K-pop: Idol ở xứ sở kỳ lạ
Cựu thần tượng đến Quốc hội: "Hãy ngăn chặn sự phát triển dị dạng của K-pop"

[비즈한국] K-pop đã trở thành sản phẩm xuất khẩu hàng đầu của Hàn Quốc. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng đó là những mảng tối sâu sắc. Thần tượng, biểu tượng của K-pop, được tuyển chọn từ khi còn rất nhỏ và phải trải qua thời kỳ thực tập sinh khắc nghiệt. Trong quá trình đó, quyền lao động và quyền con người thường xuyên bị phớt lờ. Vậy vô số thực tập sinh không thể ra mắt sẽ ra sao? Thông qua loạt bài ‘K-pop: Idol ở xứ sở kỳ lạ’, BizHankook muốn chỉ ra những vấn đề mà K-pop đã bỏ qua trong quá trình phát triển, đồng thời tìm kiếm các giải pháp từ nhiều góc độ. Chúng tôi tin rằng chỉ khi những người tạo nên K-pop trở nên khỏe mạnh, thì những người thưởng thức K-pop mới có thể hạnh phúc hơn.

Một buổi tọa đàm tại Quốc hội về thực trạng nhân quyền của các nghệ sĩ văn hóa nghệ thuật là trẻ em và thanh thiếu niên, hay còn gọi là thần tượng vị thành niên, đã được tổ chức. Đây là dịp để những người làm trong ngành K-pop giải trình về vấn đề nhân quyền của thực tập sinh, sự đối xử bất công, và cùng tìm kiếm các biện pháp để thiết lập những rào cản an toàn về mặt thể chế.

Buổi tọa đàm với chủ đề ‘Idol đến Quốc hội, Lao động và Nhân quyền của trẻ em, thanh thiếu niên bị che khuất sau thành công của K-POP’ được tổ chức vào ngày 30 tại Tòa nhà Quốc hội ở Yeouido, Seoul, do các nghị sĩ Lee Ki-heon, Kim Jun-hyuk, Park Soo-hyun, Im Mi-ae, Jang Cheol-min của Đảng Dân chủ và 'Mạng lưới Nhân quyền Truyền thông Trẻ em Thanh thiếu niên' đồng tổ chức, với sự bảo trợ của ‘BizHankook’. Kim Young-min, Giám đốc Trung tâm Nhân quyền Lao động truyền thông Hanbit, giữ vai trò người dẫn chương trình. Các cựu thần tượng bao gồm Bang Min-soo (cựu thành viên Teen Top), Noh Hye-ran (cựu thành viên Brave Girls) và Heo Yu-jeong (cựu thành viên Danbalmori, hiện là nhà nghiên cứu K-pop) đã trực tiếp tham gia thảo luận và đưa ra những lời chứng sống động về tình cảnh cũng như những khó khăn mà họ từng trải qua khi còn hoạt động.

Bang Min-soo nhấn mạnh rằng các thần tượng cần được trả một mức "lương" tối thiểu. Anh giải thích: "Hầu hết các thần tượng phải xoay xở ăn mặc ở trong suốt 7 năm với khoản tiền ứng trước chỉ 3 triệu won sau khi ký hợp đồng độc quyền. Họ không thể thực hiện bất kỳ hoạt động tài chính nào. Phần lớn rơi vào tình cảnh buộc phải vay tiền từ cha mẹ". Anh cho biết thêm: "Sau 7 năm hợp đồng độc quyền, nếu thần tượng muốn thử làm bất cứ điều gì, họ cần sự hỗ trợ tài chính tối thiểu để giải quyết các nhu cầu thiết yếu".

Noh Hye-ran hồi tưởng rằng các thần tượng, ở vị thế là bên yếu thế, chỉ phát triển theo cách mà công ty quản lý vạch ra nên thiếu khả năng tự sinh tồn. Cô bày tỏ quan điểm: "Không thể nêu ý kiến cá nhân, chỉ có thể tuân theo quyết định của công ty. Tôi nghĩ vấn đề lớn nhất là việc sống tại ký túc xá, không có điện thoại, và không có lấy 1 won thu nhập khiến việc thực hiện bản ngã cá nhân trở nên vô cùng khó khăn. Đây là môi trường mà ý kiến hay suy nghĩ của cá nhân rất dễ bị phớt lờ".

Heo Yu-jeong đã có bài phát biểu về sự thiếu hụt giáo dục trong việc quản lý các thực tập sinh thần tượng là trẻ em và thanh thiếu niên. Cô đặc biệt chỉ trích hệ thống đào tạo thần tượng hiện nay, nơi những nhân viên thiếu chuyên môn phải đảm nhận nhiều vai trò khác nhau để đào tạo. Cô than phiền: "Do thiếu các nhà giáo dục chuyên nghiệp, các thực tập sinh thần tượng phải trải qua sự đối xử bất công và áp bức. Điều này gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần và thể chất của họ". Đồng thời, cô kiến nghị cần có những cải thiện về mặt thể chế như: △Bảo vệ và cứu trợ thực tập sinh vị thành niên △Sự cần thiết của giáo dục bài bản △Kiểm tra sức khỏe định kỳ cho thực tập sinh.

Trong phần thảo luận cá nhân tiếp theo, các diễn giả hoạt động trong nhiều lĩnh vực của ngành công nghiệp K-pop đã tham gia, gồm Jeon Da-hyun (phóng viên BizHankook), Lee Jong-im (ủy viên điều hành Liên đoàn Văn hóa), Noh Jong-eon (luật sư đại diện Công ty Luật Jonjae), Jo Jung-hee (trưởng phòng nhân quyền trẻ em thanh thiếu niên thuộc Ủy ban Nhân quyền Quốc gia), Kim Hyun-mok (trưởng phòng công nghiệp văn hóa đại chúng thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), và đại diện các công ty giải trí.

Trước hết, phóng viên Jeon Da-hyun đã giải thích về quá trình tác nghiệp trong 6 tháng và các vụ việc nhân quyền của thần tượng. Cô nêu ra các ví dụ thực tế như: △Tấn công tình dục đối với thực tập sinh vị thành niên △Lao động không lương △Bỏ bê sức khỏe cơ thể, đồng thời cho rằng vấn đề lớn nhất là việc thực trạng của các thực tập sinh không được nắm bắt chính xác. Cô chỉ trích: "Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện không biết chính xác số lượng thực tập sinh. Các báo cáo từ Bộ không phải là dữ liệu chính xác mà chỉ dựa trên câu trả lời của các công ty đã đăng ký". Cô cũng chỉ ra sự quản lý lỏng lẻo của Bộ Giáo dục đối với thực trạng thần tượng. Đồng thời, cô nhấn mạnh cần cải thiện nhận thức về lao động trẻ em ở Hàn Quốc bằng cách tham khảo các luật lệ đang áp dụng ở nước ngoài như Luật Lao động trẻ em của bang California (Mỹ).

Ủy viên điều hành Liên đoàn Văn hóa Lee Jong-im bày tỏ sự đáng tiếc khi nhận thấy nhân quyền của thần tượng năm 2024 không có nhiều khác biệt so với năm 2016. Cô giải thích về sự cần thiết của việc thu thập dữ liệu và khảo sát hiện trường định kỳ bởi các cơ quan chức năng liên quan. Cô cho biết: "Cần thu thập ý kiến từ nhiều phía như ngành giải trí và Bộ Giáo dục. Tôi mong chính phủ sẽ thực hiện khảo sát hiện trường và nắm giữ dữ liệu cụ thể".

Luật sư Noh Jong-eon đã xem xét vấn đề địa vị pháp lý của thần tượng. Ông mô tả thần tượng vừa là nghệ sĩ, vừa là sản phẩm mang lại doanh thu cho công ty quản lý. Ông nói thêm rằng khó có thể coi họ là người lao động theo hợp đồng độc quyền, mà đây là hình thức hợp đồng hợp tác đặc thù. Ông cho biết: "Trên thực tế, họ nằm trong mối quan hệ quyền lực cấp trên-cấp dưới và bị công ty kiểm soát, nên dường như cũng mang một phần tính chất của người lao động".

Ông nhấn mạnh rằng cần có những rào cản an toàn để thần tượng bảo vệ được phẩm giá tối thiểu của một con người. Luật sư Noh cho biết: "Nếu các khoản thanh toán chưa được giải quyết mà không được bảo vệ, thì công ty quản lý hoặc đại diện công ty phải chịu trách nhiệm thanh toán. Cần có cơ cấu trả trước một khoản tiền tương đương mức lương tối thiểu".

Trưởng phòng nhân quyền trẻ em thanh thiếu niên thuộc Ủy ban Nhân quyền Quốc gia, Jo Jung-hee, than phiền: "Quyền được ngủ, quyền nghỉ ngơi, quyền học tập của thực tập sinh thần tượng đã bị xâm phạm rất nhiều. Dù Bộ Giáo dục và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa ra nhiều kiến nghị, nhưng không có mấy điều được phản ánh". Bà nhấn mạnh rằng việc sửa đổi luật liên quan đến trẻ em và thanh thiếu niên là điều tất yếu.

Trưởng phòng Kim Hyun-mok của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giải thích: "Chính phủ cũng đang nỗ lực thiết lập các hướng dẫn và hệ thống pháp luật, nhưng có thể ở hiện trường họ vẫn cảm thấy chưa đủ. Luật Lao động California cũng đã trải qua thời gian dài phát triển mới hoàn thiện kể từ khi ban hành năm 1932, vì vậy chính phủ cũng sẽ nỗ lực không ngừng". Về việc quyền lợi của nghệ sĩ chưa được cải thiện, ông cho biết: "Do lập trường của thực tập sinh, thần tượng và công ty quản lý khác nhau nên rất khó để đạt được sự đồng thuận. Dù các công ty quản lý đã phát triển vượt bậc về quy mô trong 10 năm qua, nhưng nhận thức vẫn dừng lại ở thời của Seo Taiji and Boys hay H.O.T. Có vẻ các công ty quản lý cũng cần thay đổi nhận thức".

Một đại diện ngành giải trí xin giấu tên cũng tham dự buổi tọa đàm hôm nay và đã có những ý kiến phản biện đáng chú ý. Đại diện này khẳng định nhận thức của các công ty quản lý về nhân quyền của nghệ sĩ trẻ em, thanh thiếu niên đang thay đổi. Người này giải thích: "Vì có cả học sinh tiểu học lớp 1 làm thực tập sinh nên công ty đang thuê các học viện đào tạo cho đến khi các em lên lớp 7. Các em học cùng các học sinh bình thường và tham gia các tiết học giúp phát triển kỹ năng xã hội. Chúng tôi cũng đặt ra giới hạn thành tích tối thiểu để các em không bỏ bê việc học. Ví dụ, học sinh trung học cơ sở được quản lý thành tích để đảm bảo đạt được mức điểm tối thiểu".

Nghị sĩ Lee Ki-heon của Đảng Dân chủ, người đã theo dõi buổi tọa đàm đến cuối cùng, nhấn mạnh: "Trước hết, con người phải sống đã. Cần đảm bảo 'quyền sinh tồn' để bảo vệ các quyền cơ bản. Dự thảo sửa đổi Đạo luật Phát triển Công nghiệp Văn hóa Đại chúng đã bị hủy bỏ ở Quốc hội khóa 21 vì không vượt qua được Ủy ban Pháp chế và Tư pháp, nhưng ở khóa 22, tôi nhất định sẽ thúc đẩy thông qua để thiết lập một tiêu chuẩn tối thiểu vững chắc".

[K-pop: Idol ở xứ sở kỳ lạ] Xem bài viết tương tác: kpop.bizhankook.com

※ Dự án này được hỗ trợ bởi Quỹ Xúc tiến Báo chí, được gây quỹ từ phí quảng cáo của chính phủ.