K-Pop: Idol ở xứ sở kỳ lạ
"Idol cũng cần có công đoàn", lời tâm sự thẳng thắn của C.A.P (Bang Min-soo) từ Teen Top

[비즈한국] K-Pop đã trở thành mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Hàn Quốc. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng ấy là những mảng tối sâu sắc. Các thần tượng - biểu tượng của K-Pop - được phát hiện từ khi còn rất nhỏ và phải trải qua quãng thời gian thực tập sinh khắt khe. Trong quá trình đó, quyền lao động và nhân quyền thường xuyên bị coi nhẹ. Vậy những thực tập sinh không thể ra mắt thì sao? Thông qua loạt bài 'K-Pop: Idol ở xứ sở kỳ lạ', BizHankook muốn chỉ ra những vấn đề bị ngó lơ trong quá trình phát triển của K-Pop và tìm kiếm các giải pháp từ nhiều góc độ. Chúng tôi tin rằng, chỉ khi những người làm nên K-Pop được khỏe mạnh, thì người hâm mộ K-Pop mới có thể hạnh phúc hơn.

Những thần tượng tỏa sáng lấp lánh trên sân khấu. Việc nghe tin một thần tượng nổi tiếng trên đỉnh cao sự nghiệp qua đời luôn là điều đau xót nhưng chẳng còn là chuyện lạ. Nhiều ngôi sao K-Pop 'trẻ tuổi' đã ra đi. Mỗi lần như vậy, hệ thống của các công ty giải trí lại trở thành tâm điểm chỉ trích. Người ta cho rằng họ phải chịu áp lực tâm lý quá lớn do sống dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt từ khi còn bé. Chúng tôi đã gặp Bang Min-soo, cựu thành viên nhóm nhạc nam Teen Top, để hỏi về lý do anh từ bỏ công việc thần tượng.

Nếu không phải là 'thần tượng'...

“Ting ting….” Tiếng chuông điện thoại yếu ớt giữa đêm khuya không đủ để đánh thức cơ thể rệu rã của anh.

Thức dậy vào buổi sáng, Min-soo nhận được tin buồn về một đồng nghiệp thần tượng. Anh có một cuộc gọi nhỡ lúc nửa đêm. Với đôi tay run rẩy, anh nhấn vào xem. Đó chính là người bạn vừa gọi cho anh chỉ vài giờ trước đó. Một người bạn chưa từng bao giờ than vãn rằng mình đang mệt mỏi. Cảm giác tội lỗi đè nặng lên trái tim anh.

Một nhóm nhạc được "MC quốc dân" Yoo Jae-suk - người có "đôi tai đạt chuẩn TOP100" - lựa chọn. Năm ngoái, chương trình 'Hangout with Yoo' của đài MBC đã tìm đến họ. Đó là cơ hội hiếm có đối với những thần tượng 'thế hệ thứ 2' ra mắt từ năm 2010. Người hâm mộ vỡ òa, và công chúng bắt đầu lắng nghe những bài hát của họ một lần nữa.

Thế nhưng, Min-soo đã từ bỏ cơ hội mà lẽ ra có thể trở thành thời kỳ hoàng kim thứ hai của mình. Một số người chỉ trích rằng anh đã 'gây họa' cho nhóm. Cứ thế, anh kết thúc hoàn toàn 13 năm cuộc đời thần tượng.

Giờ đây, anh vẽ những bức tranh mình thích và làm chương trình phát sóng với tư cách là 'Bang Min-soo'. Min-soo cười tươi khi nói rằng lao động tay chân còn dễ chịu hơn làm thần tượng. “Đôi khi tôi nhận được tin nhắn 'cảm ơn' từ những người bạn hiện vẫn đang làm thần tượng. Ngay cả những người tôi không quen biết cũng nhắn. Họ cũng hiểu rõ mà. Ngành này kỳ lạ đến thế nào…”

Vẻ mặt của Min-soo rất nhẹ nhõm. Anh dứt khoát rằng mình không hề luyến tiếc thời làm thần tượng. Tôi hỏi anh: "Nếu không phải là thần tượng, anh có tiếp tục làm ca sĩ không?" Đôi mắt anh thoáng dao động trong tích tắc. Rồi anh đáp: "Có. Nếu chỉ là ca sĩ, tôi sẽ không bỏ cuộc. Tôi vẫn rất thích rap."

13 năm làm thần tượng, đổi lấy chứng mất ngủ

Năm 18 tuổi. Min-soo, chàng trai yêu hội họa, nhận được lời mời casting. Những ca sĩ trên sân khấu thật ngầu. “Vì thấy ngầu quá nên tôi nghĩ mình phải thử một lần, thế là tham gia.”

Thời gian làm thực tập sinh rất ngắn. Vốn có tài năng về rap, anh gia nhập nhóm ra mắt ngay lập tức. “Vì công ty nhỏ và thiếu vốn nên chúng tôi đã chuẩn bị vội vã rồi ra mắt. Tôi làm thực tập sinh khoảng nửa năm. Suốt nửa năm đó, ngày nào tôi cũng chỉ luyện tập bài hát chủ đề.”

Sau khi trở thành thực tập sinh, anh không thể đến trường. Một ngày của Min-soo ngày nào cũng như nhau. Thức dậy lúc 8 giờ sáng, tập thể dục đến 10 giờ sáng. Sau đó là chuỗi luyện tập kéo dài đến 10 giờ đêm. Anh nhảy và hát trong 12 tiếng. “Thứ Hai đến Chủ Nhật, lịch trình luyện tập y hệt nhau. Từ hát live đến vũ đạo, mọi động tác đều phải đồng nhất. Lúc đó, chúng tôi không biết công chúng thích gì. Vì thế, cái gì cũng phải làm thật tốt. Vừa phải nhảy nhiệt tình, vừa phải hát live hoàn hảo. Tôi đã sống như vậy suốt nửa năm.”

Năm 19 tuổi. Min-soo ra mắt với nghệ danh 'C.A.P'. Khởi đầu khá suôn sẻ. Không hề có những 'mâu thuẫn với công ty' thường thấy trong ngành. Họ có nhiều bài hit. Đúng như cái tên nhóm, họ trở thành thần tượng 'hàng đầu'. Nhưng những rào cản bất ngờ lại nằm ở nơi khác. “Phân chia lợi nhuận hay đãi ngộ đều ổn. Thế nhưng vẫn có giới hạn. Rốt cuộc, đó là công việc đòi hỏi tôi phải xóa bỏ bản thân mình. C.A.P của Teen Top không phải là Bang Min-soo, mà là một 'người khác'. Tôi chỉ đang 'diễn' mà thôi.”

Khi thị trường mở rộng, các phương thức 'thương mại hóa' thần tượng cũng đa dạng hơn. Bán photocard, gửi tin nhắn riêng tư với thần tượng 'yêu thích'. Chỉ cần bỏ ra từ vài triệu đến vài chục triệu won, người hâm mộ có cơ hội gặp trực tiếp hoặc gọi video call với thần tượng.

“Thần tượng trong suy nghĩ của tôi là công việc mang lại ước mơ và hy vọng. Tôi nghĩ thông qua sân khấu, mình có thể mang lại hạnh phúc cho công chúng. Tôi bắt đầu vì yêu ca hát, vì yêu những màn trình diễn, nhưng thần tượng trong thực tế lại là công việc biến tôi thành món hàng thương mại hóa. Là con người thì ai cũng có những nhu cầu cơ bản, nhưng thần tượng thì không được phép làm những điều đó. Tôi nghĩ chính vì điều này mà các thần tượng bị áp đặt những tiêu chuẩn khắt khe hơn hẳn các nhóm ngành giải trí khác.”

Thần tượng, phải đoàn kết mới có thể sống sót

Thần tượng không có nơi nào để giải tỏa áp lực và nỗi đau tinh thần. “Nhìn những người bạn thần tượng xung quanh, 9 trong 10 người đều cảm thấy hoài nghi và khổ sở. Vấn đề là dù stress đến đâu cũng không thể lộ ra, mà phải che giấu đi. Tôi cảm thấy vì kìm nén cảm xúc quá lâu nên nhiều chuyện tồi tệ đã xảy ra.”

Min-soo mắc chứng mất ngủ. Có khi 2-3 ngày anh mới ngủ được một giấc. Anh muốn thấu hiểu tâm trí mình. Anh tự học tâm lý học và đi nghĩa vụ quân sự để lấy tín chỉ liên quan. Anh không ngừng nỗ lực để tìm lại sự bình yên trong tâm hồn.

Anh đã trụ lại như thế suốt 13 năm. “Thực ra tôi luôn muốn bỏ cuộc. Mỗi lần như vậy, các thành viên và người quen lại khuyên can. Cố thêm một lần nữa, thêm một lần nữa, rồi cứ thế mà đi đến tận bây giờ.”

Năm 2023, C.A.P trở lại là Bang Min-soo. Min-soo, người yêu hội họa, đã trở thành một họa sĩ. Anh cũng trở thành giáo viên dạy vẽ. Anh còn điều hành quán cà phê, thỉnh thoảng làm thêm công việc 'cắt cỏ'. Anh cũng thường xuyên làm chương trình YouTube. Anh đang sống với tư cách không phải thần tượng, mà là một họa sĩ, một ông chủ quán cà phê, một YouTuber và một người thầy.

Giờ đây, anh nói mình đang 'hạnh phúc'. “Thực ra tôi đã rất trăn trở. Tôi biết ngay từ đầu rằng đây không phải công việc dành cho mình, nhưng khi bước sang tuổi 25, tôi lại nghĩ liệu mình còn làm được gì khác ngoài việc làm thần tượng hay không. Tuy nhiên, tôi không thể chịu đựng được áp lực nữa. Tôi chỉ là người may mắn vì còn có năng khiếu vẽ tranh.”

Anh cho rằng văn hóa thần tượng cần phải thay đổi. “(Thần tượng) phải chịu đựng áp lực khủng khiếp. Tôi nghĩ nếu không nói ra những điều này, họ sẽ không bao giờ giải tỏa được. Các công ty bình thường còn lập công đoàn mà. Thần tượng cũng cần phải đoàn kết lại. Nhất định phải có những người đứng lên nói về các vấn đề của ngành công nghiệp K-Pop.”

Min-soo tin rằng thay vì biến mất, ngành công nghiệp thần tượng nên phát triển lớn mạnh hơn nữa. “Khi sức cạnh tranh quốc gia tăng lên, ngành công nghiệp văn hóa cũng trở nên quan trọng tương xứng. Tôi tin rằng khi ngành công nghiệp lớn mạnh, nó sẽ có cơ chế tự thanh lọc. Tôi cũng nghĩ nhà nước cần đầu tư cho K-Pop. Xét cho cùng, các công ty giải trí nhỏ cũng là những tiểu thương. Cần phải sửa đổi các hợp đồng độc quyền. Có trường hợp các công ty giữ chân thực tập sinh làm con tin chỉ vì tiếc chi phí đầu tư. Ngay cả nhân viên văn phòng bình thường cũng có thể nhảy việc để tăng lương và thăng tiến mà. Tôi cho rằng thời gian làm thực tập sinh nên giảm xuống còn 1 năm, và hợp đồng độc quyền nên rút ngắn còn khoảng 5 năm.”

※Phần tiếp theo sẽ là bài viết về những vấn đề của K-Pop dưới góc nhìn của phụ huynh thần tượng (Phỏng vấn cha của thành viên nhóm Highlight).

<Chúng tôi chờ đợi tin tức từ những người trong cuộc>

BizHankook sẽ tập trung đưa tin về những câu chuyện liên quan đến K-Pop và thần tượng.

Nếu bạn đã từng có kinh nghiệm làm thực tập sinh, thần tượng hoặc đang làm việc trong ngành công nghiệp K-Pop, xin hãy gửi thông tin cho chúng tôi. allhyeon@bizhankook.com

※Loạt bài viết này nhận được sự hỗ trợ từ Quỹ Xúc tiến Báo chí, được tạo nên từ phí quảng cáo của chính phủ.