Mil-Duck Telling
Liệu việc hợp nhất các trường quân sự có thể ngăn chặn ‘tái diễn nội loạn’?

[비즈한국] Ngày 16 tháng 7 vừa qua, tại hội nghị giữa chính phủ và đảng cầm quyền của chính quyền Lee Jae-myung, ‘Kế hoạch cơ bản thành lập Học viện Quân sự Quốc gia (tên tạm gọi) tại Jaundae’ đã chính thức được công bố. Ý tưởng này nhằm hợp nhất các trường sĩ quan Lục quân, Hải quân và Không quân tại Jaundae, Yuseong-gu, Daejeon để các học viên có thể học tập tại một khuôn viên duy nhất trong suốt 4 năm. Bộ trưởng Quốc phòng Ahn Gyu-baek đã gửi đi thông điệp xóa bỏ sự ngăn cách giữa các quân chủng khi khẳng định: “Tính hiệp đồng không phải là thứ cần được tăng cường, mà phải được biến thành bản chất”.

Vấn đề nằm ở chỗ, dư luận phản đối việc hợp nhất các trường sĩ quan đang rất lớn. Theo báo cáo của Monthly Chosun, trong số 1.791 học viên sĩ quan trên cả nước, có tới 91,3% phản đối việc hợp nhất. Trong các cuộc thăm dò dư luận của NBS, 55% người dân cũng bày tỏ ý kiến phản đối. Sự phản kháng từ hội cựu sinh viên của các trường sĩ quan cũng rất gay gắt.

Mục tiêu của Bộ Quốc phòng là tăng cường tính hiệp đồng của quân đội là điều chính đáng và khó có thể phủ nhận. Tuy nhiên, phe phản đối hợp nhất chỉ ra rằng ngay cả quân đội Mỹ, nơi được đánh giá là thực hiện tác chiến hiệp đồng điêu luyện nhất thế giới, vẫn đang vận hành riêng biệt các trường sĩ quan: Lục quân tại West Point, Hải quân tại Annapolis và Không quân tại Colorado Springs. Anh Quốc, quốc gia có quy mô quân đội nhỏ hơn Hàn Quốc, cũng duy trì các cơ sở đào tạo riêng biệt là Trường Lục quân Sandhurst, Đại học Hải quân Hoàng gia Britannia và Học viện Không quân Cranwell.

Hai luồng ý kiến phản đối hợp nhất

Khó có thể tìm thấy bằng chứng hay ví dụ rõ ràng cho thấy chương trình đào tạo hiện tại, vốn tách biệt các trường sĩ quan, lại gây cản trở tính hiệp đồng của quân đội. Chính vì lý do này, phe phản đối cho rằng trong khi vẫn có thể tăng cường tính hiệp đồng ngay cả khi vận hành riêng biệt, việc chính phủ thúc đẩy hợp nhất với chi phí khổng lồ là vì một ‘mục đích khác’. Luận điểm ở đây là chính phủ đang làm lung lay các cơ sở giáo dục quân sự vì mục đích chính trị.

Mục đích chính trị được nhắc đến ở đây cuối cùng chính là nhắm vào cuộc nội loạn ngày 3 tháng 12. Những người phản đối cho rằng chính phủ đang thúc đẩy việc hợp nhất mang tính trả đũa với lý do các quân nhân chủ chốt đứng đầu cuộc nội loạn đều xuất thân từ Học viện Lục quân. Nhận thức này cũng là nền tảng cho phong trào phản đối hợp nhất do phe đối lập dẫn đầu.

Tuy nhiên, cũng có những điểm khiến người ta khó lòng đồng tình với chỉ trích về ‘mục đích chính trị’ này. Mặc dù câu nói đùa lan truyền trên internet rằng “Học viện Lục quân tấn công thủ đô Seoul nhiều hơn cả kẻ thù bên ngoài” chỉ là một cách diễn đạt châm biếm, nhưng không thể coi nó hoàn toàn xa rời sự thật lịch sử. Việc đa số các chỉ huy ra lệnh thực hiện các chiến dịch quân sự phi pháp và huy động quân đội từ ngày 16 tháng 5 cho đến 12 tháng 12 và 3 tháng 12 đều xuất thân từ Học viện Lục quân là điều mà quân đội chúng ta cần phải tự kiểm điểm sâu sắc. Tuy nhiên, phe phản đối hợp nhất vẫn chưa đưa ra lời giải thích thỏa đáng cho vấn đề này.

Lý do tại sao vẫn cần thận trọng

Mặc dù vậy, việc hợp nhất các trường sĩ quan cần được xem xét một cách hết sức thận trọng, và phương thức hợp nhất hiện tại cũng cần được đánh giá lại. Trong tình hình chính trị mà chính phủ vừa hô hào ‘tăng cường tính hiệp đồng’ nhưng lại không thể nhắc đích danh đến việc ‘xóa bỏ tàn dư nội loạn’, thì rất khó để vừa nâng cao sức chiến đấu của quân đội thông qua việc hợp nhất, vừa khắc phục được vấn đề ‘quân đội đe dọa nền dân chủ’.

Thứ nhất, xét đến đặc thù của cuộc nội loạn ngày 3 tháng 12, chỉ riêng việc hợp nhất trường sĩ quan là khó ngăn chặn được sự tái diễn. Trong quá trình cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol phán đoán, quyết định và thực hiện nội loạn, động lực chính không phải là bản thân hệ thống trường sĩ quan, mà là ‘liên minh tiền bối - hậu bối kiểu Hàn Quốc’.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Kim Yong-hyun, nghi phạm chính trong vụ nội loạn, đã tận dụng mối quan hệ từ Học viện Lục quân để ưu ái các sĩ quan xuất thân từ trường trung học Choong-am và Học viện Lục quân, được gọi là ‘phái Choong-am’. Họ lại tiếp tục tận dụng các mối quan hệ để bổ nhiệm các chỉ huy chủ chốt và huy động quân đội. Ngay cả khi hợp nhất, tình trạng những người xuất thân từ học viện hợp nhất nhận ưu đãi về nhân sự dựa trên mối quan hệ trung học, và thông qua đó để phối hợp với các chính trị gia trong việc huy động quân đội phi pháp vẫn có thể tái diễn bất cứ lúc nào.

Thứ hai, nhìn vào các tiền lệ trong quá khứ, việc hợp nhất có khả năng làm trầm trọng thêm ‘hiện tượng nghiêng về Lục quân’. Chính quyền Dân chủ Nhân dân là chính quyền thứ sáu trong lịch sử Hàn Quốc thúc đẩy việc hợp nhất các trường sĩ quan. Các chính quyền Lee Syng-man, Chang Myon, Park Chung-hee, Roh Tae-woo và Lee Myung-bak cũng từng thảo luận về phương án này. Ngoại trừ chính quyền Chang Myon lấy lý do cắt giảm ngân sách, các chính quyền còn lại đều đưa ra lý do là ‘tạo sự thống nhất’ và ‘tăng cường tác chiến hiệp đồng’. Mỗi lần như vậy, nỗi lo ngại rằng Hải quân và Không quân sẽ bị hấp thụ vào hệ thống lấy Lục quân làm trung tâm đều luôn xuất hiện.

Nền tảng giúp quân đội Mỹ duy trì tính hiệp đồng mạnh mẽ trong khi vận hành riêng biệt các trường sĩ quan là cấu trúc cạnh tranh giữa các quân chủng. Mỗi quân chủng cạnh tranh quyết liệt để nghiên cứu các phương thức tác chiến mới nhằm chiếm ưu thế, và dựa trên thành quả đó để phân bổ ngân sách cũng như quyền chủ đạo tác chiến. Lục quân Mỹ nghiên cứu bí quyết tác chiến đổ bộ của Thủy quân lục chiến, Không quân phân tích cách vận hành trực thăng tấn công và máy bay không người lái của Lục quân để tìm ra cách chiến đấu hiệu quả hơn một cách cạnh tranh.

Sự thành bại của cuộc cạnh tranh này được quyết định thông qua đánh giá của các quan chức dân sự, Bộ Quốc phòng và các nghị sĩ Quốc hội. Ngược lại, Bộ Quốc phòng và giới chính trị Hàn Quốc từ lâu đã bị chỉ trích là thiếu năng lực đánh giá khách quan xem quân chủng nào đang phát triển sức chiến đấu hiệu quả hơn. Kết quả là động lực cạnh tranh giữa các quân chủng bị suy yếu, và cấu trúc khiến tính hiệp đồng tự nhiên bị giảm sút đã trở nên cố hữu.

Thứ ba, rất khó để đào tạo ra những quân nhân ủng hộ nền dân chủ chỉ bằng việc cải cách chương trình giáo dục đơn thuần. Như đã thấy gần đây trong cái gọi là ‘sự cố trường trung học Baejae’, ngày càng có nhiều học sinh phủ nhận dân chủ hoặc hùa theo các quan điểm cực đoan. Không thể khẳng định chắc chắn rằng trong số học viên nhập học vào trường sĩ quan sẽ không có những học sinh hạ thấp một khu vực cụ thể hoặc phủ nhận các nguyên tắc cơ bản của dân chủ. Tại nhiều quốc gia bao gồm cả Đức, cũng đã có những trường hợp xảy ra xáo trộn nội bộ đáng kể do hoạt động của các thế lực cực hữu trong quân đội.

Điều cấp bách hơn cả hợp nhất

Vì lý do này, nhiệm vụ cấp bách hơn cả việc hợp nhất trường sĩ quan là giúp học viên hiểu rõ ‘nghĩa vụ trung lập chính trị của quân đội’. Cần giáo dục cụ thể về việc lệnh bất công là gì và tại sao quân nhân phải từ chối các mệnh lệnh đó. Cần đào tạo ra những sĩ quan biết phán đoán dựa trên Hiến pháp và nguyên tắc dân chủ, thay vì những quân nhân chỉ biết phục tùng mệnh lệnh.

Cũng cần thiết lập các cơ chế thể chế để ngăn chặn các sĩ quan dự bị đã tốt nghiệp trường sĩ quan lợi dụng danh tiếng của trường để thực hiện các hoạt động chính trị cực đoan, gây áp lực ngoại cảnh lên quân đội và nhà trường, hoặc can thiệp vào các vụ tham nhũng. Nếu chỉ chăm chút đào tạo sĩ quan đương nhiệm mà vẫn để mặc ảnh hưởng chính trị của mạng lưới sĩ quan dự bị, khó có thể kỳ vọng vào sự thay đổi căn bản.

Cùng một mạch đó, những người phản đối hợp nhất các trường sĩ quan cũng phải bày tỏ lập trường rõ ràng là phản đối cuộc nội loạn ngày 3 tháng 12, vốn là hành vi vi phạm Hiến pháp. Cần ghi rõ điều này vào nguyên tắc hoạt động phản đối để tránh việc sự phản đối bị hiểu lầm là ủng hộ hay bao che cho nội loạn.

Chỉ khăng khăng đòi duy trì trạng thái hiện tại của các trường sĩ quan là không đủ. Cần phải đưa ra các giải pháp cụ thể để cắt đứt mạng lưới nhân sự, tăng cường giáo dục về từ chối mệnh lệnh bất công, và hạn chế sự can thiệp chính trị của các sĩ quan dự bị để ngăn chặn các sự việc như nội loạn ngày 3 tháng 12 tái diễn. Chỉ như vậy, phe phản đối mới có thể chặn đứng kế hoạch hợp nhất của chính phủ một cách thực chất và đảm bảo được lý lẽ thuyết phục để duy trì việc vận hành riêng biệt các trường sĩ quan.