[비즈한국] LG Electronics066570 đã giành chiến thắng trong phiên tòa phúc thẩm vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại hàng chục tỷ won chống lại các nhà sản xuất tấm nền LCD (màn hình tinh thể lỏng) của Đài Loan. Đây là kết quả sau 12 năm kể từ khi vụ kiện được đệ trình vào năm 2014 và khoảng 2 năm sau phán quyết sơ thẩm. Tòa án đã công nhận thiệt hại của LG Electronics do hành vi thông đồng giá (cartel) của các công ty Đài Loan, đồng thời tuyên án các bên này phải bồi thường số tiền gốc khoảng 28,2 tỷ won cộng với hơn 26,6 tỷ won tiền lãi chậm trả tích lũy trong hơn 10 năm.

Vụ kiện kéo dài 12 năm, tòa phúc thẩm tiếp tục khẳng định “Trách nhiệm bồi thường thuộc về các công ty Đài Loan”
Vào ngày 14 vừa qua, Tòa án Cấp cao Seoul đã tuyên một phần thắng kiện cho nguyên đơn trong phiên tòa phúc thẩm vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại mà LG Electronics cùng 6 pháp nhân nước ngoài (Nam Kinh-Trung Quốc, Mława-Ba Lan, Mỹ, Indonesia, Wrocław-Ba Lan, Nga) đệ trình chống lại các nhà sản xuất LCD Đài Loan là AU Optronics (AUO) và HannStar Display.
Hội đồng xét xử đã xác định số tiền bồi thường mà các công ty Đài Loan phải trả cho LG Electronics là 24,944 tỷ won đối với AUO và 3,25 tỷ won đối với HannStar. Đây là số tiền chưa bao gồm lãi suất chậm trả phát sinh từ khoảng năm 2007. Nếu tính cả lãi suất chậm trả, tổng số tiền mà hai công ty này phải chi trả lên tới khoảng 54,8 tỷ won (gốc 28,2 tỷ won cộng lãi khoảng 26,6 tỷ won).
Tuy nhiên, phạm vi công nhận thiệt hại đã giảm nhẹ so với cấp sơ thẩm. Trước đó vào tháng 11/2023, tòa sơ thẩm đã công nhận 70% giá trị thiệt hại là trách nhiệm của bị cáo, nhưng ở phiên phúc thẩm lần này, tỷ lệ đó đã giảm xuống còn 60%. Theo đó, số tiền bồi thường gốc đã thấp hơn so với cấp sơ thẩm (tương ứng khoảng 29,1 tỷ won và 3,79 tỷ won).
Nguồn gốc của vụ kiện này bắt nguồn từ đầu những năm 2000. Từ năm 2001 đến 2006, các nhà sản xuất màn hình tinh thể lỏng màng mỏng (TFT-LCD) chủ chốt tại Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản đã tổ chức các cuộc họp song phương và đa phương thông qua cái gọi là 'Hội nghị Crystal' tổ chức hàng tháng tại Đài Loan để thỏa thuận về giá và sản lượng tấm nền LCD.
Theo điều tra của Ủy ban Thương mại Công bằng (KFTC), các công ty Đài Loan đã thông đồng giá bằng cách thiết lập giá sàn hoặc điều tiết nguồn cung LCD tại các cuộc họp này. Mặc dù thị trường thời bấy giờ do các doanh nghiệp Hàn Quốc như Samsung Electronics005930 và LG Electronics dẫn đầu, các công ty Đài Loan – những kẻ đi sau – đã mở rộng thị phần nhờ vào mạng lưới cung ứng và lợi thế cạnh tranh về giá.

Tháng 12/2011, Ủy ban Thương mại Công bằng đã phát hiện hành vi thông đồng của các công ty này và ra lệnh sửa đổi kèm theo khoản tiền phạt tổng cộng 194 tỷ won. Sau đó, LG Electronics đã đệ đơn kiện đòi bồi thường thiệt hại chống lại 5 công ty Đài Loan với lý do “chịu thiệt hại vì phải mua tấm nền với giá cao do hành vi thỏa thuận bất chính”. Theo đó, do hành vi thông đồng, giá trúng thầu bị đẩy lên cao, gây thiệt hại tương ứng với phần chênh lệch so với giá dự kiến nếu không có thông đồng. Trong quá trình kiện tụng, đơn kiện đối với các công ty khác ngoài AUO và HannStar đã được rút lại.
AUO và HannStar đã kháng cáo vào tháng 12/2023 ngay sau phán quyết sơ thẩm, và LG Electronics cũng đã nộp đơn kháng cáo để phản đối.
Tòa bác bỏ lập luận về việc “đã hết thời hiệu khởi kiện”
Dẫn lại phán quyết sơ thẩm, Tòa án Cấp cao Seoul kết luận: “Các bị cáo đã thảo luận về việc duy trì và tăng giá các sản phẩm TFT-LCD chủ chốt, thỏa thuận giá mục tiêu tối thiểu, trao đổi thông tin giá cả và sản lượng thông qua các cuộc họp liên tục, từ đó làm giảm hoặc hạn chế cạnh tranh một cách bất chính”, khẳng định đây là “hành vi vi phạm Luật Thương mại Công bằng”.
Một trong những điểm tranh cãi của phiên phúc thẩm là thời hiệu khởi kiện. Theo Bộ luật Dân sự, quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi bất hợp pháp phải được thực hiện trong vòng 3 năm kể từ ngày người bị hại biết về thiệt hại và thủ phạm, và trong vòng 10 năm kể từ ngày xảy ra hành vi bất hợp pháp.
Các công ty Đài Loan lập luận rằng thời hiệu đã hết: “Nguyên đơn lẽ ra phải biết rõ tính bất hợp pháp vào khoảng năm 2009 khi có phán quyết tội danh tại tòa án Mỹ, hoặc năm 2010 khi EU đưa ra quyết định trừng phạt”. Họ cho rằng việc yêu cầu chịu trách nhiệm cho một sự việc đã trôi qua hơn 10 năm là không hợp lý.
Tuy nhiên, hội đồng xét xử phúc thẩm bác bỏ lập luận này: “AUO đã từ chối thỏa thuận nhận tội trong các thủ tục hình sự tại Mỹ, duy trì khẳng định mình vô tội và tiếp tục tranh tụng pháp lý; trong cả giai đoạn điều tra của Ủy ban Thương mại Công bằng và vụ kiện hành chính tại Hàn Quốc, họ vẫn nhất quán phủ nhận sự tồn tại của thỏa thuận và tính hạn chế cạnh tranh”. Tòa chỉ ra rằng trong tình cảnh các doanh nghiệp vẫn đang tranh chấp về tính bất hợp pháp, khó có thể coi LG Electronics đã nhận thức cụ thể về thiệt hại.
Tòa tiếp tục phán quyết: “Cần phải coi thời hiệu khởi kiện bắt đầu kể từ thời điểm sự không chắc chắn về đánh giá pháp lý đối với hành vi thông đồng được giải tỏa, tức là khi phán quyết vụ kiện hành chính tại Hàn Quốc có hiệu lực”. Đây là điểm nhấn quan trọng xác định rằng trong các vụ án cartel toàn cầu, nếu công ty vi phạm phủ nhận tội danh và kéo dài tranh chấp pháp lý, thời hiệu khởi kiện của doanh nghiệp bị hại có thể được gia hạn tương ứng.

Hai công ty Đài Loan cũng đưa ra các lập luận như: vì họ là pháp nhân Đài Loan và chứng cứ nằm ở Đài Loan nên phải xét xử tại tòa án nước họ, hoặc LG Electronics là cổ đông lớn và công ty mẹ của LG Display (một trong những đơn vị tham gia thông đồng) nên LG Electronics là kẻ phạm tội chứ không phải nạn nhân.
Về vấn đề này, dựa trên các điều khoản Tư pháp quốc tế về thẩm quyền xét xử, Tòa án đã bác bỏ: “Vì các bên và vấn đề tranh chấp có liên quan thực chất đến Hàn Quốc nên tòa án Hàn Quốc có thẩm quyền xét xử quốc tế đối với vụ việc này”. Ngoài ra, tòa cũng nhấn mạnh: “Không thể kết luận rằng LG Electronics, với tư cách là một pháp nhân hoạt động kinh tế độc lập với LG Display, phải bị coi là cùng một chủ thể thực hiện hành vi thông đồng chỉ dựa trên các lý do mà bị cáo đưa ra”.
Vụ kiện này kéo dài 9 năm 10 tháng kể từ khi đệ đơn vào tháng 1/2014 cho đến khi có phán quyết sơ thẩm, và mất tổng cộng 12 năm cho đến kết quả phúc thẩm. Tòa án giải thích rằng phiên xét xử kéo dài do các vấn đề về thẩm quyền xét xử quốc tế, khối lượng chứng cứ khổng lồ cần phân tích và các khiếu nại về thủ tục từ phía bị cáo.
Phán quyết lần này là một tiền lệ về việc doanh nghiệp tiêu dùng trong nước đòi bồi thường trách nhiệm cho các hành vi thông đồng xảy ra trong chuỗi cung ứng linh kiện toàn cầu. Mặc dù tỷ lệ bồi thường ở cấp phúc thẩm giảm nhẹ, nhưng phán quyết vẫn mang ý nghĩa quan trọng khi tái khẳng định trách nhiệm bồi thường đối với các hành vi bất hợp pháp của các nhà sản xuất Đài Loan. Do đó, dư luận đang chú ý xem liệu AUO và HannStar có kháng cáo lên Tòa án Tối cao hay không.
Liên quan đến phán quyết này, một quan chức của LG Electronics cho biết: “Đây là vụ việc mà chúng tôi đã đòi bồi thường vào năm 2014 do khả năng cạnh tranh xuất khẩu màn hình và TV bị ảnh hưởng bởi hành vi thông đồng giá của các công ty tấm nền Đài Loan. Vì các thủ tục kiện tụng chưa kết thúc hoàn toàn nên rất khó để chúng tôi đưa ra lập trường cụ thể vào lúc này”.