[비즈한국] Chương trình hỗ trợ nghệ sĩ ‘Dự án hỗ trợ nghệ thuật Hàn Quốc’ mùa 12, nhằm vun đắp mảnh đất màu mỡ cho mỹ thuật Hàn Quốc, đã chính thức khởi động. Dự án này nay đã được công nhận là một sự kiện ý nghĩa trong việc phát hiện và nuôi dưỡng các tài năng nghệ thuật. Đối với các nghệ sĩ, đây là dự án được đánh giá cao và thu hút đông đảo sự tham gia. Từ khóa cơ bản mà ‘Dự án hỗ trợ nghệ thuật Hàn Quốc’ theo đuổi ngay từ đầu chính là ‘tiếp nhận các dòng chảy đa dạng của mỹ thuật Hàn Quốc và tìm kiếm sự thay đổi mang tính phát triển’. Nhờ kết quả từ những nguyên tắc này, dự án được đánh giá là đã thiết lập được một góc nhìn quan trọng đối với mỹ thuật hiện đại Hàn Quốc.
Liệu trong vạn vật tự nhiên có thực sự tồn tại đường nét? Nói một cách chính xác, đường nét không hề tồn tại. Kết quả của việc các bề mặt gặp nhau mới hiện lên như một đường nét, chứ bản thân đường nét không hiện hữu. Thế nhưng, trong cuộc sống thường nhật, chúng ta luôn cảm nhận được sự tồn tại của đường nét. Khi vẽ tranh, thứ đầu tiên chúng ta tiếp xúc cũng là đường nét. Vạn vật tự nhiên cũng được biểu hiện qua đường nét. Vì vậy, đường nét vừa là yếu tố cơ bản nhất, vừa chiếm vị trí quan trọng trong hội họa.
Trong hội họa phương Tây vốn trung thành với thế giới thị giác, đường nét khó lòng được xem là một yếu tố tạo hình độc lập. Phải đến thế kỷ 20, sự quan tâm đến đường nét mới thực sự bùng nổ. Trước đó, đường nét thường chỉ được dùng như một phương tiện hỗ trợ để làm rõ đường bao hoặc đặc tính bề mặt nhằm mô tả sự vật, hoặc dùng để phác thảo bố cục cơ bản của bức tranh.
Vào đầu thế kỷ 20, những nghệ sĩ tiêu biểu quan tâm đến đường nét và thể hiện những đường nét có tính độc lập có thể kể đến các họa sĩ theo trường phái biểu hiện như Raoul Dufy và Georges Rouault. Dufy đưa vào đường nét tính chất âm nhạc để mang lại niềm vui cảm giác, trong khi Rouault đã ghi tên mình vào lịch sử mỹ thuật bằng việc biểu đạt chiều sâu của thế giới tinh thần tôn giáo qua những đường nét đậm.
Cùng với sự xuất hiện của nghệ thuật trừu tượng, đường nét đã trở thành yếu tố tạo hình quan trọng nhất. Bản thân đường nét đã mang trong mình tính độc lập. Chính từ đó, khái niệm ‘drawing’ (vẽ nét) đã ra đời.
Ngược lại, trong mỹ thuật phương Đông, đường nét luôn giữ vị trí trung tâm. Có thể nói, hội họa phương Đông đã biến đổi và phát triển dựa trên cách xử lý đường nét. Nghệ thuật thành công nhất trong việc gửi gắm ý nghĩa vào đường nét chính là thư pháp.
Trong thư pháp, đường nét không chỉ truyền tải ý nghĩa mà còn chứa đựng cả nhân cách và tinh thần của người nghệ sĩ. Đến cuối thời Joseon, đường nét trong thư pháp đã vươn tới cảnh giới sáng tạo ra một loại hình hội họa mới. Đó chính là hội họa dựa trên bút pháp được gọi là ‘Sơn thủy cảm quan mới’ (New Sense Landscape).
Nghệ sĩ tiêu biểu của trường phái này là Buksan Kim Soo-cheol, người đã làm sống dậy hương vị của phong cảnh thiên nhiên thanh khiết bằng những đường nét trong trẻo, súc tích của thư pháp; hay Woobong Jo Hee-ryong, người đã thể hiện ý nghĩa của phong cảnh tràn đầy sinh khí bằng những đường nét nhịp nhàng của lối chữ thảo. Chusa Kim Jeong-hee đã tạo ra phong cách đường nét độc bản của riêng mình, mở ra thế giới tranh văn nhân sắc sảo, thể hiện phẩm cách của tinh thần nho sĩ.
Cốt lõi trong hội họa của Joo Kyung-sook cũng chính là đường nét. Ý nghĩa của đường nét mà cô theo đuổi có sự kết nối với thẩm mỹ của tranh sơn thủy cảm quan mới – vốn được xem là dòng tranh độc bản của Hàn Quốc vào cuối thời Joseon. Sự kết nối này thể hiện ở việc lấy tự nhiên làm đối tượng, truyền tải tính cách con người vào đường nét và tìm kiếm đặc tính của đường nét từ bút pháp thư pháp.
Cô tìm thấy năng lượng sự sống và trật tự của đời sống từ những loài cây cỏ quen thuộc xung quanh mình để tạo nên các tác phẩm hội họa. Cô biểu đạt mối liên kết vô hình giữa hệ sinh thái thực vật và cuộc đời của chính mình bằng những đường nét. Những đường nét đó hiện lên trong hội họa của Joo Kyung-sook như những đường bao quanh cây cỏ. Tuy nhiên, nó không dừng lại ở mức độ đường nét mô tả hình thái thực vật. Điều đó được thể hiện ở chỗ cô mô tả thực vật bằng những đường nét đằm thắm, kết tinh từ bút lực rèn luyện qua thư pháp.