[비즈한국] Thị trưởng thành phố Busan Park Heong-joon đã bày tỏ ý định tái tranh cử quyền đăng cai World Expo. Trước đó, thành phố Busan đã nỗ lực vận động đăng cai Expo 2030 nhưng thất bại trước Riyadh, Ả Rập Xê Út. Nếu Thị trưởng Park tái đắc cử, dự kiến kế hoạch vận động Expo sẽ được tái khởi động. Một số ý kiến cho rằng trước khi tái tranh cử, cần phải phân tích kỹ lưỡng nguyên nhân thất bại lần trước. Tuy nhiên, cũng có nhiều chỉ trích cho rằng Thị trưởng Park đang có ý định tái tranh cử một cách mù quáng mà không nhìn nhận lại đúng đắn nguyên nhân thất bại.
Đa phần là nội dung né tránh trách nhiệm thay vì phản tỉnh
Thành phố Busan đã phát hành 'Sách trắng hoạt động vận động đăng cai World Expo 2030 Busan' vào tháng 11 năm ngoái. Sách trắng bao gồm toàn bộ quá trình hoạt động chung giữa chính phủ, thành phố Busan và khu vực tư nhân trong 10 năm từ 2014 đến 2023, cũng như phân tích về những thành tựu đạt được và các yếu tố thất bại trong quá trình vận động Expo.
Những điểm đáng tiếc được liệt kê bao gồm: △Hạn chế về thể chế và vận hành trong hệ thống thúc đẩy đàm phán vận động △Hạn chế trong quá trình thực hiện chiến lược vận động △Hạn chế trong việc khôi phục sự ủng hộ do hoạt động đàm phán chậm trễ so với các nước cạnh tranh △Sự suy yếu năng lực cạnh tranh đàm phán do môi trường toàn cầu thay đổi nhanh chóng △Cấu trúc ra quyết định khó đáp ứng kịp thời, linh hoạt △Thiếu sự chuẩn bị đối với các thế mạnh đa dạng của quốc gia đối thủ △Công tác quảng bá chiến lược và truyền đạt thông điệp tới các quốc gia thành viên còn yếu.
Sách trắng nêu rõ: "Có vẻ như chúng ta đã gặp khó khăn trong việc đảm bảo sự ủng hộ ban đầu do các hoạt động đàm phán vận động chậm hơn so với các nước đối thủ và không vượt qua được những thế mạnh đa dạng của họ", đồng thời ghi nhận thêm: "Rất đáng tiếc là về mặt kết quả, chúng ta chưa đủ nguồn lực và chiến lược cần thiết để thu hút sự quan tâm và giành được sự ủng hộ của các quốc gia thành viên một cách hiệu quả hơn, cũng như thiếu sót trong khâu quản lý hậu kỳ".
Sau khi sách trắng được phát hành, làn sóng chỉ trích từ xã hội dân sự đã nổ ra. Lý do là vì sách trắng giải thích nguyên nhân thất bại nhưng lại thiếu đề cập đến trách nhiệm của các bên liên quan. Người ta cho rằng đây là báo cáo né tránh trách nhiệm hơn là một sự phản tỉnh.
Khoảng 40 tổ chức công dân tập trung tại Busan đã tổ chức họp báo vào tháng 12 năm ngoái và chỉ trích: "Sách trắng dài 309 trang được công bố chỉ là một bản báo cáo dùng để trốn tránh trách nhiệm, đẫm mùi 'thắng lợi tinh thần' kiểu 'thua nhưng đã chiến đấu hết mình'. Sách trắng im lặng về trách nhiệm cụ thể như ai đã làm gì và tại sao lại bóp méo thông tin trong quá trình đó".
Chủ tịch Ủy ban vận động đăng cai Expo 2030 là cựu Thủ tướng Han Duck-soo và Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc Chey Tae-won (Chủ tịch Tập đoàn SK034730). Các bộ trưởng các bộ chủ chốt và các nhân vật trong giới kinh doanh cũng có tên trong ủy ban. Có thể nói, các nhân vật chủ chốt của chính quyền Yoon Suk-yeol đã trực tiếp chỉ đạo việc vận động Expo. Thành phố Busan cũng đã thành lập 'Trụ sở thúc đẩy Expo 2030' khi tham gia vận động. Người đứng đầu trụ sở này là một cá nhân họ Jo. Tuy nhiên, được biết hiện tại ông Jo vẫn đang làm việc tại thành phố Busan với cấp bậc cục trưởng và không phải chịu bất kỳ bất lợi đặc biệt nào.
Các ủy viên chủ chốt bao gồm cựu Thủ tướng Han Duck-soo hiện đã rời khỏi công vụ. Tuy nhiên, việc quy trách nhiệm cho đội ngũ thực thi – những người không nắm quyền quyết định – cũng không hề dễ dàng. Dù vậy, những ý kiến cho rằng cần có thái độ phản tỉnh vẫn tiếp tục được đưa ra. Ngay cả khi tái tranh cử Expo trong tương lai, cần phải nắm rõ nguyên nhân thất bại và các điểm cần bổ sung thì mới có cơ hội thành công. Sách trắng cũng nhận thức được điều này và đưa ra các phương án bổ sung, đồng thời khẳng định: "Cần phân tích đầy đủ các bài học rút ra, từ đó ứng dụng linh hoạt và hiệu quả hơn khi vận động tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn khác trong tương lai ở cấp chính phủ".
Sách trắng nêu rõ các yêu cầu cần thiết bao gồm: △Thiết lập tháp điều khiển thống nhất và phân công vai trò rõ ràng, triển khai các hoạt động đàm phán hiệu quả thông qua việc sử dụng nhân lực chuyên môn △Nâng cao hiệu quả chiến lược vận động thông qua thiết lập mục tiêu rõ ràng, quảng bá lấy người dùng làm trung tâm, lập ngân sách dựa trên nhu cầu thực tế và tăng cường quản lý hậu kỳ △Xây dựng hệ thống hỗ trợ thực chất để tối đa hóa hiệu quả hoạt động vận động △Chiến lược đàm phán hệ thống và quảng bá tích hợp △Thiết kế chiến lược trước thông qua các chuyên gia toàn cầu △Xây dựng mạng lưới chuyên gia.
Thị trưởng Park Heong-joon: "Thử thách thêm một lần nữa"
Thị trưởng thành phố Busan Park Heong-joon gần đây đã đề cập đến việc tái khởi động vận động Expo. Trong cuộc phỏng vấn với Weekly Chosun ngày 10 tháng 4, Thị trưởng Park cho biết: "Khi Thế vận hội Mùa đông Pyeongchang hay Expo Yeosu thất bại lần đầu tiên, họ cũng không phải hứng chịu sự tấn công chính trị dữ dội như thế này. Nếu cho chúng tôi cơ hội thử sức thêm một lần nữa, Busan sẽ như được chắp thêm cánh để vươn mình trở thành một thành phố toàn cầu".
Vấn đề nằm ở chỗ dư luận chỉ trích Thị trưởng Park Heong-joon và thành phố Busan vẫn chưa lắng xuống. Nếu dư luận trong nước vẫn tiếp tục chỉ trích, sẽ rất khó để kỳ vọng vào sự hỗ trợ toàn diện từ chính phủ. Những lời đồn đoán nảy sinh trong quá trình vận động Expo trước đó vẫn chưa dứt. Thậm chí còn có tin đồn rằng chi phí dành cho quảng bá trên truyền thông trong nước còn nhiều hơn số tiền cần thiết để thuyết phục các nước quốc tế.
Theo sách trắng, tổng số tiền đã chi để vận động đăng cai Expo là 114,048 tỷ won. Trong đó, Ủy ban vận động đã chi 51,585 tỷ won và thành phố Busan chi 62,463 tỷ won. Tuy nhiên, các địa điểm sử dụng ngân sách cụ thể lại không được công khai.
'Ủy ban thúc đẩy làm rõ sự thật về Expo 2030 lừa dối người dân Busan' đã yêu cầu công khai thông tin về chi tiết thực hiện ngân sách Expo của thành phố Busan nhưng khẳng định rằng họ không nhận được đa số các thông tin cần thiết. Trong cuộc họp báo tháng 2 năm nay, Ủy ban này chỉ trích: "Câu trả lời rằng không có hồ sơ lưu trữ về một dự án quốc gia đã tiêu tốn hàng trăm tỷ won và hàng trăm công chức là sự vô trách nhiệm, đồng thời chính điều đó đã cho thấy nguyên nhân dẫn đến thất bại trong việc vận động".
Thành phố Busan đã tuyên bố rằng đó là một sự hiểu lầm, nhưng các địa điểm sử dụng ngân sách cụ thể vẫn không được công khai. Nếu không có lời giải thích rõ ràng về điều này, sự chân thành của Thị trưởng Park Heong-joon cũng có thể bị nghi ngờ. Ngay cả khi Thị trưởng Park tái tranh cử quyền đăng cai Expo trong tương lai, những chỉ trích từ xã hội dân sự này dường như vẫn là một bức tường mà ông cần phải vượt qua.