Góc nhìn Gen Z
Hyundai 'Tiến quân vào F1': Chén Thánh hay chén độc?

[비즈한국] Bizhankook đăng tải loạt bài gồm khoảng 10 kỳ về báo cáo chiến lược do BIT (Business Innovation Track), câu lạc bộ đổi mới quản trị của Đại học Yonsei, thực hiện. Thông qua các báo cáo phân tích các vấn đề của doanh nghiệp đang đứng trước bước ngoặt từ góc nhìn của thế hệ Z, chúng tôi hy vọng sẽ cung cấp những góc nhìn sâu sắc về sự đổi mới.

Sự thành lập của Hyundai Motorsport

Hyundai Motorsport được Hyundai Motor005380 thành lập vào năm 2012 để tham gia vào các giải đua xe thể thao toàn cầu. Trụ sở pháp nhân đặt tại Alzenau, Đức. Hyundai cơ bản đảm nhận các công việc thiết kế, thử nghiệm và chế tạo các mẫu xe đua tham gia thi đấu. Đặc biệt, thông qua dữ liệu thu thập được từ các cuộc đua, công ty phát triển công nghệ hiệu suất cao và chia sẻ lại với bộ phận phát triển xe thương mại nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Vì lịch sử ngành công nghiệp ô tô Hàn Quốc chưa lâu đời, sự quan tâm dành cho đua xe thể thao vẫn được xem là thấp hơn so với mặt bằng chung quốc tế. Tuy nhiên, thị trường đua xe thể thao vốn bắt đầu từ châu Âu đã rất khổng lồ. Quy mô thị trường đua xe thể thao đạt khoảng 9,5 tỷ USD (14 nghìn tỷ won) vào năm 2024 và dự báo tốc độ tăng trưởng kép hàng năm sẽ đạt 8,1% từ năm 2025 đến 2034.

Doanh thu từ đua xe thể thao về cơ bản được đa dạng hóa từ tài trợ đội đua, hợp tác thương hiệu, bản quyền phát sóng, bán vé, cấp phép IP, tiền thưởng giải đấu đến thu nhập từ việc cung cấp linh kiện cho các đội khác. Tuy nhiên, khi xét đến quy mô của Hyundai, mảng kinh doanh đua xe thể thao có vẻ không nhằm mục đích thu lợi nhuận trực tiếp, mà tập trung vào việc nâng cao giá trị thương hiệu thông qua quảng bá quốc tế và phát triển công nghệ thông qua các dữ liệu đa dạng.

Hyundai Motorsport đang hoạt động tích cực tại nhiều đấu trường đua xe thể thao trên khắp thế giới, chứng minh năng lực cạnh tranh vượt xa việc chỉ tham gia đơn thuần. Kể từ khi ra mắt với chiếc ‘i20’ vào năm 2014 tại WRC (World Rally Championship) - giải đấu chạy trên nhiều loại mặt đường như sỏi, nhựa đường trong 3-4 ngày, đội liên tục duy trì thứ hạng cao. Họ đã hai lần giành chức vô địch thế giới ở hạng mục nhà sản xuất, và trong mùa giải 2024, tay đua Thierry Jean Neuville đã giành chức vô địch thế giới ở hạng mục cá nhân. Đặc biệt, tại giải Safari Rally năm nay, hai tay đua của Hyundai Motorsport đã cùng lúc đứng trên bục vinh quang, khẳng định năng lực cạnh tranh mạnh mẽ.

Tại WTCR (World Touring Car Cup), Hyundai cũng tạo dấu ấn. Bắt đầu từ năm 2018, hãng đưa mẫu ‘i30 N TCR’ vào giải đua sprint dựa trên xe thương mại này để bước vào cuộc cạnh tranh thực sự, sau đó, đội đua và tay đua sử dụng ‘Avante N TCR’ đã đạt thành tích cú đúp vô địch trong mùa giải 2022. Dù là cấu trúc tham gia gián tiếp bằng cách cung cấp xe cho các đội đua khách hàng chứ không phải đội do hãng trực tiếp vận hành, công nghệ của Hyundai đã được kiểm chứng trên đường đua.

Ngoài ra, hãng còn chứng minh thực lực tại nhiều giải đấu khác như PURE ETCR (Electric Touring Car Racing), giải đua sức bền 24 giờ Nürburgring, đặc biệt nổi bật với những bước đi tại giải đua xe du lịch điện ETCR. Năm 2021, Hyundai đã công bố ‘Veloster N ETCR’ và tham gia trận đấu đầu tiên tại trường đua Vallelunga. Điểm đáng chú ý nhất là thông qua thương hiệu hydro HTWO, hãng đã giới thiệu trực tiếp giải pháp năng lượng thân thiện với môi trường bằng cách cung cấp hệ thống phát điện pin nhiên liệu hydro di động tại trường đua, có thể sạc đầy 2 xe trong vòng chưa đầy 1 giờ. Có thể đánh giá rằng hãng không chỉ sở hữu công nghệ của một nhà sản xuất ô tô mà còn cả năng lực kỹ thuật về năng lượng – nguồn động lực chính.

Như vậy, các hoạt động đua xe thể thao của Hyundai không chỉ bao gồm các cuộc đua truyền thống dựa trên động cơ đốt trong mà còn bao gồm cả năng lực cạnh tranh công nghệ dẫn đầu thời đại điện hóa. Đây có thể coi là ví dụ cho thấy ý chí mạnh mẽ của Hyundai trong việc dẫn dắt thị trường đua xe tương lai cả về mặt kỹ thuật lẫn chiến lược trong quá trình chuyển đổi sang di chuyển bền vững, vượt ra ngoài mục đích quảng bá thương hiệu đơn thuần.

Đỉnh cao đua xe thể thao, sự tăng trưởng của thị trường F1

F1 được coi là đỉnh cao của đua xe thể thao. F1 World Championship là giải đua xe công thức cao nhất, đi qua 24 quốc gia trên toàn thế giới. Khác với các giải đấu khác, đây không phải là xe thương mại mà là những chiếc xe đua có các quy định sản xuất chính thức (formula), và mỗi chặng đua Grand Prix sẽ diễn ra tại mỗi quốc gia. Với số lượng khán giả tích lũy khoảng 1,6 tỷ người vào năm 2024, đây được coi là thị trường đua xe thể thao lớn nhất.

Thị trường F1 này gần đây đang cho thấy đà tăng trưởng nhảy vọt. Stefano Domenicali, Giám đốc điều hành của F1, đã công bố kết quả kinh doanh đáng kinh ngạc trong năm 2024 tại buổi báo cáo lợi nhuận. Số lượng khán giả tích lũy tăng 9% so với năm trước và số lượng người đăng ký F1 TV để xem các trận đấu đã tăng 15%. Đặc biệt, số người theo dõi trên mạng xã hội đã chứng minh sự phổ biến không ngừng của F1 khi tăng từ 18,7 triệu vào năm 2018 lên 97 triệu vào năm 2024. Nhờ đó, không chỉ doanh thu từ bản quyền phát sóng và cấp phép tăng lên, mà doanh thu tài trợ cũng tăng 10% so với năm trước thông qua các hợp đồng dài hạn với các đối tác giá trị cao như LVMH. Với điều này, hãng đã đảm bảo được doanh thu tương lai khoảng 14,4 tỷ USD.

Có thể tìm thấy nguyên nhân của đà tăng trưởng chóng mặt này từ việc Liberty Media mua lại hoàn toàn quyền sở hữu F1 vào năm 2017 và thay đổi nhà vận hành. Đơn vị vận hành trước đó là CVC (City Venture Capital) đã thất bại trong việc mở rộng thị trường F1 vốn bắt nguồn từ châu Âu. Họ cố gắng khoác lên F1 hình ảnh 'đua xe thể thao cao cấp' để phân biệt với các giải đua khác như Nascar của Mỹ, và vì mục đích này, họ đã cấm đăng tải lên mạng xã hội, hạn chế tối đa việc xuất hiện trong các trận đấu. Tuy nhiên, việc xây dựng thương hiệu thành một môn thể thao quý tộc khó tiếp cận với công chúng đã thất bại. Năm 2016, lượng khán giả xem F1 trên TV giảm 40% so với năm 2008 và doanh thu hàng năm chững lại ở mức khoảng 1,5 tỷ USD.

Chiến lược của Liberty Media thì hoàn toàn ngược lại. Họ tích cực sử dụng mạng xã hội để kích hoạt việc tiếp cận công chúng và từ năm 2019, họ đã thực hiện quảng bá mạnh mẽ bằng cách sản xuất phim tài liệu Netflix 'F1, Drive to Survive' theo từng mùa mỗi năm để thu hút người tiêu dùng trẻ. Năm 2021, họ giới thiệu cuộc đua 'Sprint' với thời gian rút ngắn đáng kể để đảm bảo lượng người xem. Tỷ lệ người xem truyền hình vào những ngày cuối tuần có đua Sprint cao hơn trung bình 10% so với những ngày cuối tuần không có, và tỷ lệ tham dự trận đấu vào thứ Sáu tăng tới 30%. Kết quả là doanh thu F1 năm 2024 đạt hơn 3,4 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so với năm 2016.

Năm nay, bộ phim kỷ niệm 75 năm thành lập giải đấu 'F1 The Movie' đã đạt doanh thu lớn, hứa hẹn sẽ mở rộng thị trường hơn nữa. Bộ phim này do Joseph Kosinski, người đạo diễn 'Top Gun: Maverick', chỉ đạo và tay đua F1 Lewis Hamilton trực tiếp tham gia sản xuất. Vì là phim kỷ niệm, các tay đua đương nhiệm và lãnh đạo đội F1 đã xuất hiện với tư cách khách mời đặc biệt. Kết quả là phim đã thành công vang dội về doanh thu, trở thành bộ phim mang lại lợi nhuận cao nhất trong sự nghiệp của nhà sản xuất Apple và nam chính Brad Pitt. Hiện tại, vì Mỹ đã trở thành quốc gia duy nhất có số lượng Grand Prix tăng lên 3, việc mở rộng thị trường mạnh mẽ hơn nữa đang được kỳ vọng nhờ sự thành công của bộ phim Hollywood này.

Thi đấu thành công trong các giải xe thương mại

Liệu việc tiến quân vào thị trường F1 có cần thiết với Hyundai không? Câu trả lời cuối cùng là có. Hyundai đang nhắm tới thị trường mới thông qua hình ảnh thương hiệu mới là 'cao cấp'. Sân khấu cuối cùng có thể nâng tầm giá trị cao cấp đó rốt cuộc chính là F1.

Lý do Hyundai nhắm vào thị trường cao cấp rất rõ ràng. Kể từ năm 2022, Hyundai đã củng cố vị thế vững chắc là doanh nghiệp ô tô đứng thứ 3 về doanh số bán hàng toàn cầu. Đặc biệt, trong nửa đầu năm 2025, lợi nhuận hoạt động đã vượt qua tập đoàn Volkswagen – đơn vị đứng thứ 2 về doanh số toàn cầu. Trong tình thế này, đua xe thể thao có thể trở thành một thị trường mới nơi Hyundai có thể đảm bảo doanh thu bổ sung và dẫn dắt sự tăng trưởng của doanh nghiệp.

Trên thực tế, thương hiệu cao cấp của Hyundai là Genesis đã tuyên bố chính thức tiến quân vào lĩnh vực đua xe thể thao tập trung vào đua sức bền thông qua chương trình hiệu suất cao 'Genesis Magma'. Họ đã thành lập đội đua riêng có tên 'Genesis Magma Racing (GMR)' và đặt mục tiêu tham gia World Endurance Championship (WEC) và WeatherTech SportsCar Championship (WTSCC) vào năm 2026 với mẫu xe Hypercar 'GMR-001' do chính họ phát triển. Tháng 6 vừa qua, họ đã tham gia 'hạng mục LMP2' của Le Mans 24 giờ, và tại thời điểm đó, Genesis đã tuyên bố sẽ chiếm lĩnh thị trường cao cấp châu Âu dựa trên xe điện. Mục tiêu là tiến vào thị trường tập trung vào các mẫu xe điện GV60, GV70 tại Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Hà Lan, bên cạnh các quốc gia đã tham gia trước đó là Đức, Anh, Thụy Sĩ.

Hầu hết các thương hiệu cao cấp như Ferrari, Mercedes, McLaren... đều đã tiến quân vào F1. Đặc biệt, cùng với sự mở rộng của thị trường F1, các đối thủ của Hyundai cũng đang nhanh chóng tham chiến vào thị trường này. Cadillac (General Motors) đã nhận được đánh giá kỹ thuật và thương mại từ Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) và F1, sẽ tham gia với tư cách đội thứ 11 của F1 từ mùa giải 2026. Năm 2029, họ có kế hoạch tự sản xuất bộ truyền động (động cơ). Audi đã mua lại đội đua 'Sauber' hiện tại và chính thức tham gia từ năm 2026. Audi cũng đang nỗ lực phát triển để tự sử dụng bộ truyền động của chính mình. Toyota, thương hiệu từng rút lui vào năm 2008 do khủng hoảng kinh tế và thành tích yếu kém, cũng sẽ quay trở lại làm nhà tài trợ danh hiệu cho đội đua 'Haas' từ mùa giải 2026.

Việc Cadillac – công ty có doanh số bán hàng và lợi nhuận hoạt động đều thấp hơn Hyundai – tiến quân vào F1 dù Audi đang gặp khó khăn về tài chính, đã gợi mở cho Hyundai rất nhiều điều. Nếu cứ thế này, Hyundai có thể bị nhìn nhận không phải là công ty 'không' tiến quân vào F1, mà là công ty 'không thể' tiến quân vào F1.

Chiến lược cung cấp bộ truyền động rồi mua lại đội đua hiện tại để thâm nhập

Vậy thì việc Hyundai tiến quân vào F1 liệu có khả thi về mặt thực tế? Sẽ không hề dễ dàng. Bởi lẽ chỉ riêng việc phát triển động cơ F1 đã tiêu tốn rất nhiều thời gian và chi phí. Tuy nhiên, đó có thể là một thử thách đáng thử. Khác với quá khứ kiên định sử dụng xe chạy hoàn toàn bằng động cơ đốt trong, F1 hiện đang sử dụng bộ truyền động Hybrid V6. Hyundai đã có kinh nghiệm phát triển hệ thống truyền động Hybrid V8 của Genesis 'GMR-001' dựa trên 2 động cơ 4 xi-lanh thẳng hàng của xe WRC của chính mình.

Hệ thống truyền động (Powertrain) có nghĩa là sự kết hợp giữa động cơ, hộp số và hệ thống truyền lực của ô tô thông thường; nếu đó chỉ là hệ thống truyền lực đơn thuần thì bộ truyền động F1 về cơ bản là bao gồm động cơ Hybrid cùng hệ thống thu hồi năng lượng hiệu suất cao (Energy Recovery System, chức năng chuyển đổi động năng bị mất khi giảm tốc thành điện năng để lưu trữ và sử dụng lại làm nguồn động lực). Vì lý do này, cần phát triển thêm công nghệ phù hợp với xe F1. Tuy nhiên, việc tích lũy dữ liệu trong nhiều năm tại các giải đua xe thể thao đa dạng như PURE ETCR và sở hữu công nghệ xe điện cao cấp có thể trở thành lợi thế.

Ngay lúc này, khi đang chuẩn bị tham gia giải đua sức bền, việc lao ngay vào F1 thực tế là quá sức. Về ngắn hạn, có vẻ phù hợp hơn nếu tập trung vào việc tham gia giải đua sức bền của thương hiệu Genesis để nâng cao công nghệ liên quan, đảm bảo công nghệ ổn định cho hệ thống truyền động mới, sau đó về dài hạn sẽ phát triển và chế tạo bộ truyền động F1 để tham gia với tư cách nhà sản xuất. Nếu tham gia với tư cách nhà cung cấp bộ truyền động, cung cấp động cơ cho nhiều đội đua và đảm bảo cơ sở thử nghiệm, điều này có thể dẫn đến vòng tuần hoàn tích cực giúp giảm giá thành sản xuất và đầu tư nhiều hơn vào phát triển công nghệ. Ngoài ra, việc Hyundai nhận động cơ của Ferrari, Mercedes hay Red Bull để sử dụng là điều khó tưởng tượng nổi.

Chiến lược thâm nhập này là để bước vào một cách thận trọng. Nếu thành tích tốt, có thể kỳ vọng hiệu quả quảng bá và nâng cao giá trị thương hiệu cực lớn, nhưng không phải ai cũng làm được điều đó. Xem xét các trường hợp thất bại của Toyota, BMW, Honda, cần phải tiến vào một cách thận trọng hơn nữa vì nếu thất bại sau khi đầu tư chi phí khổng lồ, ngay cả độ tin cậy về công nghệ cũng bị ảnh hưởng. Việc vận hành F1 tiêu tốn chi phí khổng lồ mỗi năm. Dù đã áp dụng cơ chế giới hạn chi phí vận hành đội đua, tính đến năm 2026, giới hạn mỗi mùa giải, không bao gồm động cơ và lương tay đua, vẫn là 215 triệu USD (khoảng 315,1 tỷ won). Do đó, có vẻ chiến lược tiếp cận thận trọng khi phát triển bộ truyền động phù hợp hơn với Hyundai.

Sau đó, khi thực sự thâm nhập với tư cách đội 'Hyundai Motors', phương thức mua lại đội đua hiện tại sẽ phù hợp hơn là thành lập đội mới. Đã mất nhiều năm để thâm nhập với tư cách nhà cung cấp bộ truyền động, và khi thâm nhập với tư cách đội mới thì sẽ mất thêm khoảng 5 năm nữa. Mua lại đội đua hiện tại có thể rút ngắn thời gian đó một chút.

Việc thâm nhập với tư cách đội mới mất nhiều thời gian vì quy trình phê duyệt có sự tham gia của nhiều bên liên quan. Để thâm nhập với tư cách đội mới, cần phải nhận được sự phê duyệt của 'Ủy ban F1'. Ủy ban bao gồm FIA, đại diện của từng đội đua F1 và F1 (Liberty Media). Đây là cấu trúc mà phải đáp ứng được tất cả các bên này thì mới được phép phê duyệt là đội mới, nên việc thâm nhập cực kỳ khó khăn. Về cơ bản, khi đội đó thâm nhập phải có tác động tích cực đến đơn vị vận hành như doanh thu, hiệu quả quảng bá... và phải giúp ích cho 11 đội F1 còn lại (những bên chia đều lợi nhuận đó) thì mới có thể nhận được sự phê duyệt cuối cùng.

Vì quy trình phức tạp này mà Cadillac đã mất 5 năm để có được quyết định tiến quân vào năm sau. Do đó, tôi cho rằng thay vì thâm nhập với tư cách đội mới, việc Hyundai mua lại nguyên vẹn cơ sở hạ tầng của đội hiện tại rồi đổi tên đội để thâm nhập là phương án thực tế hơn.

Nếu Genesis thành công tiến quân vào cả giải đua sức bền, việc Hyundai tiến quân vào F1 có thể không còn là tương lai quá xa. Tất nhiên, đó sẽ là một dự án tiêu tốn chi phí khổng lồ và mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, Hyundai cần một thị trường mới để có thể phát triển hơn nữa. Thị trường cuối cùng chính là thị trường cao cấp hiệu suất cao, và đấu trường tối ưu để kiểm chứng khả năng đó chính là F1. Liệu đó là Chén Thánh hay chén độc, chỉ có người đã dũng cảm cầm chiếc chén đó lên mới biết được.