[비즈한국] Tổng thống Lee Jae-myung tuyên bố sẽ sử dụng nguồn thu ngân sách tăng thêm từ sự bùng nổ của ngành bán dẫn do cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) để làm vốn cho Quỹ ứng phó tương lai mới thành lập. Việc xác định hướng sử dụng này được đưa ra sau khi chắc chắn rằng Samsung Electronics và SK Hynix sẽ nộp hơn 100 nghìn tỷ won tiền thuế trong năm nay. Tuy nhiên, trong bối cảnh nợ thâm hụt ngân sách cần phải chi trả bằng tiền thuế trong năm nay lần đầu tiên vượt mốc 1000 nghìn tỷ won trong lịch sử, những ý kiến chỉ trích cho rằng chính phủ đang buông lỏng việc quản lý tài chính đang được đặt ra.
Trong bài phát biểu mở đầu tại Hội nghị chiến lược tài chính quốc gia diễn ra tại Nhà Xanh vào ngày 13 tháng 7, Tổng thống Lee cho biết: "Nhờ vào sự bùng nổ của ngành bán dẫn do cuộc cách mạng AI thúc đẩy, dự kiến sẽ có nguồn thu ngân sách bổ sung chưa từng có", đồng thời khẳng định: "Chúng tôi sẽ sử dụng nguồn thu bổ sung quy mô lớn này làm nguồn vốn đầu tư chiến lược để ứng phó với tương lai". Ông giải thích thêm: "Nguồn thu bổ sung lần này là tài sản quý giá sẽ được sử dụng trong 'thời điểm vàng' quyết định vị thế thống trị trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu. Để nâng cao tiềm năng tăng trưởng kinh tế và chia sẻ thành quả cho tất cả người dân, chúng ta cần một nền tảng đầu tư chiến lược đảm bảo sự đầu tư quyết liệt và bền vững. Quỹ ứng phó tương lai sẽ thực hiện chức năng đó, trở thành bàn đạp để cùng thế hệ tương lai đạt được những bước nhảy vọt".
Xung quanh việc Tổng thống Lee gọi khoản thuế của Samsung Electronics và SK Hynix dùng cho Quỹ ứng phó tương lai là "thu ngân sách bổ sung", các quan chức chính phủ cũng đang tích cực sử dụng cụm từ "thu ngân sách bổ sung" thay vì "thu ngân sách vượt dự kiến".
Việc chính phủ sử dụng thuật ngữ "thu ngân sách bổ sung" như vậy là do nếu sử dụng "thu ngân sách vượt dự kiến" - một thuật ngữ pháp lý - thì việc thành lập Quỹ ứng phó tương lai có thể gặp khó khăn. Theo Luật Tài chính Quốc gia, thu ngân sách vượt dự kiến trước hết phải được sử dụng để quyết toán thuế địa phương và trợ cấp tài chính giáo dục địa phương, sau đó ít nhất 30% số tiền còn lại phải được đóng góp vào Quỹ hoàn trả nợ công.
Sau đó, số thuế còn lại phải được sử dụng để hoàn trả các khoản nợ như nợ quốc gia, rồi mới dùng cho ngân sách bổ sung. Về cơ bản, không có cơ sở pháp lý nào để sử dụng cho Quỹ ứng phó tương lai. Chính vì lý do này, phe đối lập và một số chuyên gia thuế đã chỉ trích việc sử dụng thuật ngữ "thu ngân sách bổ sung" là "hành động vô hiệu hóa nguyên tắc của Luật Tài chính Quốc gia".
Vấn đề nằm ở chỗ, tình trạng lành mạnh tài chính đang ở mức báo động khi nợ thâm hụt của Hàn Quốc dự kiến sẽ vượt 1000 nghìn tỷ won trong năm nay. Nợ quốc gia được phân loại thành nợ tài chính và nợ thâm hụt tùy theo tính chất. Nợ tài chính là khoản nợ có thể tự hoàn trả mà không cần nguồn vốn bổ sung vì có các tài sản đối ứng như tài sản ngoại tệ, trong khi nợ thâm hụt là khoản nợ không có tài sản đối ứng nên phải huy động nguồn vốn riêng thông qua thuế.
Nói cách khác, đây là khoản nợ phải trả bằng tiền thuế do người dân đóng góp. Tuy nhiên, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, nợ thâm hụt trong năm nay dự kiến đạt 1027,9 nghìn tỷ won, lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 1000 nghìn tỷ won. Đặc biệt, xét đến tổng dự báo nợ quốc gia năm nay là 1413,8 nghìn tỷ won thì tỷ trọng nợ thâm hụt lên tới 72,7%.
Nếu xét đến việc nợ thâm hụt năm 2017 là 374,8 nghìn tỷ won, thì con số này đã tăng gần gấp 3 lần trong vòng 10 năm. Ngoài ra, chất lượng nợ cũng đã suy giảm khi tỷ trọng nợ thâm hụt trong tổng nợ quốc gia tại thời điểm đó là 57,4%. Nợ thâm hụt duy trì ở mức 300 nghìn tỷ won từ năm 2015 đến năm 2018, nhưng đã nhanh chóng vượt mốc 400 nghìn tỷ won và 500 nghìn tỷ won khi ghi nhận 407,6 nghìn tỷ won vào năm 2019 và 512,7 nghìn tỷ won vào năm 2020.
Dù duy trì ở mức 500 nghìn tỷ won với 597,5 nghìn tỷ won vào năm 2021, nhưng sau đó nợ thâm hụt cho thấy đà tăng khoảng 100 nghìn tỷ won mỗi năm với 676 nghìn tỷ won năm 2022, 726,4 nghìn tỷ won năm 2023, 815,4 nghìn tỷ won năm 2024 và 924,8 nghìn tỷ won năm 2025, và năm nay dự kiến sẽ vượt qua cả mốc 1000 nghìn tỷ won.
Tỷ trọng nợ thâm hụt cũng đã vượt mức 60% vào năm 2020 (đạt 60,6%) và vượt mức 70% vào năm ngoái (đạt 71,0%) chỉ sau 5 năm, cho thấy chất lượng nợ quốc gia ngày càng xấu đi theo thời gian.