục các cổ đông để phủ quyết đề án phân chia tại đại hội cổ đông. Ngay cả khi Crew Union không thể thuyết phục được các cổ đông, việc xung đột giữa người lao động và ban lãnh đạo kéo dài cũng không mang lại lợi ích gì cho Kakao. Hiện tại, Kakao đang ở trong tình thế vừa phải tiến hành quá trình phân chia, vừa phải thuyết phục công đoàn.
Lý do Kakao tiến hành tách công ty là gì?
Kakao thông báo đã tổ chức họp hội đồng quản trị vào ngày 21 tháng 8 và quyết định chia tách thành Kakao X và Kakao AI. Trong đó, Kakao X là pháp nhân tồn tại tiếp quản phần còn lại, còn Kakao AI là pháp nhân mới thành lập. Kakao cho biết đây là quyết định nhằm tách biệt các mảng kinh doanh có đặc điểm và giai đoạn tăng trưởng khác nhau, qua đó đảm bảo tốc độ thực thi và hệ thống phân bổ vốn phù hợp với kỷ nguyên AI.
Theo Kakao, Kakao AI dự kiến sẽ tập trung vào KakaoTalk và AI để nhanh chóng mở rộng các dịch vụ AI mà người dân có thể trải nghiệm trong đời sống hàng ngày. Kakao X sẽ đảm nhận vai trò hỗ trợ và quản lý sự tăng trưởng của các công ty con, đồng thời tìm kiếm và nuôi dưỡng các động lực tăng trưởng mới. Kakao dự kiến hoàn tất việc phân chia vào ngày 1 tháng 1 năm tới sau khi thông qua đại hội cổ đông bất thường vào ngày 17 tháng 12 tới đây. Tiếp đó, công ty dự kiến thực hiện tái niêm yết Kakao AI và thay đổi niêm yết của Kakao X vào ngày 27 tháng 1 năm sau.
Chung Shin-ah, Giám đốc điều hành (CEO) của Kakao, cho biết: “Việc phân chia lần này là quyết định nhằm giúp Kakao chuyển đổi sang cấu trúc có tốc độ và trách nhiệm phù hợp với thời đại AI. Chúng tôi sẽ nỗ lực để Kakao AI và Kakao X thiết lập các nguyên tắc chiến lược và phân bổ vốn phù hợp với đặc thù kinh doanh riêng, thực thi nhanh hơn và giao tiếp minh bạch với thị trường về thành quả đạt được”.
Người sáng lập kiêm Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Tương lai của Kakao, Kim Beom-soo, cũng chia sẻ: “Trong thời đại di động, Kakao đã tiên phong tiến vào những con đường chưa từng đi, tạo ra sự đổi mới và thay đổi cuộc sống hàng ngày của người dùng. Kỷ nguyên AI đòi hỏi sự linh hoạt ở một đẳng cấp khác, vì vậy chúng tôi sẽ thiết kế lại cấu trúc tăng trưởng với hai động cơ là Kakao AI và Kakao X, đồng thời nỗ lực để thành quả đó quay trở lại với cổ đông, người dùng và tất cả nhân viên (crew)”.
Công đoàn bắt đầu thuyết phục Cơ quan Hưu trí Quốc gia và các nhà đầu tư cá nhân
Ngay khi Kakao công bố kế hoạch chia tách, những tiếng nói phản đối đã ngay lập tức xuất hiện từ bên trong. Vào ngày 26 tháng 8, Crew Union tuyên bố: “Mặc dù Kakao đưa ra lý do phân chia là để nâng cao giá trị doanh nghiệp, tối ưu hóa việc ra quyết định và phân bổ vốn, nhưng nguyên nhân khiến giá trị doanh nghiệp bị tổn hại không chỉ nằm ở cấu trúc kinh doanh phức tạp. Sau khi chia tách, việc bảo vệ việc làm và điều kiện lao động của nhân viên trong các trường hợp như tái cơ cấu, bán lại, sáp nhập, tách chi nhánh hoặc chuyển giao kinh doanh mới là quan trọng hơn cả, thế nhưng trong quá trình công bố, đa số nhân viên không nhận được thông tin đầy đủ và cũng không có sự tham vấn trước với công đoàn”.
Crew Union không dừng lại ở việc phản đối đơn thuần mà đã bắt đầu hành động. Họ muốn thuyết phục các cổ đông khác của Kakao để phủ quyết đề án phân chia tại đại hội cổ đông. Để thông qua đề án tách công ty, cần có sự đồng ý của ít nhất 2/3 cổ đông tham dự và ít nhất 1/3 tổng số cổ phiếu đang lưu hành. Hiện tại, tỷ lệ sở hữu của người đứng đầu là Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Tương lai Kim Beom-soo và những người có liên quan chỉ ở mức khoảng 24%, chưa đạt 1/3 tổng số cổ phiếu đang lưu hành.
Seo Seung-wook, Chủ tịch công đoàn Kakao, phát biểu tại cuộc họp báo ngày 26 tháng 8: “Chúng tôi đánh giá rằng việc này là khả thi vì chỉ cần 1/3 cổ đông tham dự bỏ phiếu chống là có thể phủ quyết. Vì Kakao chủ yếu là các nhà đầu tư cá nhân, gần giống như một loại 'cổ phiếu quốc dân', nên có thể chúng tôi sẽ trao đổi với đông đảo người dân thay vì các tổ chức đầu tư thiểu số”.
Crew Union cũng cho biết sẽ thuyết phục cả Cơ quan Hưu trí Quốc gia (NPS). NPS hiện nắm giữ 5,40% cổ phần của Kakao. Tuy nhiên, việc liệu cơ quan này có phản ánh lập trường của công đoàn hay không vẫn còn là ẩn số. Nguyên tắc cơ bản trong 'Hướng dẫn về hoạt động trách nhiệm của người ủy thác quỹ hưu trí quốc gia' bao gồm: Thực hiện hoạt động trách nhiệm của người ủy thác vì mục đích tăng trưởng tài sản quỹ; thực hiện hoạt động trách nhiệm của người ủy thác theo hướng đóng góp vào việc tăng giá trị cổ đông trong dài hạn. Trong tình hình hiện tại, khó có thể khẳng định quyết định nào của NPS sẽ giúp gia tăng giá trị cổ đông.
Giới chứng khoán cũng khó đưa ra dự đoán chắc chắn về tương lai. Jung Eui-hoon, nhà nghiên cứu tại Yuanta Securities, giải thích: “Kakao AI đã có được cấu trúc phân bổ vốn cho phép đánh giá dựa trên tỷ lệ giá trên thu nhập (PER) với tư cách là một đơn vị kinh doanh thuần túy về quảng cáo, thương mại và AI, đồng thời dòng tiền từng được dùng để hỗ trợ các công ty con nay đã quay trở lại để đầu tư cho AI và hoàn vốn. Tuy nhiên, Kakao X có tỷ trọng lớn các công ty con đã niêm yết nên việc chiết khấu giá trị tài sản ròng là không thể tránh khỏi, và vấn đề niêm yết trùng lặp như chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR) của Kakao Mobility vẫn còn tồn tại. Mục tiêu năm 2030 của Kakao AI cũng dựa trên giả định về sự tăng trưởng bùng nổ của mảng quảng cáo và thương mại, vốn hiện đóng góp doanh thu không đáng kể”.
Nếu Crew Union thất bại trong việc thuyết phục NPS, việc phủ quyết kế hoạch chia tách sẽ không dễ dàng. Công ty con Maximo của Tencent (Trung Quốc) đang nắm giữ 5,74% cổ phần Kakao và BlackRock của Mỹ cũng đang sở hữu 5,01%. Về mặt thực tế, khó có khả năng Crew Union có thể thuyết phục được các cổ đông lớn ở nước ngoài. Hơn nữa, Maximo và BlackRock đã tuyên bố nắm giữ cổ phần với mục đích đầu tư đơn thuần. Các nhà đầu tư đơn thuần thường chỉ thực hiện quyền biểu quyết cơ bản và hiếm khi có các hành động gây ảnh hưởng lớn đến quản trị.
Tuy nhiên, nếu Kakao phớt lờ ý kiến của công đoàn và ép buộc thực hiện phân chia, điều đó có thể dẫn đến xung đột lao động. Crew Union đã thực hiện nhiều hành động tập thể trong năm nay. Nếu xung đột giữa ban lãnh đạo và người lao động trở nên trầm trọng và gây ảnh hưởng đến công việc, thiệt hại cuối cùng vẫn sẽ quay trở lại với Kakao.
Một quan chức của Kakao cho biết: “Vì việc phân chia lần này là thay đổi quan trọng đối với nhân viên, chúng tôi dự định sẽ tiếp tục giao tiếp với các thành phần liên quan, bao gồm cả công đoàn”.