[비즈한국] “Tuần lễ Khí hậu UNFCCC lần thứ 3” và “Tuần lễ Quốc tế Chuyển đổi Xanh Hàn Quốc (K-GX)”, nơi thảo luận về cách ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu, đã chính thức khai mạc vào ngày 20 tại Expo Yeosu, tỉnh Jeonnam. Khi khủng hoảng khí hậu và an ninh năng lượng ngày càng trở nên nghiêm trọng, cộng đồng quốc tế đang đặc biệt chú trọng vào việc vượt qua những thách thức này thông qua chuyển đổi công nghiệp khử cacbon và mở rộng năng lượng tái tạo.
Tuần lễ Khí hậu của Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) là một sự kiện quốc tế quy mô lớn được tổ chức luân phiên tại các khu vực trên thế giới mỗi năm. Chính phủ và doanh nghiệp các nước cùng tập trung thảo luận về các phương án ứng phó khí hậu và chiến lược thực hiện Hiệp định Paris. Kết quả đạt được từ các buổi thảo luận này sẽ được đưa vào chương trình nghị sự chính thức tại Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (COP) lần tới. Tuần lễ Khí hậu lần này quy tụ hơn 1.000 bên liên quan bao gồm 198 quốc gia thành viên, các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp đa quốc gia và các tổ chức xã hội dân sự để thảo luận về các phương án thực thi Hiệp định Paris một cách thiết thực.
Diễn ra đồng thời với Tuần lễ Khí hậu LHQ, Tuần lễ Quốc tế K-GX là sự kiện thảo luận về chuyển đổi xanh, kết hợp giữa việc thực thi trung hòa carbon và tăng trưởng kinh tế trong các lĩnh vực công nghiệp, giao thông và công nghệ khí hậu. Thông qua sự kiện này, Chính phủ Hàn Quốc dự định hình thành sự đồng thuận quốc tế về “Chiến lược thúc đẩy K-GX” dự kiến công bố vào tháng 6 tới, đồng thời củng cố nền tảng hợp tác toàn cầu.
Vấn đề nổi cộm nhất tại lễ khai mạc Tuần lễ Quốc tế K-GX chính là cuộc chiến tranh bất ngờ tại Trung Đông và cuộc khủng hoảng an ninh năng lượng kéo theo. Những người tham dự nhấn mạnh sự cần thiết của việc chuyển đổi năng lượng sang hướng ưu tiên năng lượng tái tạo để ứng phó với khủng hoảng.
Bộ trưởng Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Kim Sung-hwan phát biểu trong bài diễn văn chính: “Hàn Quốc là quốc gia phụ thuộc 90% vào nhập khẩu năng lượng nên rất dễ bị tổn thương trước các xung đột địa chính trị, vì vậy năng lượng là yếu tố cốt lõi của an ninh quốc gia. Chúng tôi đặt mục tiêu sản xuất 100GW từ năng lượng mới và tái tạo vào năm 2030, chiếm hơn 20% tổng cơ cấu năng lượng”.
Nhật Bản, quốc gia có cơ cấu công nghiệp thâm dụng năng lượng tương tự Hàn Quốc, cũng nhấn mạnh sự cần thiết của chuyển đổi xanh. Ông Takehiko Matsuo, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho biết: “Nhật Bản là quốc gia đầu tiên trên thế giới phát hành trái phiếu chuyển đổi kinh tế GX vào năm 2024, huy động 1.600 tỷ Yên (khoảng 16.000 tỷ Won) để sử dụng cho chuyển đổi công nghiệp. Từ tháng này, chúng tôi đã chính thức chuyển đổi hệ thống giao dịch khí thải sang cơ chế bắt buộc theo luật định”.
Liên minh Châu Âu (EU) nhấn mạnh rằng họ đã nhận thức sâu sắc hơn về tầm quan trọng của an ninh năng lượng sau những tác động từ cuộc chiến tranh tại Trung Đông và Ukraine. Đặc biệt, EU nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luật hóa mục tiêu giảm phát thải carbon. Đại sứ EU tại Hàn Quốc, ông Ugo Astuto, cho biết: “EU đã công bố gói luật ‘Fit for 55’ nhằm giảm 55% lượng khí thải carbon vào năm 2030. Chúng tôi muốn chấm dứt sự phụ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt của Nga”.
Tại phiên thảo luận cấp cao diễn ra sau lễ khai mạc, những người đứng đầu chính sách khí hậu và năng lượng của các nước đã cùng thảo luận về thực trạng chuyển đổi năng lượng và các phương án hợp tác quốc tế.
Bà Nura Hamrachi, Phó thư ký điều hành UNFCCC cho biết: “Để chuyển đổi các kết quả và thảo luận từ Hội nghị các bên (COP) thành hành động thực tiễn, chúng tôi đã cải cách Tuần lễ Khí hậu thành ‘Diễn đàn thực thi’. Cần thiết phải thiết lập một hệ thống chia sẻ lợi ích từ quá trình chuyển đổi trí tuệ nhân tạo (AI) cho tất cả mọi người dưới góc độ công bằng khí hậu”.
Bà Anne Kari Hansen Ovin, Đại sứ Na Uy tại Hàn Quốc chia sẻ: “Cam kết 100GW năng lượng tái tạo của Hàn Quốc rất ấn tượng. Na Uy sẵn sàng chia sẻ công nghệ điện gió ngoài khơi tại Biển Bắc và hợp tác với Hàn Quốc. Chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với các nước đang phát triển, điển hình như dự án hợp tác hành động khí hậu với Zambia đã giúp cắt giảm 3,5 triệu tấn carbon”.
“Hội nghị Hành động Khí hậu Thanh niên 2026 (LCOY KOREA)” cũng được tổ chức trong ngày này nhằm đưa tiếng nói của thế hệ tương lai vào các chính sách ứng phó khủng hoảng khí hậu. LCOY là hội nghị biến đổi khí hậu thanh niên cấp quốc gia được chính thức công nhận bởi YOUNGO, cơ quan cố vấn về trẻ em và thanh niên của UNFCCC.
Tại hội nghị, các thanh thiếu niên từ khắp nơi trên thế giới đã trực tiếp thảo luận và tổng hợp ý kiến về bốn chủ đề chính: Hải dương, Chiến tranh và Công bằng khí hậu, Chuyển đổi công bằng, và Năng lượng & Công nghiệp. Kết quả của cuộc thảo luận này đã được đưa vào Tuyên bố Khí hậu Thanh niên Quốc gia (NYS), văn bản sẽ được đệ trình lên Hội nghị COP31 vào tháng 11 tới.
Tuyên bố này cũng đã được trao cho Bộ trưởng Kim Sung-hwan. Trong phần hỏi đáp trước khi nhận tuyên bố, Bộ trưởng Kim khẳng định: “Tôi hoàn toàn đồng cảm với kết quả thảo luận công khai về mục tiêu và lộ trình cắt giảm của Ủy ban Đặc biệt về Khủng hoảng Khí hậu thuộc Quốc hội. Kết quả đó phù hợp với phán quyết của Tòa án Hiến pháp là không được để lại gánh nặng cho thế hệ tương lai”. Tuy nhiên, ông cũng giải thích thêm: “Việc NDC 2035 (Mục tiêu đóng góp quốc gia về giảm khí nhà kính) được đặt dưới dạng một phạm vi thay vì con số cụ thể là để phản ánh sự xung đột giữa các yêu cầu cấp bách và tình hình thực tế của giới công nghiệp. Chính trị luôn vận động, hãy cùng nỗ lực để Hàn Quốc tiến lên dựa trên kết quả của quá trình thảo luận công khai này”.
Mặt khác, các tổ chức xã hội dân sự, bao gồm nhóm Khẩn cấp Khí hậu, đã tổ chức họp báo tại Expo Yeosu để chỉ trích chính sách khí hậu của chính quyền Lee Jae-myung. Các tổ chức này cho rằng những vấn đề như: xây dựng nhà máy điện hạt nhân mới, trì hoãn lộ trình loại bỏ than đá sớm, mở rộng thị trường carbon, và xây dựng tháp truyền tải điện phục vụ khu công nghiệp bán dẫn Yongin đang đi ngược lại với công bằng khí hậu.
Họ đặc biệt lên án mạnh mẽ chính sách thúc đẩy nhà máy điện hạt nhân mới. Các tổ chức này cho rằng lập luận biện minh cho điện hạt nhân dựa trên sự mở rộng của AI và ngành công nghiệp bán dẫn thực chất chỉ đang che đậy sự bất công về khí hậu, đồng thời yêu cầu một sự chuyển dịch sang năng lượng tái tạo công cộng thay vì lấy thị trường làm trung tâm. Họ cũng chỉ ra rằng chính sách “chuyển đổi công bằng” dành cho công nhân mất việc làm trong quá trình đóng cửa các nhà máy điện hóa thạch hiện vẫn đang thiếu vắng. Họ nhấn mạnh rằng các nhà máy năng lượng tái tạo không sử dụng nhân công thời vụ chính là cốt lõi của một sự chuyển đổi công bằng.
Ông Kim Young-gu, Chủ tịch chi hội Hadong thuộc Công đoàn Vận tải Công cộng (Bộ phận Phát điện HPS) cho biết: “Các dự án năng lượng tái tạo mới đang dần trở thành công cụ kiếm tiền cho các tập đoàn lớn và vốn nước ngoài, trong khi người lao động tại các nhà máy điện than sắp giải thể đang bị đẩy vào thế tự sinh tồn. Cần phải có một kế hoạch kế thừa việc làm tổng thể để những người lao động lành nghề có thể chuyển đổi sang các trang trại điện gió ngoài khơi hoặc các địa điểm làm việc về năng lượng mới và tái tạo một cách suôn sẻ”.