[비즈한국] Trong thời đại mà chúng ta liên tục kết nối qua SNS và điện thoại thông minh, tại sao chúng ta lại ngày càng trở nên cô đơn và trống rỗng? Dưới đây là những cuốn sách mới đưa ra lời giải đáp cho vấn đề này.
Xã hội của sự ‘thiếu tôn trọng’ ẩn sau nút ‘Like’
Tác giả: Byung-Chul Han, Người dịch: Chang-Ho Jung, NXB Gandhi Seowon
Byung-Chul Han, triết gia người Đức gốc Hàn nổi tiếng thế giới với các tác phẩm như "Xã hội mệt mỏi" và "Xã hội bất an", trong cuốn sách mới "Xã hội thiếu vắng sự tôn trọng" đã chẩn đoán sắc bén về việc xã hội thành tích tân tự do đang phá hủy sợi dây liên kết giữa con người và làm tan rã xã hội như thế nào. Ngày nay, con người hiện đại bị mắc kẹt trong ảo tưởng hấp dẫn về "tự hiện thực hóa bản thân", tự nguyện bóc lột chính mình đến giới hạn, nhưng ẩn sau đó là sự khinh miệt đối với tha nhân và nỗi ghê tởm sâu sắc đối với chính mình.
Tác giả phê phán rằng phẩm giá con người không còn được tôn trọng như một giá trị nội tại, mà đã thoái hóa thành một hệ thống cạnh tranh vô tận, nơi con người chỉ được đánh giá dựa trên thành tích cá nhân và quy mô của tư bản. Hệ quả là tinh thần công ích của cộng đồng sụp đổ, xã hội tan rã thành từng mảnh và tiến tới trạng thái "nội chiến phân tử", nơi sự phẫn nộ vô căn cứ trào dâng. Các thuật toán truyền thông xã hội cũng bị chỉ ra là thủ phạm chính trong việc giám sát và kiểm soát đại chúng, ngăn cản sự giao tiếp chân thành giữa con người, đồng thời lan truyền sự khiếm nhã và thù ghét.
Cuốn sách này giúp chúng ta đối diện với thực tế rằng nguyên nhân của sự cô lập và chia rẽ hiện nay không nằm ở khiếm khuyết tính cách cá nhân đơn thuần, mà nằm trong cuộc khủng hoảng văn minh của sự "thiếu tôn trọng" có tính cấu trúc. Tác giả không dừng lại ở những chẩn đoán tuyệt vọng mà đưa ra giải pháp thay thế là "nền chính trị của tình bạn" và "hình thức tươi đẹp" — một thái độ thấu đáo biết lắng nghe và công nhận người khác là những thực thể độc lập thay vì coi họ là "kẻ thù" cần phải thống trị hoặc tiêu diệt. Tác giả khẳng định rằng chỉ khi khôi phục được khoảng cách lành mạnh và sự lịch thiệp đối với người khác, chúng ta mới có thể bảo vệ nền dân chủ và tính nhân bản khỏi một xã hội cạnh tranh man rợ.
Đọc thế giới qua khu rừng
Tác giả: Hyo-Chang Nam, NXB Book-is-a-Myth
“Năng lực đọc rừng: Đọc thế giới từ khu rừng” là tập tiểu luận của tác giả Hyo-Chang Nam, một nhà nhân văn sinh thái học đã dành 40 năm nghiên cứu về rừng. Nếu năng lực đọc hiểu là sức mạnh để đọc văn bản, thì "năng lực đọc rừng" là sức mạnh để đọc thế giới thông qua khu rừng. Cuốn sách này mong muốn tìm lại những giác quan và trí tuệ về mối quan hệ mà chúng ta đã đánh mất trong lớp học sự sống khổng lồ mang tên "rừng". Tác giả không nhìn rừng dưới góc độ phong cảnh hay tài nguyên, mà xem đó là một "văn bản" hoàn chỉnh và là "mạng lưới quan hệ sống động", liên tục biến đổi nhưng được cấu thành bởi những câu văn và đoạn văn tinh xảo.
Con người hiện đại vốn bị vùi lấp bởi thông tin và tốc độ của các thiết bị kỹ thuật số, dần quen với việc đẩy thiên nhiên ra ngoài như một đối tượng ngoại lai và xử lý cuộc sống bằng hiệu suất và dữ liệu. Tuy nhiên, trong rừng, ánh sáng, gió, hương thơm và những thay đổi tinh vi hòa quyện lại, không vội vã mà tạo nên những mùa riêng của chính nó. Đọc rừng không đơn thuần là ghi nhớ tên các loài cây hay loài hoa, mà là lĩnh hội phương thức tương tác sâu sắc, nơi các sinh thể biết lắng nghe và kết nối với nhau.
Cuốn sách này thức tỉnh chúng ta – những người đang sống trong xã hội kỹ thuật số ưu tiên tốc độ và hiệu suất – về lý do tại sao chúng ta cần "giảm tốc (Deceleration)" theo nghĩa chân thực nhất. Thiên nhiên vẫn luôn ở đó, cất tiếng nói qua những tín hiệu nhỏ bé, chỉ là chúng ta đã đánh mất cách để đọc nó. Bằng cách nhìn lại mối quan hệ giữa thế giới và con người thông qua cấu trúc học tập nguyên thủy là khu rừng, tác giả mang đến sự an ủi sâu sắc cho những người hiện đại mệt mỏi với cuộc sống manh mún, đồng thời mở ra một đôi mắt mới để cảm nhận thế giới.
Tác giả vốn là một nhà nghiên cứu, học giả lâu năm và đã điều hành Viện Nghiên cứu Rừng từ năm 2002. Năm 2024, ông đã mở khu vườn trị liệu trong nhà "Mainbaum" tại Chuncheon, Gangwon-do, và đang nỗ lực hết mình cho công việc chữa lành con người thông qua rừng.
Tác phẩm kinh điển khơi dậy sự vĩ đại bên trong
Tác giả: Ralph Waldo Emerson, Giải thích: Ik-Han Kim, Người dịch: Sang-Hoon Im, NXB Oasis
“Tự lực (Self-reliance)” của nhà triết học và thi sĩ theo chủ nghĩa siêu việt người Mỹ Ralph Waldo Emerson là nguyên mẫu và là khởi nguồn của các loại sách phát triển bản thân hiện đại. Kể từ khi xuất bản lần đầu tại Mỹ vào năm 1841, tác phẩm đã trở thành nguồn cảm hứng cho vô số người trong suốt gần 200 năm qua. Emerson, người tuyên bố rằng "chỉ những ai tin vào chính mình mới có thể tìm thấy lời giải cho cuộc đời", đã chỉ trích rằng con người đang bị trói buộc bởi ánh mắt của người khác, các thiết chế quá khứ và những thói quen cũ kỹ, từ đó quay lưng lại với tiềm năng vô hạn của chính mình. Theo ông, tất cả những nhân vật vĩ đại trong lịch sử đều có thể đứng trên đỉnh cao vì họ không nói như những con vẹt của người khác, mà tin tưởng tuyệt đối vào tiếng nói thầm kín trong tâm hồn mình. Tư tưởng tin tưởng vào tiềm năng nội tại con người của Emerson đã ảnh hưởng đến tư tưởng Siêu nhân của Nietzsche, Henry David Thoreau – tác giả cuốn "Walden", và Walt Whitman – cha đẻ của thơ hiện đại Mỹ. Một tác phẩm khác của Emerson là "Tự nhiên" gần đây cũng đã gây chú ý khi được RM của nhóm nhạc BTS giới thiệu.
“Tự lực” vốn đã được xuất bản nhiều lần tại Hàn Quốc, nhưng phiên bản "Tự lực: Trở nên đứng vững bằng cách tin vào chính mình" gần đây thuộc loạt sách "Oasis Classic" của NXB Oasis còn được bổ sung phần giải thích của Giáo sư Ik-Han Kim – chuyên gia lưu trữ học số 1 Hàn Quốc và cũng là một người cố vấn phát triển bản thân. Sách chứa đựng những hiểu biết sâu sắc về môi trường thời đại đã hình thành nên cuộc đời và tư tưởng của Emerson, cùng các phân tích về từng bài tiểu luận. Ngoài ra, tác phẩm này còn là ấn bản đầu tiên tại Hàn Quốc đưa vào tác phẩm hậu kỳ tiêu biểu chưa từng được dịch của Emerson mang tên "Bất tử", giúp độc giả thưởng thức tinh hoa tư tưởng của ông.
Đối với những người hiện đại đang cảm thấy ngộp thở vì sự tin tưởng lẫn nhau sụp đổ và phải chạy theo tiêu chuẩn của người khác, Emerson kêu gọi hãy thoát khỏi nhà tù của những nghi lễ hình thức và đánh giá do người khác áp đặt, biến niềm tin tiềm ẩn trong chính mình thành ngôn từ và trở thành chủ nhân của cuộc đời mình.