[비즈한국] Ngay trước nhà tôi có một tiệm tteokbokki cũ kỹ. Vì vị ngon nên thỉnh thoảng trên đường đi làm về, tôi lại ghé vào. Hình ảnh ba bốn người đứng ăn tteokbokki và chả cá là cảnh tượng rất quen thuộc ở nơi này. Cách đây không lâu, tôi thấy một khách hàng lấy thẻ tín dụng ra để thanh toán. Dù đã ghé tiệm ăn vặt nhỏ bé, lâu đời này suốt 20 năm, nhưng đó là lần đầu tiên tôi thấy có người dùng thẻ. Tôi cứ đinh ninh rằng vì đây chỉ là một tiệm ăn bình dân giống như quán vỉa hè nên chỉ có thể trả bằng tiền mặt, hóa ra họ cũng nhận thanh toán bằng thẻ. Khi tôi hỏi: “Ở đây có nhận thẻ không?”, bà chủ lớn tuổi đáp rằng họ mới bắt đầu nhận thẻ cách đây không lâu. Bà còn nói thêm: “Khách cứ lấy thẻ ra mãi nên cũng chẳng còn cách nào khác…”. Nếu ngay cả tiệm tteokbokki ở khu phố mà tôi thỉnh thoảng ghé qua cũng có thể chuyển khoản và quẹt thẻ, thì thực tế, chúng ta không còn cần phải mang theo tiền mặt nữa. Đó là nếu bạn không phải là một người chơi golf.
Với golfer thì câu chuyện lại khác. Họ luôn cần tiền mặt. Trước hết, khá nhiều golfer chơi các trận đấu có đặt cược dù số tiền rất nhỏ. Một số người thậm chí còn mang theo ví riêng để chơi golf trong túi đựng đồ. Thế nhưng, họ cũng chẳng phải tay chơi chuyên nghiệp gì. Đó chỉ là chiếc ví chứa đủ từ tờ 1.000 won đến 50.000 won. Ngay cả những golfer không chơi cá cược cũng cần tiền mặt để trả phí caddie, đôi khi là để gửi tiền tip cho caddie. Trong thế giới bên ngoài sân golf, tiền mặt đang dần biến mất. Có những người thậm chí không mang theo tiền mặt trong ví, nhưng bên trong sân golf, khung cảnh người ta trao tay nhau tiền mặt vẫn tiếp tục diễn ra.
Vậy thì, chúng ta có thể đặt câu hỏi tại sao phí caddie lại chỉ được phép trả bằng tiền mặt. Kể từ khi golf du nhập vào Hàn Quốc và có sự xuất hiện của caddie, chúng ta đã coi việc trả phí caddie bằng tiền mặt là chuyện quá đỗi đương nhiên. Tại các sân golf Hàn Quốc, việc thanh toán phí caddie bằng tiền mặt là một dạng thông lệ. Thông lệ này tồn tại vì caddie không phải là người lao động được sân golf tuyển dụng trực tiếp mà được phân loại là “người lao động đặc thù” dưới hình thức kinh doanh cá nhân. Nếu sân golf ghi nhận phí caddie vào doanh thu thẻ tín dụng, nó sẽ bị cộng gộp vào tổng doanh thu của sân, làm tăng gánh nặng thuế giá trị gia tăng hoặc thuế thu nhập doanh nghiệp, vì vậy các sân golf vẫn ưu tiên việc giao dịch tiền mặt trực tiếp giữa golfer và caddie.
Ngoài ra, nếu thanh toán bằng thẻ hoặc thanh toán điện tử, thu nhập đó sẽ bị lộ 100%. Khi thu nhập bị lộ, các gánh nặng về thuế thu nhập tổng hợp, phí bảo hiểm y tế, lương hưu quốc gia... sẽ phát sinh thêm. Dĩ nhiên, caddie cũng phải nộp thuế theo thu nhập, nhưng nếu thu nhập bị công khai hoàn toàn, caddie sẽ phải chịu thêm những gánh nặng tài chính khác.
Việc từng caddie – vốn là những hộ kinh doanh cá nhân – tự đăng ký làm điểm chấp nhận thẻ và mang theo máy cà thẻ sẽ vướng phải những phức tạp về thủ tục và gánh nặng phí quẹt thẻ. Ngược lại, phương thức sân golf đứng ra thanh toán thay rồi quyết toán lại cũng bị né tránh do những phức tạp về thuế vụ và pháp lý.
Tuy nhiên, liệu các golfer có phải cứ mãi chấp nhận điều này chỉ vì "trước giờ vẫn vậy"?
Cách đây không lâu, một nghị sĩ quốc hội đã báo cáo về kết quả của cuộc cải cách chế độ sân golf đại chúng mà ông đã thúc đẩy trong 2 năm qua.
Các sân golf đại chúng, dù nhận được ưu đãi thuế trị giá hàng trăm tỷ won, vẫn khiến các golfer phẫn nộ vì những tập quán được gọi là "4 thói xấu": ép buộc sử dụng xe điện và caddie, ép buộc thanh toán phí caddie bằng tiền mặt, cấm mang đồ ăn ngoài vào và bán giá cắt cổ, cùng việc áp đặt phí phạt hủy đặt chỗ vô lý. Nghị sĩ này đã không ngừng yêu cầu cải thiện các tập quán đó. Nhờ những nỗ lực này, ông đã có cuộc gặp với Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và đi đến thống nhất rằng sẽ thực hiện đa dạng hóa phương thức thanh toán phí caddie như một tín hiệu khởi đầu.
Nếu cứ theo đà này, trong tháng 10 tới, các phương thức thanh toán phí caddie sẽ trở nên đa dạng hơn với thẻ tín dụng và chuyển khoản. Tất nhiên, hiện nay một số ứng dụng đã cho phép thanh toán phí caddie bằng thẻ tín dụng nhưng mức độ sử dụng còn rất thấp, nên đây vẫn là điều cần phải theo dõi thêm.
Phí caddie là chi phí mà cả nhóm phải trả, vì vậy bốn người thường chia nhau ra. Thế nhưng, con số này không phải lúc nào cũng chẵn. Hiện nay, phí caddie phổ biến nhất tại các sân golf là 150.000 won. Các golfer phải trả 37.500 won mỗi người, nhưng thử hỏi ngày nay ai còn chuẩn bị sẵn tiền lẻ đến từng 500 won chứ? Thông lệ của các golfer là mỗi người đóng 40.000 won, rồi có người đóng thiếu 10.000 won hoặc gom 160.000 won rồi trả thêm 10.000 won cho caddie. Tuy nhiên, với các trận "golf ghép nhóm" (join golf) thì lại hơi khác. Việc những người mới gặp nhau lần đầu tự quyết định ai trả nhiều hơn, ai trả ít hơn là không hề dễ dàng. Trong trường hợp này, nếu mỗi người thanh toán đúng 1/4 số tiền bằng thẻ tín dụng thì sẽ gọn gàng hơn nhiều. Giống như cách chúng ta chia tiền xe điện (cart fee) ra làm 4 khi thanh toán phí sân cỏ vậy.
Khi việc thanh toán bằng thẻ tín dụng bắt đầu, tôi không biết caddie sẽ tự nhận thanh toán hay bộ phận lễ tân sân golf sẽ xử lý, nhưng rõ ràng là chúng ta không thể cứ tiếp tục giữ cách làm cũ mãi được.
Nếu việc thanh toán phí caddie bằng thẻ tín dụng được áp dụng, golfer sẽ không còn phải đứng trước máy rút tiền tại sân golf nữa. Cũng chẳng cần phải kiểm tra xem trong ví còn bao nhiêu tiền mặt. Nếu được như vậy, chẳng phải tâm thế khi đi đánh golf sẽ thoải mái và nhẹ nhàng hơn đôi chút sao?