[비즈한국] Sự phản đối của ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu rong biển đối với 'Orion-Suhyup', công ty được thành lập dưới hình thức liên doanh giữa Orion và Liên đoàn Hợp tác xã Thủy sản Quốc gia (Suhyup), vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Dù tại kỳ kiểm toán quốc hội năm ngoái, việc liên doanh giữa một tổ chức như Suhyup và tập đoàn lớn đã bị đặt dấu hỏi về tính phù hợp, nhưng dự án vẫn được triển khai theo kế hoạch và gần đây đã khởi công xây dựng nhà máy sản xuất rong biển tẩm gia vị. Khi ngành công nghiệp này một lần nữa thực hiện các hành động tập thể, dư luận đang chú ý xem liệu vấn đề của Orion-Suhyup có trở thành tâm điểm tranh luận tại kỳ kiểm toán quốc hội năm nay hay không.
Khởi công nhà máy rong biển tẩm gia vị Orion-Suhyup… Ngành kêu gọi ‘hủy bỏ dự án’
Việc Orion-Suhyup khởi công nhà máy rong biển tẩm gia vị đã thổi bùng sự phản đối mạnh mẽ từ giới chế biến và xuất khẩu. Theo kế hoạch ban đầu, Orion-Suhyup dự kiến tổ chức lễ khởi công vào ngày 27 tháng 8 tại thành phố Mokpo, thành phố trực thuộc trung ương Gwangju-Jeonnam, với sự tham dự của Chủ tịch Suhyup Noh Dong-jin và các bên liên quan. Tuy nhiên, sự kiện đã bị hủy bỏ ngay trước đó một ngày do ngành công nghiệp rong biển lên kế hoạch biểu tình tại hiện trường. Khoảng 70 đại diện từ Hiệp hội Xuất khẩu Rong biển Hàn Quốc và Hiệp hội Các nhà sản xuất rong biển khô Hàn Quốc đã đến tận nơi thi công để yêu cầu Orion-Suhyup hủy bỏ dự án.
Trước đó, vào ngày 20 tháng 8, khoảng 250 đại diện từ các tổ chức liên quan bao gồm Hiệp hội Xuất khẩu Rong biển Hàn Quốc, Hiệp hội Các nhà sản xuất rong biển khô Hàn Quốc và Hiệp hội Hợp tác xã Chế biến Rong biển Hàn Quốc đã tổ chức một cuộc mít tinh trước trụ sở Suhyup ở quận Songpa, Seoul, yêu cầu đình chỉ dự án này. Gần đây, họ còn đẩy mạnh mức độ phản đối bằng cách liên tục đăng các quảng cáo phản đối trên các tờ báo lớn.
Một đại diện của Hiệp hội Xuất khẩu Rong biển Hàn Quốc cho biết: “Chúng tôi không phản đối việc Orion tham gia kinh doanh rong biển một cách độc lập. Các tập đoàn lớn như CJ CheilJedang, Dongwon hay Daesang cũng đang tự kinh doanh. Nếu muốn cạnh tranh công bằng, cả Orion và Suhyup nên tự mình thực hiện dự án kinh doanh độc lập.”
Sự hợp tác kinh doanh rong biển giữa Orion và Suhyup chính thức bắt đầu sau khi ký kết thỏa thuận hợp tác vào tháng 7 năm ngoái. Được biết, các cuộc thảo luận liên doanh đã bắt đầu khi Suhyup là bên đầu tiên đề xuất hợp tác kinh doanh rong biển với phía Orion. Hai bên đã góp vốn mỗi bên 30 tỷ won để thành lập pháp nhân công ty nghề cá ‘Orion-Suhyup’ với tỷ lệ sở hữu 50-50. Cấu trúc là Suhyup cung cấp nguyên liệu thô, Orion-Suhyup sản xuất các loại rong biển tẩm gia vị, rong biển ăn liền, và Orion đảm nhận việc phân phối trong và ngoài nước. Nhà máy sản xuất rong biển tẩm gia vị đã bắt đầu khởi công và dự kiến hoàn thành vào nửa đầu năm tới.
Lý do ngành công nghiệp phản đối việc thành lập Orion-Suhyup nằm ở vai trò của Suhyup. Họ lập luận rằng Suhyup vốn là đơn vị hỗ trợ các doanh nghiệp rong biển hiện có thông qua việc đấu giá rong tươi, hỗ trợ tài chính và kinh doanh kho bãi, nay lại bắt tay với một doanh nghiệp cụ thể để trực tiếp gia nhập thị trường, tạo ra nguy cơ xung đột lợi ích.
Đại diện của Hiệp hội Hợp tác xã Chế biến Rong biển Hàn Quốc, một tổ chức của các nhà chế biến rong biển tẩm gia vị, cho biết: “Suhyup cần đóng vai trò trung lập trong quá trình lưu thông thủy sản, việc bắt tay với một tập đoàn lớn để tham gia thị trường là vấn đề nghiêm trọng. Ngành chế biến rong biển tẩm gia vị lâu nay vốn được vận hành theo hướng bảo vệ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nếu Suhyup gia nhập cùng với các tập đoàn lớn, các doanh nghiệp hiện tại chắc chắn sẽ khó cạnh tranh.”
Ngành xuất khẩu rong biển cũng cho rằng ưu thế về thông tin của Suhyup có thể làm tổn hại đến cạnh tranh công bằng. Thông qua việc đấu giá rong tươi, hỗ trợ vốn và kho bãi, Suhyup có thể nắm bắt thông tin thị trường một cách rộng rãi như sản lượng theo từng địa phương, giá cả, và lượng hàng tồn kho của từng doanh nghiệp. Một đại diện của Hiệp hội Xuất khẩu Rong biển Hàn Quốc chỉ trích: “Việc Suhyup nắm giữ những thông tin như vậy rồi liên doanh với một tập đoàn cụ thể để trực tiếp tham gia cạnh tranh là rất khó để coi là cạnh tranh công bằng.”
Xung đột Suhyup - ngành rong biển kéo dài… Liệu có được bàn thảo lại tại kỳ kiểm toán quốc hội năm nay?
Suhyup lấy lý do ổn định cung cầu rong tươi và bảo vệ ngư dân làm danh nghĩa chính cho việc thúc đẩy kinh doanh rong biển. Ý tưởng của họ là thu mua rong tươi ổn định khi sản lượng tăng vọt để giảm thiểu việc tiêu hủy, sau đó chế biến thành rong biển khô và lưu kho để bình ổn giá cả.
Rong tươi thu hoạch từ biển khó bảo quản lâu dài nên cần được xử lý nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu sản lượng tăng đột ngột, các cơ sở chế biến hiện có không thể tiêu thụ hết sẽ dẫn đến tình trạng phải tiêu hủy. Trên thực tế, vào tháng 1 năm ngoái, 5.296 tấn rong tươi đã bị tiêu hủy tại khu vực Jeonnam, nơi có sản lượng rong lớn nhất cả nước. Vào thời điểm đó, giá rong tươi giảm nhưng giá rong khô lại tăng, cho thấy sự mất cân đối cung cầu. Phía Suhyup tuyên bố: “Chúng tôi không tham gia vào ngành rong biển để cạnh tranh với các doanh nghiệp tư nhân, mà là để ngăn chặn cấu trúc tiêu hủy rong tươi khi sản lượng tăng vọt, nhằm bảo vệ cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng.”
Ngược lại, ngành công nghiệp phản bác rằng việc tiêu hủy quy mô lớn năm ngoái chỉ là hiện tượng tạm thời, nên việc dùng điều này làm danh nghĩa để Suhyup tiến vào ngành chế biến rong biển là không thuyết phục. Họ giải thích rằng khi đó điều kiện nuôi trồng thuận lợi khiến chu kỳ thu hoạch ngắn hơn bình thường dẫn đến sản lượng tăng đột biến, và đặc biệt vào tháng 1, một số nhà máy rong khô chưa đi vào vận hành hết công suất nên không kịp xử lý lượng hàng hóa tăng đột ngột.
Trên thực tế, theo kết quả xác minh của BizHankook tại chính quyền thành phố trực thuộc trung ương Gwangju-Jeonnam, vào tháng 1 năm nay, không có lượng rong tươi nào bị tiêu hủy tại khu vực này. Đại diện chính quyền thành phố cho biết: “Tháng 1 năm 2025, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nên sản lượng tăng mạnh dẫn đến tình trạng tiêu hủy hàng loạt, nhưng tháng 1 năm nay không có rong tươi nào bị tiêu hủy, và đến tháng 2-3 chỉ có một lượng nhỏ bị tiêu hủy do vấn đề chất lượng.”
Phía Suhyup tuyên bố: “Chúng tôi sẵn sàng đối thoại với ngành, nhưng hiện tại quan điểm của hai bên vẫn là những đường thẳng song song. Việc tranh luận đặt lợi ích của ngành chế biến hiện tại lên trên sự sinh tồn của người sản xuất - vốn là những người yếu thế về kinh tế - không giúp ích gì cho sự phát triển bền vững của ngành rong biển.”
Tranh cãi xung quanh Orion-Suhyup cũng đã từng bị đưa ra mổ xẻ tại kỳ kiểm toán quốc hội năm ngoái. Tại kỳ kiểm toán về Suhyup của Ủy ban Nông nghiệp, Thực phẩm, Nông thôn, Đại dương và Thủy sản Quốc hội diễn ra vào ngày 27 tháng 10 năm 2025, nghị sĩ Jo Gyeong-tae thuộc Đảng Quyền lực Quốc dân đã chỉ ra khả năng xung đột giữa vai trò công ích của Suhyup và dự án liên doanh với Orion, đồng thời yêu cầu đưa ra mô hình cùng phát triển. Đáp lại, Chủ tịch Suhyup Noh Dong-jin trả lời: “Đây chỉ là việc hợp lý hóa quá trình sản xuất cho người nông dân, chúng tôi sẽ đảm bảo không có thiệt hại xảy ra.”
Phía các doanh nghiệp bày tỏ lập trường sẽ tiếp tục nêu vấn đề tại kỳ kiểm toán năm nay. Một đại diện của Hiệp hội Xuất khẩu Rong biển Hàn Quốc cho biết: “Chúng tôi đang tìm cách truyền tải quan điểm của ngành một cách tối đa trong kỳ kiểm toán năm nay. Dù năm ngoái (Suhyup) đã trả lời với tinh thần sẽ đảm bảo không gây thiệt hại cho các doanh nghiệp chế biến hiện có, nhưng vì dự án thực tế đã được triển khai, cần phải xem xét lại liệu tình hình hiện tại có đang dẫn đến thiệt hại cho các doanh nghiệp hiện tại hay không.”